Cẩn trọng với thủ đoạn lừa đảo mới trên không gian mạng
Gần đây, lợi dụng việc các địa phương triển khai số hóa dữ liệu đất đai, các đối tượng giả danh cán bộ cơ quan nhà nước để gọi điện, nhắn tin yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ hoặc thực hiện các thao tác trực tuyến nhằm chiếm đoạt tài sản.
Chiêu trò yêu cầu cài đặt ứng dụng giả mạo
Cập nhật hồ sơ địa chính và đồng bộ thông tin dân cư, các đối tượng lừa đảo đã nghĩ ra thủ đoạn giả danh cán bộ cơ quan nhà nước để dụ dỗ người dân cung cấp thông tin cá nhân, cài đặt ứng dụng giả mạo, từ đó chiếm quyền điều khiển điện thoại và đánh cắp tài sản.
Theo Công an TP Hải Phòng, hiện nay, trên địa bàn các xã, phường, đặc khu thuộc thành phố đang triển khai chiến dịch làm giàu, làm sạch dữ liệu đất đai. Lợi dụng chủ trương này, một số đối tượng giả danh cán bộ cơ quan nhà nước để gọi điện, nhắn tin yêu cầu người dân cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ hoặc thực hiện các thao tác trực tuyến nhằm chiếm đoạt tài sản.
Đối tượng tự xưng là cán bộ địa chính cấp xã hoặc công an xã/phường, gọi điện thông báo thông tin thửa đất bị sai lệch, thiếu sót hoặc trùng lặp và yêu cầu phải “làm sạch”, “làm giàu” dữ liệu ngay lập tức. Các đối tượng gửi các văn bản, giấy mời giả có dấu đỏ qua mạng xã hội, yêu cầu người dân đến cơ quan chức năng hoặc truy cập vào đường dẫn để cập nhật thông tin căn cước công dân, sổ đỏ.
Sau khi truy cập các đường dẫn độc hại, các đối tượng hướng dẫn người dân tải và cài đặt các phần mềm, ứng dụng giả mạo (thường có giao diện giống ứng dụng của Chính phủ hoặc cơ quan thuế), từ đó đánh cắp quyền điều khiển thiết bị bằng mã độc chạy “ngầm”, cho phép kiểm tra tin nhắn OTP, xâm nhập tài khoản ngân hàng điện tử và tự động chuyển toàn bộ tiền của nạn nhân đến tài khoản của đối tượng.
Tương tự, Công an tỉnh Vĩnh Long cũng vừa đưa ra khuyến cáo nêu rõ: Hiện nay xuất hiện các đối tượng sử dụng hình ảnh đại diện mặc trang phục Công an hoặc trang phục công sở trên mạng xã hội để tạo lòng tin, sau đó liên hệ với người dân và thông báo thông tin quyền sử dụng đất, “sổ đỏ” chưa được đồng bộ hoặc chưa được cập nhật trên hệ thống. Đối tượng yêu cầu người dân thực hiện “số hóa sổ đỏ”, “tích hợp thông tin đất đai lên VNeID” hoặc “xác thực thông tin” theo hướng dẫn.
Để thực hiện hành vi lừa đảo, các đối tượng có thể gửi đường link lạ hoặc yêu cầu người dân tải, cài đặt các ứng dụng có tên như “Dịch vụ công”, “VNeID cập nhật”... Một số đường link có dạng tệp cài đặt “.apk” hoặc sử dụng tên miền, giao diện giả mạo các cơ quan nhà nước nhằm tạo lòng tin.
Khi người dân cài đặt ứng dụng hoặc truy cập vào đường link theo hướng dẫn, phần mềm độc hại có thể được cấp các quyền truy cập trên điện thoại, từ đó tạo điều kiện cho đối tượng theo dõi, điều khiển thiết bị, đánh cắp thông tin cá nhân, mã OTP, thông tin đăng nhập và tài khoản ngân hàng. Đây có thể là bước đầu để các đối tượng thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.
Thủ đoạn trên đặc biệt nguy hiểm trong bối cảnh các cơ quan chức năng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa dữ liệu đất đai, lập và cập nhật hồ sơ địa chính, đồng bộ dữ liệu dân cư và thực hiện nhiều thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Các đối tượng thường lợi dụng chính những hoạt động này để tạo kịch bản lừa đảo sát với thực tế, khiến người dân mất cảnh giác.
Người dân cần chủ động phòng ngừa
Để chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các tội phạm này, Công an TP Hải Phòng khuyến cáo cơ quan quản lý đất đai và cơ quan Công an không gọi điện yêu cầu người dân cung cấp thông tin bảo mật, gửi ảnh chụp sổ đỏ hoặc xác thực thông tin qua điện thoại.
Người dân tuyệt đối không nhấn vào bất kỳ liên kết nào nhận được qua tin nhắn, mạng xã hội; chỉ tải ứng dụng chính thống trực tiếp từ cửa hàng Google Play (hệ điều hành Android) hoặc App Store (hệ điều hành iOS). Đồng thời, không gửi hình ảnh căn cước công dân, sổ đỏ, mã OTP, số tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua môi trường mạng.
Khi nhận được cuộc gọi nghi vấn, người dân không nghe máy/dừng cuộc gọi và liên hệ trực tiếp với UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai tại địa phương để kiểm tra thông tin. Khi có nghi vấn bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản, người dân trực tiếp báo ngay cho cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn và xử lý kịp thời.
Cơ quan Công an tỉnh Vĩnh Long cũng đề nghị người dân nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm tra và xác minh thông tin trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu nào liên quan đến “số hóa”, “đồng bộ” hoặc “xác thực” thông tin đất đai trên môi trường mạng; không để các đối tượng lợi dụng chuyển đổi số để thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.