Chạy đua vào ghế Tổng thư ký LHQ: Chỉ toàn những người đẹp?

Bà Dalia Gribauskaite.

Theo lý giải không chính thức của tờ báo chính trị rất có uy tín của Italia này, lý do dẫn tới quyết định trên là vì bà Gribauskaite nghĩ rằng, nếu bà có mặt trong danh sách những ứng viên nhiều triển vọng nhất cho chức vụ lãnh đạo số 1 ở LHQ thì hiển nhiên Tổng thống Nga Vladimir Putin sẽ sử dụng quyền phủ quyết đối với bà. Trong quan hệ với Moskva, bà Gribauskaite cả khi đương nhiệm lẫn khi đã về vườn đều duy trì một thái độ cứng rắn đến thù địch trong mọi vấn đề liên quan tới người Nga…

Bà Irina Bokova.

Cũng phải nói rằng, bà Gribauskaite không phải là đại diện duy nhất của phái yếu tham gia cuộc chạy đua vào ghế TTK LHQ. Trong danh sách này, bên cạnh những chính trị gia thuộc giới mày râu còn có tới 30-40 nhân vật nữ. Ngày từ đầu tháng 5-2015, đương kim TTK LHQ, người sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai của mình vào ngày 31-12-2016 và sẽ không có quyền ra ứng cử thêm, đã tuyên bố rằng, người kế nhiệm ông cần phải là một phụ nữ. Ở thời điểm đó, trong số những chính trị gia phái đẹp được nêu tên như những ứng cử viên nặng ký vào chức TTK LHQ có người phụ trách chương trình phát triển LHQ, bà Helen Clark (nguyên Thủ tướng New Zealand, người Canada, trong giai đoạn từ tháng 12-1999 tới 18-12-2008); Tổng giám đốc UNESCO, Irina Bokova (Bulgaria); hai phụ nữ từng làm Tổng thống, bà Michelle Bachelet (Chi Lê) và Dalia Gribauskaite (Litva) cũng như cựu Thủ tướng Đan Mạch, Helle Thorning – Schmidt (trong giai đoạn từ tháng 10-2011 tới tháng 6-2015)…

Bà Helen Clark.

Việc bà Gribauskaite bỏ cuộc chơi nửa chừng sẽ tạo thêm vận hội cho những đại diện khác của phái yếu, hiện đang được coi là những ứng viên giàu triển vọng, bắt đầu từ bà Federica Mogherini, Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) về ngoại vụ và chính sách an ninh, tới bà Christine Lagarde, đương kim giám đốc Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF).

Bà Mogherini sinh ngày 16-6-1973 trong một gia đình hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật. Cha bà là Flavio Mogherini, một kiến trúc sư nhưng cũng là đạo diễn kiêm tác giả kịch bản, nhà sản xuất phim, họa sĩ có tiếng. Sau khi tốt nghiệp trung học cổ điển, bà Mogherini đã làm việc một thời gian trong lĩnh vực dịch vụ chăm sóc khách hàng. Và từng tốt nghiệp môn chính trị học tại trường đại học tổng hợp La Sapienza ở Roma và bảo vệ thành công luận án tiến sĩ về quan hệ giữa chính trị với đạo Hồi trong khuôn khổ chương trình trao đổi sinh viên của EU Earasmnus tại Aix-en-Provence, Pháp. Trong những năm 90 của thế kỷ trước, trong vai trò tình nguyện viên của Hiệp hội sáng tạo và văn hóa Italia, Mogherini đã tham gia vào các hoạt động toàn quốc và toàn châu Âu chống lại chủ nghĩa phân biệt chủng tộc và bài xích con người…

Sự nghiệp chính trị của bà Mogherini bắt đầu khi bà tham gia vào tổ chức thanh niên của đảng Dân chủ Italia. Trong những năm 1999 – 2001, bà đã là Phó Chủ tịch của tổ chức thanh niên Xã hội Chủ nghĩa của Cộng đồng châu Âu (ECOSY). Từ năm 2001, Mogherini là thành viên đảng Dân chủ tả khuynh Italia. Tháng 2-2009, bà được bầu vào Ban chấp hành toàn quốc đảng Dân chủ tả khuynh.

Bà Michelle Bachelet.

Năm 2008, Mogherini đắc cử nghị sĩ Italia và làm việc trong Ủy ban Quốc hội về ngoại giao và an ninh. Tháng 8-2013, bà là Chủ tịch đoàn đại biểu Italia tham gia khóa họp của Nghị viện của khối NATO. Ngày 22-2-2014, bà được cử làm Ngoại trưởng Italia. Những hoạt động năng nổ trên cương vị này trong các nỗ lực dàn xếp ngoại giao cho các cuộc khủng hoảng quốc tế đã giúp bà tới tháng 10-2014 trở thành Cao ủy EU về ngoại vụ và chính sách an ninh. Bà được coi là một chính trị gia châu Âu có quan điểm thân thiện ít nhiều với Nga.

Trong những tháng gần đây, bà Mogherini đã củng cố được đáng kể vị thế của mình trong đội ngũ các ứng viên vào chức TTK LHQ, nhưng rất có thể “trở ngại phụ” đối với bà sẽ là ông Filippo Grandi, mới được đưa lên chức Cao ủy LHQ về người tị nạn. Việc có mặt hai chính trị gia Italia trong danh sách những người chạy đua vào chức TTK LHQ có thể khiến một số quốc gia thành viên cảm thấy là “hơi nhiều”…

Ngoài bà Mogherini, một gương mặt nữ khác cũng được đánh giá là có nhiều triển vọng trong cuộc chạy đua vào ghế TTK LHQ, đó là đương kim Tổng giám đốc IMF Christine Legarde (từ năm 2011 và sẽ kết thúc nhiệm kỳ 5 năm của mình vào tháng 7-2016) ). Đây là một nhà kinh tế học lão luyện người Pháp, từng đảm nhận không chỉ một lần chức vụ Bộ trưởng liên quan tới lĩnh vực chuyên môn của mình trong các nội các ở Paris.

Bà Legarde sinh năm 1956 trong một gia đình giảng viên đại học. Thời trẻ, bà đã nổi tiếng với vai trò một nữ vận động viên bơi nghệ thuật, có mặt trong đội tuyển quốc gia và từng đoạt huy chương đồng… Bà từng tốt nghiệp Đại học Paris X lừng danh…

Bà Helle Thorning – Schmidt.

Khi làm bộ trưởng Tài chính Pháp, bà Christine Lagarde đã nỗ lực theo đuổi không mệt mỏi những cải cách kinh tế thông minh và táo bạo. Trước khi bước vào chính trị, từ năm 2004, bà Lagarde đã là tổng giám đốc điều hành Baker & McKenzie, một trong những công ty luật lớn nhất thế giới lúc đó. Bà đã dành cho công ty này 25 này của đời mình… Bà có hai con…

Tháng 11-2008, bà Lagarde tỏ ra quyết tâm biến Paris thành một trung tâm quan trọng thu hút đầu tư tài chính của các nước thuộc khu vực Hồi giáo. Ngày 16- 11- 2009, tờ The Fiancialk Times đã xếp hạng bà là bộ trưởng tài chính tốt nhất của khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone). Năm 2009, bà Lagarde đã được tạp chí Forrbes xếp vào vị trí 17 trong danh sách những phụ nữ quyền lực nhất thế giới…

Đương kim TTK LHQ, nhà ngoại giao Hàn Quốc Ban Ki-moon lên giữ cương vị hiện nay từ ngày 1-1-2007. Nhiệm kỳ của ông sẽ kết thúc vào cuối năm nay và theo quy định, ông sẽ không được ra ứng cử thêm một nhiệm kỳ 5 năm thứ ba nữa. Để giữ được thái độ khách quan tối đa có thể cho người đứng đầu LHQ, vị trí TTK theo thông lệ không được dành cho đại diện của 5 quốc gia thành viên thường trực HĐBA LHQ (LB Nga, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Anh và Pháp). Trình tự bầu chọn TTK LHQ diễn ra như sau: Thoạt tiên HĐBA xem xét các ứng viên rồi sau đó danh sách được đưa ra bầu chọn tại Đại hội đồng LHQ. Trong thực tế vai trò chính trong việc lựa chọn TTK mới thuộc về 5 quốc gia thành viên thường trực HĐBA LHQ, bởi vì họ có quyền phủ quyết bất cứ ứng viên nào.

Báo Corriere della Sera nhận xét: “Sau khi nhiệm kỳ của ông Ban Ki-moon trên cương vị TTKLHQ kết thúc ngày 31-12-2016, một quý ông hay một quý bà sẽ được ngồi vào vị trí này thông qua cuộc bỏ phiếu kín của đại diện 5 quốc gia thành viên thường trực Hội đồng Bảo an LHQ… 20 nước hiện đang có phụ nữ làm đại diện trong tổ chức toàn cầu này nghĩ rằng: LHQ đã 70 năm tuổi, gần như bằng cả một kiếp người. Cần phải làm sao để trong tương lai ở trên vị trí lãnh đạo LHQ sẽ có mặt những phụ nữ xứng đáng với những bộ thần kinh cứng cỏi…”

Mặc dù không quốc gia thành viên nào phản đối ý tưởng bầu một phụ nữ lên làm TTK LHQ nhưng cũng có ý kiến cho rằng, danh sách các ứng viên không nên chỉ có các đại diện của phái yếu.