Chủ động các kịch bản lạm phát

Nhiều yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá

Bộ Tài chính dự báo năm 2026 là năm đầu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2026 - 2030, nhu cầu sử dụng điện, vật tư, nguyên liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng được dự báo tăng cùng với những biến động phức tạp từ tình hình kinh tế thế giới, qua đó tạo áp lực nhất định lên chỉ số giá tiêu dùng trong nước.

Trên cơ sở phân tích một số yếu tố gây áp lực lên mặt bằng giá năm 2026 (giá nguyên nhiên vật liệu nhập khẩu; giá vật liệu xây dựng; giá thịt lợn; giá một số mặt hàng do Nhà nước quản lý thực hiện điều chỉnh giá dịch vụ theo hướng tính đúng tính đủ); một số yếu tố giúp giảm áp lực lên mặt bằng giá... Bộ Tài chính cập nhật 3 kịch bản lạm phát năm 2026 và bình quân năm 2026.

Cụ thể: Kịch bản 1 dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 3,6% so với năm 2025. Kịch bản 2: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,10% so với năm 2025. Kịch bản 3: Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,6% so với năm 2025.

Trên cơ sở cập nhật diễn biến kinh tế trong và ngoài nước tính đến thời điểm hiện tại, Ngân hàng Nhà nước ước tính lạm phát tổng thể bình quân năm 2026 tăng khoảng 3,5 - 4,5%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 3,2 - 4%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận đề nghị trong năm 2026 các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục chủ động thực hiện các biện pháp về quản lý, điều hành giá, bình ổn giá cả thị trường các hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu thuộc thẩm quyền quản lý theo đúng ý kiến chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ - Trưởng Ban chỉ đạo điều hành giá để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội, Chính phủ đề ra.

Cụ thể, chú trọng theo dõi sát diễn biến kinh tế và lạm phát thế giới; đồng thời giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu…

Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đảm bảo cân đối cung - cầu thị trường nhất là giai đoạn thị trường có nhu cầu tăng cao vào thời điểm lễ, Tết, thiên tai bão lũ. Điều hành chính sách tài khóa phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách khác để góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát.

Giám sát chặt biến động thị trường trong nước

Trong cuộc họp Ban Chỉ đạo về tổng kết công tác quản lý, điều hành giá quý IV và cả năm 2025; định hướng công tác điều hành giá năm 2026 Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cũng yêu cầu giám sát chặt chẽ biến động giá cả thị trường trong nước nhất là với những hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, xăng dầu, điện, vật liệu xây dựng và nguyên liệu đầu vào của sản xuất; chủ động và linh hoạt các biện pháp điều tiết cung cầu và bình ổn thị trường nhằm bảo đảm sản xuất, đáp ứng nhu cầu của xã hội, không để xảy ra thiếu hàng, sốt giá, góp phần kiềm chế lạm phát, bảo đảm an sinh xã hội.

Sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường. Tăng cường triển khai hiệu quả và giám sát thực hiện các biện pháp kê khai giá, niêm yết giá; công khai thông tin về giá.

Ghi nhận từ thực tế, giá cả hàng hoá đang khá ổn định. Tại một số tỉnh, thành phố lớn, đến nay hoạt động mua bán , trao đổi phục vụ nhu cầu mua sắm các hàng hóa thiết yếu ổn định và thông suốt. Nguồn cung hàng hóa được đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân. Nguồn cung các mặt hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm trong nước vẫn dồi dào.

Chuyên gia kinh tế PGS.TS. Ngô Trí Long khuyến nghị, điều hành giá sau Tết cần gắn với kỷ luật tài khóa và truyền thông minh bạch để neo kỳ vọng thị trường. Khi thông tin về nguồn cung, phương án điều hành được công khai đầy đủ, tâm lý tích trữ sẽ giảm, qua đó hạn chế nguy cơ tăng giá dây chuyền.

Nhìn tổng thể, các yếu tố tác động đến giá cả sau Tết đã được nhận diện khá rõ, nhưng khác với những giai đoạn trước, nền tảng điều hành hiện nay là sự chủ động từ sớm, phối hợp chính sách chặt chẽ và hệ thống phân phối vận hành thông suốt ngay sau kỳ nghỉ. Nguồn cung trong nước dồi dào, cùng với kinh nghiệm kiểm soát lạm phát nhiều năm qua tạo “vùng đệm” quan trọng cho mặt bằng giá. Đây chính là tiền đề để năm 2026 giữ được quỹ đạo ổn định, bảo đảm mục tiêu CPI khoảng 4,5% như Quốc hội đề ra, đồng thời củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân vào môi trường kinh tế vĩ mô.