Chính phủ chi tăng hơn 108.000 tỷ đồng so với dự toán Quốc hội quyết định

Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính ngân sách về quyết toán ngân sách năm 2014 cho thấy, một số khoản chi của một số địa phương xây dựng dự toán chưa thực sự căn cứ vào nhiệm vụ thực tế, giao dự toán chi đầu tư phát triển không phù hợp với danh mục dự kiến kế hoạch vốn, bố trí vốn cho một số dự án chưa đủ điều kiện, sai nội dung nguồn vốn đầu tư, xây dựng và giao kế hoạch vốn đầu tư ngoài nước chưa phù hợp nên khi thực hiện nhiều khoản chi vượt dự toán hoặc không đạt so với dự toán, thừa nguồn kinh phí nhưng ngược lại có nhiệm vụ chi cần thiết lại thiếu hoặc không có nguồn kinh phí, giải ngân nguồn vốn ODA tăng cao, gây mất cân đối ngân sách nhà nước.

Đáng chú ý, chi đầu tư xây dựng cơ bản còn hạn chế, sai phạm trong các khâu của quá trình đầu tư vẫn xảy ra nhưng chậm được khắc phục, xử lý chưa kiên quyết, còn để xảy ra thất thoát, lãng phí. Hầu hết các dự án đầu tư được thanh tra, kiểm toán đều phát hiện có sai phạm.

Tình trạng chấp hành chưa nghiêm các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng và pháp luật về đấu thầu diễn ra khá phổ biến trong tất cả các khâu từ chuẩn bị đầu tư, quá trình đầu tư đến hoàn thành quyết toán đưa vào sử dụng.

Việc xử lý sai phạm còn chưa nghiêm, áp dụng chế tài xử phạt chưa đủ mạnh nên tính răn đe chưa cao, tái phạm với mức độ lớn.

Cụ thể, không ít công trình ở nhiều địa phương chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư hạn chế, phải thay đổi quy mô, điều chỉnh tổng mức đầu tư nhiều lần, nên không thể giải ngân theo kế hoạch vốn được giao hoặc kế hoạch vốn được giao nhưng chưa phân bổ được, thời gian thực hiện kéo dài gây lãng phí và kém hiệu quả.

Báo cáo của Ủy ban Tài chính ngân sách cũng phát hiện, chưa thực sự chấp hành quy định của pháp luật về đầu tư như: Chưa phân bổ, tập trung vốn cho các công trình trọng điểm, cấp bách theo trật tự ưu tiên để hoàn thành đúng thời gian quy định; phân bổ vốn không hợp lý dẫn đến một số dự án phải chuyển nguồn lớn, trong khi một số dự án quan trọng lại thiếu vốn để hoàn thành và nợ vốn xây dựng cơ bản lớn.

Giải trình về việc giải ngân vốn ODA thấp trong nhiều năm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, nhiều ý kiến cho rằng không đi vào thực chất và cần minh bạch cho nên hiện mới khắc phục được một bước như bố trí kế hoạch trung hạn đẩy nhanh quá trình giải ngân nhưng phải chấp hành Hiến pháp, dự toán.

Cái yếu của giải ngân ODA thấp là do vốn đối ứng. Hiện có 22 tỷ USD chưa giải ngân được là do vốn đối ứng, nếu tăng vốn đối ứng sẽ tăng giải ngân, cho nên cần chỉ đạo quyết liệt trong giải phóng mặt bằng.

Cho rằng nền kinh tế còn nhiều khó khăn, dư địa đầu tư, lạm phát 5 tháng tăng, nông thôn mới “mới chớm” ra đã hơn chục ngàn tỷ đồng mà còn thống kê chưa hết đâu, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho rằng, cần siết chặt kỷ luật kỷ cương tài chính trong tất cả các lĩnh vực.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Đỗ Bá Tỵ, xử lý nợ đọng chưa cương quyết, năm nào cũng thấy trong báo cáo nêu lên nhưng phải làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, nhiều vụ nói chuyển cơ quan điều tra hình thức trốn thuế vậy kết quả như thế nào, đã thu lại được bao nhiêu?