Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu chỉ đạo Hội nghị. (Ảnh: Quang Hiếu).

Còn nhiều bất cập

Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà đã nêu một số bất cập trong ứng phó với biến đổi khí hậu 5 năm qua, đó là dự báo không theo kịp thực tế biến đổi khí hậu; các chính sách pháp luật về biến đổi khí hậu còn chưa kịp thời và đồng bộ; trong khi đó, nhận thức về biến đổi khí hậu chưa tương xứng với diễn biến, mức độ tác động của biến đổi khí hậu. Đặc biệt kinh phí bố trí để ứng phó với biến đổi khí hậu còn hạn chế. Trong khi đó, cơ chế, chính sách chưa đáp ứng yêu cầu khuyến khích, thu hút nguồn vốn đầu tư của doanh nghiệp, các tổ chức xã hội vào hoạt động thích ứng biến đổi khí hậu và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính…

Trước thực trạng này, nhiều giải pháp đã được đưa ra để đối phó với biến đổi khí hậu. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Cao Đức Phát đề nghị, cần nâng cao năng lực dự báo cảnh báo những hiện tượng bất thường của thời tiết. Chẳng hạn trước thực trạng xâm mặn nên chậm xây dựng một đoạn đê ngăn mặn. Nếu dự báo chính xác sẽ có giải pháp ứng phó thích hợp. Đặc biệt, đừng coi đối phó với biến đổi khí hậu là việc làm của Nhà nước, phải có sự chung tay của người dân. Vì chính nhân dân, các doanh nghiệp mới là những người trực tiếp thực hiện được các giải pháp thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu.

Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cho rằng, để ứng phó với biến đổi khí hậu, trước mắt phải tập trung thực hiện tuyên truyền để người dân biết, hiểu về tác động của biến đổi khí hậu và chủ động thích nghi. Đồng thời rà soát các dự án để ứng phó biến đổi khí hậu, phòng chống thiên tai như rừng đầu nguồn, các hồ thủy điện, hồ trữ nước đa mục tiêu. Đặc biệt cần có dự án tổng thể, cấp nước ngọt cho người dân toàn vùng Đồng bằng Sông Cửu Long.

Nhiều ý kiến của các nhà khoa học cũng đề xuất cần tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt là hợp tác với những nước có thủy điện trên dòng sông Mekong để điều tiết xả nước; có chương trình hợp tác quốc tế ứng phó biến đổi khí hậu căn cứ trên những cơ sở khoa học, thực tế; tận dụng các nguồn tài chính quốc tế ưu tiên cho ứng phó biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Đặc biệt phải truy trách nhiệm của bộ ngành đến đâu nếu công tác ứng phó với biến đổi khí hậu không hiệu quả.

Cần giải pháp toàn diện

Nêu rõ những tồn tại hạn chế trong ứng phó với biến đổi khí hậu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phân tích, do nhận thức về biến đổi khí hậu chưa đầy đủ, kịp thời, chưa phản ánh đầy đủ diễn biến nên công tác quy hoạch, kế hoạch còn nhiều vấn đề; công tác nghiên cứu tại một số vùng, ngành chưa rõ, còn định tính, chưa trọng tâm trọng điểm. Thủ tướng cho rằng, biến đổi khí hậu chưa được quan tâm lồng ghép trong xây dựng chiến lược quy hoạch kế hoạch phát triển ngành.

Cùng đó, Thủ tướng cũng chỉ ra việc sử dụng năng lượng còn kém hiệu quả, chưa tiết kiệm, năng lượng tiêu hao còn cao hơn các nước trong khu vực. Trong hợp tác quốc tế chưa chủ động, kịp thời và chưa quyết liệt kể cả nguồn tiền và nguồn nước.

Về nhiệm vụ sắp tới, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu các cấp, các ngành và nhân dân thấy rõ mức độ cực đoan về biến đổi khí hậu; các bộ ngành cần nghiên cứu tinh thần Nghị quyết 24 của BCH Trung ương năm 2013 về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, đó là vừa chủ động thích nghi, vừa phải ứng phó có hiệu quả. Phải có giải pháp tổng thể, toàn diện, toàn ngành, toàn lĩnh vực, liên vùng trong biến đổi khí hậu, triển khai đồng bộ liên tục, lâu dài ở tất cả các ngành, các lĩnh vực, cần thực hiện trọng tâm, trọng điểm, có cơ sở khoa học, để phù hợp với quy luật tự nhiên. Các bộ, ngành chức năng và Ủy ban Quốc gia về biến đổi khí hậu, ưu tiên nguồn lực xây dựng các hồ chứa nước ngọt phục vụ sản xuất và sinh hoạt, củng cố nâng cấp các đê biển, đê sông, khắc phục sạt lở, khu vực xung yếu, chống ngập úng các thành phố lớn. Trong việc ứng phó với biến đổi khí hậu, nắng hạn gay gắt và xâm nhập mặn, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành ưu tiên nguồn lực, đảm bảo nước sinh hoạt cho nhân dân. Không vì những việc khác mà quên đi nhiệm vụ thiết thực đó.

Riêng đối với lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, lĩnh vực chịu tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu, Thủ tướng chỉ đạo trước mặt phải nghiên cứu đề xuất giải pháp cho những khu vực bị đe dọa trực tiếp của biến đổi khí hậu. Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phải đi kiểm tra xem thực tiễn đến giờ phút này mức độ tác động của biến đổi khí hậu đến đâu để có giải pháp tốt hơn.