Chặn biến tướng quảng cáo thuốc

Thông tư quy định rõ, chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí phải được thực hiện trên cơ sở văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám chữa bệnh. Việc hỗ trợ phải bảo đảm không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh, không tác động đến lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả cho người bệnh. Đây là nguyên tắc quan trọng, nhằm tách bạch hoạt động hỗ trợ nhân đạo, hỗ trợ tiếp cận thuốc với các hình thức quảng cáo hoặc khuyến mại trá hình.

Cùng đó, thuốc trong chương trình hỗ trợ miễn phí phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định sử dụng và kê đơn thuốc phải phù hợp với tờ hướng dẫn sử dụng đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị do Bộ Y tế ban hành hoặc công nhận, hướng dẫn điều trị của cơ sở khám chữa bệnh trong trường hợp chưa có hướng dẫn của Bộ Y tế, hoặc Dược thư Quốc gia. Người được hỗ trợ phải là người bệnh đã được chẩn đoán xác định bệnh, được bác sĩ chỉ định, kê đơn phù hợp với thuốc thuộc chương trình và tự nguyện tham gia.

Một điểm đáng chú ý là quỹ Bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số lượng thuốc đã được hỗ trợ miễn phí cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế. Quy định này nhằm tránh trùng lặp thanh toán, bảo đảm minh bạch nguồn thuốc và chi phí điều trị. Đồng thời, các thuốc thuộc chương trình hỗ trợ miễn phí phải được ghi rõ trong bệnh án hoặc đơn thuốc; được bảo quản, lưu trữ riêng và có ký hiệu nhận biết. Việc tiêu hủy thuốc hết hạn, thuốc hỏng, thuốc không bảo đảm chất lượng hoặc thuốc do người bệnh trả lại cũng phải thực hiện theo quy định pháp luật về dược, với trách nhiệm và kinh phí được xác định trong văn bản thỏa thuận.

Thông tư mới về chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí là một phần trong nỗ lực rộng hơn nhằm lập lại trật tự trong quản lý dược và quảng cáo sản phẩm y tế. Thời gian qua, quảng cáo thuốc, thuốc cổ truyền, sản phẩm y dược cổ truyền và thực phẩm liên quan đến sức khỏe trên mạng xã hội vẫn còn nhiều vi phạm. Không ít sản phẩm được quảng cáo với công dụng vượt quá hồ sơ được cấp phép, thổi phồng hiệu quả điều trị, sử dụng hình ảnh cán bộ y tế, người nổi tiếng, bệnh nhân để tạo niềm tin, thậm chí gây hiểu lầm rằng sản phẩm có thể thay thế thuốc điều trị.

Trong bối cảnh quảng cáo thuốc, sản phẩm y dược cổ truyền và các hình thức tiếp thị dược phẩm còn nhiều biểu hiện thiếu trung thực, quy định mới được kỳ vọng góp phần bịt khoảng trống quản lý, bảo đảm hoạt động hỗ trợ người bệnh không bị lợi dụng thành công cụ quảng cáo, khuyến mại hoặc tạo lợi thế cạnh tranh trái quy định.