Cảnh báo tình trạng mạo danh thành lập doanh nghiệp

Bỗng nhiên thành người đại diện doanh nghiệp

Anh N.V.Q (TPHCM) cho biết, giữa tháng 9/2026, khi cài đặt ứng dụng eTax Mobile, anh phát hiện mình bị tạm hoãn xuất cảnh từ tháng 7/2026 do liên quan đến khoản nợ thuế gần 3 triệu đồng của một công ty.

Theo anh Q., căn cước công dân của anh đã bị người khác sử dụng để đăng ký thành lập một công ty. Hiện anh Q. được ghi nhận là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp (DN) này, trong khi công ty đang ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Anh Q. cho biết đã gửi phản ánh trên eTax Mobile, đồng thời liên hệ với cán bộ thuế được giao xử lý. Cán bộ thuế đã hướng dẫn anh liên hệ với cơ quan công an và Sở Tài chính để xác minh thông tin về công ty nói trên.

Tương tự, chị T.K. (Hà Nội) cho biết cách đây khoảng 2 năm, khi thử tra cứu tên, mã số thuế cá nhân và căn cước công dân trên mạng, chị phát hiện mình bị mạo danh thành lập một công ty tại khu vực Hà Đông, Hà Nội.

Chị K. sau đó đã đến cơ quan công an ở Hà Đông trình bày, khai báo và làm việc với cơ quan thuế. Tuy nhiên, đến nay khi mở eTax Mobile, chị vẫn thấy mình được ghi nhận là chủ DN.

Theo chị K., trên eTax Mobile có chức năng “Gửi phản ánh”. Khi sử dụng chức năng này, người dân có thể gửi tài liệu, hồ sơ trình báo, căn cước công dân... Chị đã thực hiện các bước nhưng vẫn băn khoăn không biết mình đã được loại khỏi tình trạng là chủ DN hay chưa.

Những trường hợp như chị K., anh Q. không phải cá biệt. Bà Trịnh Thị Hương - Phó Cục trưởng Cục Phát triển DN tư nhân và kinh tế tập thể cho biết, có khoảng 4.000 trường hợp phản ánh có dấu hiệu bị mạo danh để đăng ký DN.

Theo Cục Thuế, qua tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh, cơ quan thuế ghi nhận tình trạng thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép để đăng ký đứng tên DN hoặc kê khai thu nhập, tiền lương, tiền công không đúng thực tế, từ đó làm phát sinh nghĩa vụ và nợ thuế.

Theo nhận định của Cục Thuế, trước đây, việc đăng ký DN qua mạng không yêu cầu người dân đến trực tiếp và chưa yêu cầu xác thực sinh trắc học ngay từ đầu. Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân có nguy cơ bị lộ lọt, cơ chế này có thể bị lợi dụng để sử dụng thông tin của người khác.

Thông tin cá nhân bị sử dụng trái phép còn có thể bị lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm về thuế, hóa đơn và những quy định liên quan, kéo theo nguy cơ phát sinh nợ thuế, tạm hoãn xuất cảnh hoặc liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật.

Trong Chiến dịch làm sạch mã số thuế, Cục Thuế xác định bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân bị sử dụng trái phép thông tin là một nội dung ưu tiên.

Với trường hợp bị mạo danh thành lập DN nhưng DN không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, cơ quan thuế hướng dẫn cá nhân trình báo cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan công an. Tùy tính chất vụ việc, các cơ quan phối hợp xác minh hành vi sử dụng trái phép thông tin và xử lý theo thẩm quyền. Trên cơ sở kết quả xác minh của cơ quan có thẩm quyền cùng tài liệu người dân cung cấp, cơ quan thuế xử lý, điều chỉnh thông tin và nghĩa vụ thuế theo quy định.

Cục Thuế khuyến nghị người dân khi phát hiện dấu hiệu mạo danh cần kịp thời thông báo cho cơ quan thuế, cơ quan đăng ký kinh doanh, đồng thời cung cấp tài liệu chứng minh mình không thực hiện các hoạt động, giao dịch liên quan.

Trường hợp có dấu hiệu sử dụng giấy tờ giả, chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép thông tin để vi phạm pháp luật, người dân cần trình báo cơ quan công an.

Chặn mạo danh ngay từ đầu

Để phòng ngừa mạo danh, cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan thuế đã triển khai cơ chế một cửa liên thông trong đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế.

Đối với DN thành lập theo Luật DN, hợp tác xã và hộ kinh doanh đăng ký qua cơ quan đăng ký kinh doanh, việc kiểm tra, xác thực danh tính người nộp thuế, cá nhân thành lập và người đại diện theo pháp luật được cơ quan đăng ký kinh doanh thực hiện theo quy định.

Cục Phát triển DN tư nhân và kinh tế tập thể cũng đang phối hợp với Bộ Công an triển khai các biện pháp xác thực danh tính nhằm hạn chế tình trạng mạo danh.

Về phía cơ quan thuế, việc xác thực được triển khai đối với người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh và cá nhân đăng ký thuế thông qua kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử.

Các biện pháp gồm sử dụng tài khoản định danh điện tử trong giao dịch thuế điện tử; xác thực số định danh cá nhân khi đăng ký thuế từ tháng 7/2025; xác thực sinh trắc học khi đăng ký hoặc thay đổi thông tin đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử từ tháng 5/2026.

Theo Cục Thuế, những biện pháp này giúp hạn chế tình trạng sử dụng thông tin của người khác để thành lập DN, đăng ký thuế, kê khai khống thu nhập hoặc gian lận về thuế, hóa đơn.

Cá nhân cũng có thể chủ động kiểm tra trên eTax Mobile danh sách DN, hộ kinh doanh mà mình được ghi nhận là chủ sở hữu, chủ hộ hoặc người đại diện theo pháp luật, cùng nguồn thu nhập do tổ chức chi trả kê khai.

Khi phát hiện thông tin không đúng thực tế, người dân có thể phản hồi để cơ quan thuế kiểm tra, xác minh.

Về lâu dài, bà Trịnh Thị Hương cho biết cơ quan chuyên môn đang nghiên cứu sửa đổi Luật DN, trong đó xem xét nội dung hạn chế mạo danh thông tin cá nhân để thành lập DN.

Cục Thuế đề xuất tiếp tục hoàn thiện liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế, đăng ký kinh doanh, công an và các cơ quan liên quan; thống nhất xác thực danh tính ngay từ khâu đăng ký, tăng cường sử dụng dữ liệu định danh và sinh trắc học.

Cùng với đó là hoàn thiện quy trình xác minh liên ngành, kịp thời điều chỉnh dữ liệu khi xác định người dân là nạn nhân, đồng thời xử lý tổ chức, cá nhân thực hiện hoặc tiếp tay cho hành vi giả mạo.