Cảnh báo thủ đoạn mới trong mua bán, thu thập dữ liệu cá nhân
Thời gian qua, tình trạng thu thập, mua bán trái phép dữ liệu cá nhân tiếp tục diễn biến phức tạp trên phạm vi cả nước. Cơ quan Công an nhiều tỉnh, thành phố đã phát đi cảnh báo, khuyến nghị các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và người dân nâng cao ý thức phòng ngừa, tự bảo vệ thông tin cá nhân trên môi trường số.
Chiêu trò chụp ảnh căn cước để đổi quà
Qua công tác nghiệp vụ, cơ quan Công an tỉnh Đắk Lắk ghi nhận thủ đoạn mới của các đối tượng trong và ngoài nước liên quan đến hoạt động thu thập, mua bán dữ liệu cá nhân. Các đối tượng, trong đó có người nước ngoài, tìm cách tiếp cận người dân, đề nghị hỗ trợ “xác minh tài khoản”, “nhận thưởng”, “đăng ký tài khoản đầu tư” và yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân bằng cách sử dụng thiết bị thông minh chụp ảnh Căn cước, chụp ảnh nhận diện khuôn mặt ở nhiều góc độ hoặc chiếm quyền truy cập dữ liệu trên điện thoại. Đổi lại, người dân được trả một khoản tiền nhất định. Thực chất, các đối tượng lợi dụng chính sách khuyến mãi của một số sàn giao dịch forex, ngoại hối như XM, Binance, EX… dành cho tài khoản mới tại một số quốc gia, trong đó có Việt Nam, để mở tài khoản bằng thông tin cá nhân thu thập trái phép nhằm trục lợi.
Sau khi tạo lập tài khoản, các đối tượng tiếp tục lợi dụng cơ chế giao dịch giữa các sàn để thực hiện việc nạp tiền, mua – bán cổ phiếu hoặc các sản phẩm tài chính nhiều lần trong ngày nhằm hưởng chênh lệch, tiền thưởng và các khoản ưu đãi. Toàn bộ quá trình này được thực hiện bằng thông tin cá nhân của người khác, tiềm ẩn nguy cơ người dân bị lợi dụng đứng tên trong các giao dịch tài chính phức tạp, thậm chí có thể liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật mà không hề hay biết.
Tương tự, Công an tỉnh Phú Thọ cũng vừa có công văn khuyến cáo người dân nâng cao cảnh giác trước các lời đề nghị cung cấp, chụp ảnh căn cước, xác nhận thông tin cá nhân để nhận tiền hoặc quà tặng.
Theo thông tin từ Công an tỉnh Phú Thọ, một số sàn giao dịch giao dịch ngoại hối, tiền điện tử như XM, Binance… triển khai chương trình thưởng cho tài khoản mới với mức ưu đãi khoảng 20% số tiền nạp ban đầu, có trường hợp tiền thưởng lên tới 10.000 USD. Lợi dụng chính sách này, thời gian qua xuất hiện một số đối tượng người nước ngoài, nhập cảnh vào Việt Nam, tìm đến các địa bàn khu vực biên giới để tiếp cận người dân, đặt vấn đề thu thập thông tin cá nhân.
Các đối tượng sử dụng điện thoại di động chụp ảnh căn cước công dân, chụp ảnh nhận dạng khuôn mặt ở nhiều góc độ, yêu cầu người dân xác nhận thông tin trên điện thoại. “Sau khi hoàn tất, chúng trả tiền “cảm ơn” và thỏa thuận sẽ tiếp tục quay lại để thu thập dữ liệu sinh trắc học với mức bồi dưỡng tương tự. Mục đích là sử dụng thông tin cá nhân của công dân Việt Nam để mở tài khoản mới trên các sàn giao dịch, qua đó hưởng lợi từ chính sách khuyến mãi” – cơ quan Công an cho hay.
Tuyệt đối không cho người lạ thông tin cá nhân
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho người lạ mượn, chụp, thuê, mua căn cước, tài khoản ngân hàng hoặc cung cấp thông tin cá nhân nếu không rõ mục đích, không có cơ sở pháp lý rõ ràng. Không đăng tải hình ảnh căn cước, thông tin cá nhân lên mạng xã hội; hạn chế cung cấp dữ liệu cá nhân cho các ứng dụng, nền tảng, dịch vụ không thiết yếu hoặc không bảo đảm an toàn thông tin.
Trường hợp bị mất căn cước, người dân cần nhanh chóng trình báo cơ quan chức năng để được hướng dẫn cấp lại và làm căn cứ xác định trách nhiệm pháp lý trong thời gian giấy tờ bị thất lạc. Khi phát hiện hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, bị thu thập, sử dụng trái phép thông tin cá nhân, người dân cần kịp thời liên hệ cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý theo quy định.
Cơ quan Công an cũng đề nghị người dân nâng cao tinh thần cảnh giác, tích cực tố giác các hành vi mượn, thuê, mua bán thông tin cá nhân trái phép. Trường hợp biết rõ việc sử dụng căn cước, thông tin cá nhân vào mục đích vi phạm pháp luật nhưng vẫn cho mượn, cho thuê, bán hoặc bao che, tiếp tay thì có thể bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật với vai trò đồng phạm.
Theo cơ quan chức năng các đối tượng là người nước ngoài trực tiếp thu thập dữ liệu của công dân Việt Nam để phục vụ hoạt động giao dịch trên nền tảng điện tử. Không loại trừ khả năng các dữ liệu đã thu thập còn bị sử dụng vào những mục đích trái pháp luật khác như đăng ký vay tiền qua các ứng dụng không hợp pháp, làm giả giấy tờ, mở tài khoản ngân hàng, tài khoản mạng xã hội ảo hoặc thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Khi đó, theo Công an, người đứng tên thông tin có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, tài sản và đời sống cá nhân.
