Chăm sóc sức khỏe cho người dân: Kỳ vọng cải thiện về chất

Điểm nhấn quan trọng của năm 2026 là việc nhiều chính sách nền tảng đồng loạt có hiệu lực, trong đó có các quy định mới về BHYT. Theo định hướng này, phạm vi quyền lợi của người tham gia bảo hiểm tiếp tục được mở rộng, giảm dần phần chi phí người dân phải tự chi trả, nhất là với các dịch vụ y tế cơ bản, thường xuyên.

Về quyền lợi người dân, BHYT được mở rộng. Từ ngày 1/1/2026, những nhóm đối tượng được chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bao gồm hộ gia đình cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Tỷ lệ chi trả cũng tăng cho các đối tượng chính sách xã hội, người dễ bị tổn thương, thu nhập thấp và các nhóm ưu tiên khác. Quy định chi trả 100% áp dụng tại các cơ sở khám chữa bệnh ban đầu, phòng khám đa khoa khu vực, cơ sở y tế quân - dân y và các cơ sở thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an theo quy định.

Những người tham gia BHYT liên tục năm năm trở lên và có số tiền cùng chi trả vượt 6 lần mức tham chiếu cũng được hưởng chi trả tối đa 100%. Mức đóng BHYT của học sinh, sinh viên cũng được điều chỉnh, giảm gánh nặng tài chính nhờ ngân sách nhà nước hỗ trợ 50%. Tại TPHCM, học sinh và người cao tuổi được miễn hoàn toàn BHYT nhờ sự kết hợp hỗ trợ từ ngân sách thành phố và chính sách trung ương.

Bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), nhấn mạnh đây là lộ trình điều chỉnh từng bước, hướng tới bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận dịch vụ y tế thiết yếu, đặc biệt cho người cao tuổi và các nhóm yếu thế. Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, thay đổi này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm gánh nặng tài chính và khuyến khích người dân chủ động chăm sóc sức khỏe.

Cùng với BHYT, chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí ít nhất mỗi năm một lần được xem là bước chuyển rõ rệt trong tư duy quản lý sức khỏe cộng đồng. Lần đầu tiên, hoạt động khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật được đặt trong một khuôn khổ chính sách mang tính toàn dân, có lộ trình và nguồn lực bảo đảm.

Theo ông Phạm Đức Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Phòng Bệnh (Bộ Y tế), chuyển trọng tâm sang phòng bệnh và quản lý nguy cơ là giải pháp then chốt để kiểm soát các bệnh không lây nhiễm – nhóm bệnh đang chiếm tỷ lệ tử vong và tàn tật cao tại Việt Nam, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống điều trị vốn đã quá tải.

Một trụ cột khác làm nên kỳ vọng đột phá năm 2026 là chính sách đối với đội ngũ nhân viên y tế. Việc điều chỉnh tiền lương khởi điểm, mở rộng phụ cấp ưu đãi nghề cho các lĩnh vực đặc thù, áp lực cao và tăng cường bảo đảm an toàn nghề nghiệp được xem là bước đi quan trọng nhằm cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực và củng cố y tế cơ sở.

Nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và các cơ sở y tế dự phòng được hưởng mức phụ cấp linh hoạt theo khu vực. Mức 100% áp dụng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo. Các khu vực còn lại được hưởng tối thiểu 70%.

Về tiền lương, bác sỹ y khoa, bác sỹ y học cổ truyền, bác sỹ răng hàm mặt, bác sỹ y học dự phòng và dược sỹ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng, thay vì bậc 1 như trước đây. Kết hợp với phụ cấp ưu đãi nghề 100%, chế độ tiền lương mới giúp nâng cao thu nhập, thu hút nhân lực và đảm bảo chất lượng chăm sóc sức khỏe tại các tuyến y tế.

Ở tầm nhìn chiến lược, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn - Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia, cho rằng các chính sách triển khai từ năm 2026 không chỉ nhằm giải quyết những vấn đề trước mắt, mà hướng tới xây dựng một hệ thống y tế công bằng, hiện đại và bền vững hơn. Khám sức khỏe định kỳ, mở rộng BHYT, củng cố y tế cơ sở và chăm lo cho nhân lực y tế là những cấu phần gắn bó chặt chẽ, tạo nền tảng cho quản lý sức khỏe chủ động, liên tục và suốt vòng đời.