Chấm thi môn Ngữ văn theo hướng mở, tôn trọng tư duy phản biện thí sinh

Kết thúc Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, trao đổi với báo chí tại buổi họp báo về công tác tổ chức kỳ thi do Bộ GDĐT tổ chức chiều 12/6, Thứ trưởng Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng đã giải đáp băn khoăn liên quan đến đề thi Ngữ văn, đặc biệt là câu nghị luận xã hội có nhắc tới hình ảnh “Steve Jobs Việt Nam”.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, nhận định đề khó hay dễ, đến thời điểm này mới chỉ có những đánh giá bước đầu. Bộ GDĐT lắng nghe ý kiến từ các chuyên gia, nhà giáo, nhà khoa học và các phản hồi từ xã hội. Tuy nhiên, đánh giá chính xác nhất phải dựa trên kết quả chấm thi và phổ điểm.

Về việc chấm thi môn Ngữ văn, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng khẳng định, đề thi mở thì đáp án cũng phải mở, thể hiện ở việc tôn trọng quan điểm của thí sinh nếu các em bảo vệ được lập luận của mình, kể cả khi có những góc nhìn phản biện đối với vấn đề được đặt ra trong đề thi.

Theo Thứ trưởng, đây chính là biểu hiện của tư duy sáng tạo, bản lĩnh và năng lực mà giáo dục hướng tới; góp phần hình thành những công dân có kiến thức, phẩm chất, năng lực, sự tự tin và khả năng phát huy tối đa năng lực cá nhân trong khuôn khổ các chuẩn mực chung.

Bộ GDĐT xác định yêu cầu cao nhất của công tác chấm thi là bảo đảm khách quan, công bằng và toàn diện.

Theo đó, Bộ yêu cầu các địa phương thường xuyên cập nhật tiến độ và kết quả chấm thi theo từng buổi. Nếu xuất hiện dấu hiệu bất thường như một túi bài có tỷ lệ điểm quá cao hoặc quá thấp so với mặt bằng chung thì phải kịp thời rà soát, xử lý ngay, không để dồn đến cuối quá trình chấm thi mới xem xét.

Bộ GDĐT cũng đã thành lập các đoàn chấm thẩm tra đột xuất; cùng với giải pháp kỹ thuật nhằm tăng cường kiểm soát chất lượng chấm thi, bảo đảm tối đa quyền lợi và sự công bằng cho thí sinh.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 được tổ chức trong bối cảnh đặc biệt. Đây là năm đầu tiên tổ chức thi tất cả các khâu của kỳ thi theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Quy mô tổ chức kỳ thi tại nhiều địa phương sau sáp nhập tăng mạnh. Có những địa phương với địa bàn rất rộng, khoảng cách di chuyển xa, đặt ra yêu cầu cao đối với công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức kỳ thi.

Cùng với đó, tình hình sử dụng công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng diễn biến phức tạp. Thứ trưởng Bộ GDĐT Phạm Ngọc Thưởng cho rằng, việc phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm cho thấy tinh thần làm việc nghiêm túc, không bao che, đồng thời phản ánh sự chủ động của đội ngũ coi thi trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Ngoài ra, đây là năm thứ hai tổ chức thi theo Chương trình GDPT 2018. Điều này tạo cơ sở để đối sánh, đánh giá một cách khoa học và thực tiễn về chất lượng tổ chức kỳ thi cũng như hiệu quả triển khai chương trình mới.

Bối cảnh trên vừa tạo thuận lợi, vừa đặt ra nhiều khó khăn và thách thức trong các khâu tổ chức thi, in sao đề thi, coi thi và chấm thi. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại chưa xảy ra bất kỳ sự cố nghiêm trọng, đột xuất nào; công tác coi thi diễn ra đúng kế hoạch, an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế, đáp ứng các yêu cầu, mục tiêu của Kỳ thi với tinh thần thân thiện, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh.

Thứ trưởng Bộ GDĐT cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục chỉ đạo thực hiện tốt công tác chấm thi, công bố kết quả thi, đồng thời phân tích dữ liệu kết quả thi để phục vụ việc đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và nâng cao chất lượng giáo dục.