Chia sẻ bài báo: Khi nào sẽ bị phạt 30 triệu đồng?

Phân biệt chia sẻ link và sao chép nội dung báo chí

Quy định tại Nghị định 174/2026/NĐ-CP bổ sung chế tài đối với hành vi sử dụng, chia sẻ tác phẩm báo chí trên mạng xã hội khi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với mức xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng đối với các trường hợp vi phạm.

Trước những băn khoăn của người dùng mạng xã hội về việc chia sẻ bài báo trên Facebook có bị xử phạt hay không, cơ quan quản lý đã đưa ra giải thích cụ thể nhằm tránh hiểu nhầm rằng mọi hành vi chia sẻ thông tin đều bị xử lý, đồng thời nhấn mạnh việc cần phân biệt rõ giữa chia sẻ đường dẫn và sao chép nội dung tác phẩm.

Ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, cho biết: “Trường hợp người dùng chỉ chia sẻ đường link dẫn tới bài báo thì không vi phạm bản quyền. Đường link chỉ là địa chỉ dẫn đến tác phẩm báo chí, không phải là bản thân tác phẩm. Khi người dùng chia sẻ đường link, người đọc vẫn truy cập trực tiếp vào website của cơ quan báo chí để đọc nội dung gốc”.

Theo cách hiểu này, việc đăng tải đường link bài báo lên mạng xã hội được xem là hành động dẫn nguồn truy cập, không làm phát sinh việc sao chép hay tái sử dụng nội dung tác phẩm báo chí, vì toàn bộ nội dung vẫn nằm trên hệ thống của cơ quan báo chí và người đọc phải truy cập trực tiếp để tiếp cận.

Tuy nhiên, tình huống sẽ thay đổi khi người dùng không chỉ chia sẻ đường link mà đồng thời đăng kèm một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo lên mạng xã hội.

Ông Lê Quang Tự Do nhấn mạnh: “Ngược lại, nếu người dùng chia sẻ đường link nhưng đồng thời đăng kèm một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được cơ quan báo chí hoặc chủ thể quyền cho phép thì có thể bị xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan”.

Quy định này xuất phát từ yêu cầu bảo vệ quyền khai thác hợp pháp của cơ quan báo chí đối với sản phẩm thông tin do mình sản xuất, bởi việc sao chép và đăng lại nội dung có thể làm giảm lượt truy cập trực tiếp, đồng thời ảnh hưởng đến quyền lợi của đơn vị sở hữu nội dung.

Trên thực tế, thói quen sao chép một đoạn bài báo rồi đăng lại trên trang cá nhân hoặc hội nhóm vẫn diễn ra phổ biến, trong khi nhiều người dùng chưa nhận thức đầy đủ rằng hành vi này có thể bị xem xét là sử dụng tác phẩm báo chí khi chưa được phép.

Ranh giới “xào nấu” thông tin báo chí

Bên cạnh hành vi sao chép nguyên văn, hiện tượng “xào nấu” nội dung báo chí cũng được cơ quan quản lý đề cập như một dạng vi phạm tiềm ẩn trong môi trường mạng xã hội, khi người dùng không trích dẫn nguyên văn nhưng vẫn dựa trên nội dung bài báo để viết lại bằng ngôn ngữ khác.

Theo phân tích của cơ quan chức năng, việc đánh giá có vi phạm hay không phụ thuộc rất nhiều vào nguồn thông tin được sử dụng cũng như mức độ sáng tạo trong cách thể hiện lại nội dung.

Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử cũng nêu rõ: “Nếu thông tin mà một tài khoản lấy để “xào nấu” từ thông tin phổ cập, nhiều cơ quan báo chí cùng đăng tải, mạng xã hội cũng đăng, thì không được xác định là vi phạm bản quyền”.

Những nội dung mang tính phổ biến như sự kiện giao thông, thời tiết, hoặc các thông tin công khai rộng rãi thường không thuộc phạm vi độc quyền khai thác của một cơ quan báo chí cụ thể, do đó việc diễn đạt lại trong trường hợp này thường không bị coi là hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Tuy nhiên, khi nội dung được sử dụng mang tính độc quyền hoặc có dấu ấn tác nghiệp riêng của tòa soạn, ranh giới pháp lý sẽ rõ ràng hơn.

Ông Lê Quang Tự Do khẳng định: “Nhưng nếu “xào nấu” từ thông tin độc quyền, riêng có của một cơ quan báo chí nào đó thì chắc chắn là vi phạm bản quyền”.

Ông cũng dẫn ví dụ về các bài báo có yếu tố tác nghiệp riêng như phỏng vấn chuyên gia, phỏng vấn cơ quan quản lý hoặc phân tích chuyên sâu do phóng viên thực hiện, trong đó giá trị thông tin không chỉ nằm ở dữ kiện mà còn ở quá trình thu thập, xử lý và thể hiện nội dung, vì vậy được xem là sản phẩm trí tuệ có quyền bảo hộ.

Việc sử dụng lại những nội dung này dưới hình thức viết lại, biên tập lại hoặc diễn giải lại nhưng vẫn dựa trên cấu trúc và thông tin độc quyền của bài báo có thể bị xem xét là xâm phạm quyền tác giả nếu không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền.

Ở góc độ quản lý, nguyên tắc chung được nhấn mạnh là mọi tác phẩm báo chí đều gắn với quyền sở hữu trí tuệ của tổ chức và cá nhân tạo ra nội dung, do đó việc khai thác lại, dù vì mục đích phi thương mại hay thương mại, đều cần tuân thủ quy định và phải được sự cho phép của chủ thể quyền.

Trong bối cảnh mạng xã hội trở thành kênh lan truyền thông tin nhanh và rộng, việc hiểu đúng ranh giới giữa chia sẻ hợp pháp và sử dụng lại nội dung báo chí không đúng quy định được xem là yếu tố quan trọng để tránh vi phạm pháp luật, đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi của cơ quan báo chí và người làm nghề.