Cấp nước ứng phó với biến đổi khí hậu

Theo Công ty CP cấp nước Đà Nẵng (Dawaco), tổng lượng nước sạch phát vào mạng lưới ngày lớn nhất từ đầu năm đến nay tại khu vực trung tâm TP Đà Nẵng đạt 415.000m3/ngày, tăng 10% so với năm 2025. Vào đỉnh điểm mùa hè, các trạm nước suối thường bị khô kiệt nên đa số giảm công suất hoặc dừng hoạt động, nguồn nước cấp chủ yếu từ các nhà máy với tổng công suất 455.000m3/ngày. Như vậy, công suất thiết kế còn lại của các nhà máy nước hiện chỉ còn 40.000m3/ngày.

Dawaco dự báo, với nhu cầu sử dụng nước tăng trung bình 7%/năm đến năm 2030, trong khi tình hình El Nino kéo dài, nếu không đầu tư mở rộng công suất các nhà máy trong những năm tới thì khu vực trung tâm Đà Nẵng đối diện nguy cơ thiếu nước sạch.

Theo Sở Xây dựng TP Đà Nẵng, sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và sáp nhập tỉnh, TP Đà Nẵng (mới) hiện rất rộng và địa hình phức tạp, gồm cả những vùng thường xuyên bị xâm nhập mặn và thiếu nước sinh hoạt.

Dù công suất các nhà máy nước đáp ứng nhu cầu sử dụng của thành phố, nhưng việc khai thác nước thô từ các nguồn sông, hồ chịu ảnh hưởng lớn bởi biến đổi khí hậu. Tình trạng xâm nhập mặn tại các sông Thu Bồn, Vĩnh Điện, Bàn Thạch và Cầu Đỏ diễn biến phức tạp, nguồn nước mặt có nguy cơ bị nhiễm mặn cao, bắt buộc các trạm bơm phải ngừng hoạt động khi nồng độ mặn vượt quá giới hạn cho phép.

Sở Xây dựng cho rằng, việc ổn định nguồn nước thô cung cấp cho các nhà máy nước còn khó khăn do ảnh hưởng bởi các hoạt động thủy điện phía thượng nguồn. 2 nhà máy nước Hội An và Duy Xuyên bị hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng vận hành, khai thác nguồn nước thô. Nhà máy nước Duy Xuyên phải lấy nước từ hồ Phú Ninh, nhà máy nước Hội An phải bổ sung nguồn cấp nước từ Nhà máy nước Trảng Nhật và khai thác nguồn nước trên sông Yên.

Vì vậy, để đảm bảo nguồn nước thô cho các nhà máy nước trong mùa khô, hạn chế ảnh hưởng của tình trạng xâm nhập mặn trên các sông, UBND thành phố đã triển khai các giải pháp công trình tạm như đắp đập tạm trên sông Quảng Huế để điều tiết, phân bổ hài hòa nguồn nước về hạ du sông Vu Gia, công trình đập thời vụ ngăn mặn giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện. Đồng thời, đầu tư công trình kiên cố như đập ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Thu Bồn, đập ngăn mặn trên sông Vĩnh Điện, xây dựng kiên cố đập Quảng Huế…

Để ứng phó với biến đổi khí hậu và đảm bảo an ninh nguồn nước, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính và các đơn vị liên quan nghiên cứu và trình UBND thành phố quyết định về việc Dawaco nâng công suất Nhà máy nước Cầu Đỏ từ 290.000m3/ngày đêm lên 390.000m3/ngày đêm và đầu tư các tuyến ống truyền tải chính, các tuyến ống cấp I, cấp II; kiến nghị của Công ty CP cấp thoát nước Quảng Nam nâng công suất Nhà máy nước Trảng Nhật từ 20.000m3/ngày đêm lên 30.000m3/ngày đêm.

Ông Nguyễn Mạnh Hùng yêu cầu Công ty CP cấp thoát nước Quảng Nam có giải pháp cụ thể để giảm tỷ lệ thất thoát, thất thu nước sạch và khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước tại khu vực Hội An.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Tài chính, Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông và nông nghiệp… khẩn trương tổ chức thẩm định chủ trương đầu tư dự án Đập ngăn mặn trên sông Vĩnh Điện để phê duyệt trong năm 2026, khởi công trong tháng 2/2027; hoàn thiện đề xuất chủ trương đầu tư dự án Đập ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Thu Bồn. Đồng thời đề nghị Công ty CP Cấp thoát nước Quảng Nam và Dawaco chia sẻ kinh nghiệm hoạt động, phối hợp nghiên cứu chiến lược hợp tác phát triển nhằm nâng cao chất lượng và năng lực cung cấp nước sạch trên địa bàn thành phố phục vụ cho nhu cầu của người dân, du khách và hoạt động kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn thành phố trong thời gian tới.