Chủ tịch Hồ Chí Minh trong trái tim bè bạn năm châu

Chủ tịch Hồ Chí Minh trên tạp chí Newsweek của (Mỹ).

Phi thường và thân thiện

Đó là nhận xét của nhà báo, nhà sử học Stanley Karnow viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh trên tạp chí danh tiếng Time của Mỹ. Bài viết có đoạn: “Không hề có sự dao động trong niềm tin của Chủ tịch Hồ Chí Minh, không thể lay chuyển được ý chí của Người, dù cho trong bối cảnh cuộc chiến tranh của Mỹ leo thang, tàn phá đất nước”. Và Time đã bình chọn Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong 100 nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất trong thế kỷ 20.

Năm nay đã là lễ kỷ niệm lần thứ 126 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng chưa bao giờ tên của Người không được nhắc tới trong giới truyền thông quốc tế hay các học giả nước ngoài; trong đó nêu bật các thành tựu về sự nghiệp giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp của vị lãnh tụ thiên tài.

Tại Lễ kỷ niệm lần thứ 120 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh năm 2010, do Ðại sứ quán Việt Nam tổ chức ở Pháp, Hans D’Orville- Phó Tổng Giám đốc UNESCO đã nhận định: “Các cuộc hành trình trong cuộc đời đã khiến Bác Hồ trở thành công dân của thế giới, đồng thời là đại sứ của Việt Nam trên khắp toàn cầu”.

Ngày 5/6/1911 đã trở thành một dấu mốc đặc biệt quan trọng, không chỉ trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác, mà còn đối với lịch sử của cả dân tộc Việt Nam. Bác Hồ, lúc đó là người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành, với tên mới là Văn Ba đã rời Sài Gòn (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) ra đi với một hoài bão lớn, nung nấu một quyết tâm cháy bỏng, đó là giành tự do cho đồng bào, độc lập cho Tổ quốc.

Cuộc hành trình qua 3 đại dương, 4 châu lục Á, Âu, Phi, Mỹ và gần 30 quốc gia, hàng trăm thành phố lớn, nhỏ, tiếp xúc với nhiều dân tộc, nhiều nền văn hóa đã đưa Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm ra con đường cứu nước cho dân tộc Việt Nam- con đường cách mạng vô sản.

Trong suốt nhiều năm bôn ba nơi xứ người, Bác Hồ luôn gây ấn tượng với những người từng gặp gỡ mình. “Phi thường và thân thiện” là những gì mà cố Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ Jawaharlal Nehru mô tả về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Paul Mus, Cố vấn chính trị, đặc phái viên của Cao ủy Pháp ở Đông Dương Emile Bollaert sau cuộc gặp với Chủ tịch Hồ Chí Minh đêm 12/5/1947 tại Thái Nguyên, cuộc tiếp xúc ngoại giao cuối cùng giữa đại diện Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Pháp cho tới Hội nghị Geneva 1954 về Đông Dương đã mô tả Người là “một nhà cách mạng không khoan nhượng và liêm khiết”.

Sau nhiều năm nghiên cứu các vấn đề dân tộc và thuộc địa tại Liên Xô và Trung Quốc, ngày 28/1/1941, Bác Hồ về nước và chọn Cao Bằng làm căn cứ địa xây dựng tổ chức, phát động phong trào cách mạng và từ đó lập ra tiền đề cho cuộc Cách mạng tháng Tám thành công sau này.

Nhà sử học Na Uy S.Tonnesson trong cuốn “The Vietnamese Revolution of 1945-Roosevelt, Ho Chi Minh and de Gaulle in a World at War” (Cách mạng Việt Nam 1945- Roosevelt, Hồ Chí Minh và De Gaulle trong một thế giới chiến tranh) in năm 1991, cho rằng Hồ Chủ tịch đã thực hiện Tổng tuyển cử, thành lập chính phủ hợp pháp dựa trên quyền tự do dân chủ: “Cuộc cách mạng ở Việt Nam năm 1945 là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, không chỉ có vậy, đó còn là một cuộc cách mạng chính trị chống lại nền quân chủ thối nát và là một cuộc cách mạng xã hội chống lại chủ đất và những người thu thuế”.

Với nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu và sử gia người Pháp, thành công của cuộc Cách mạng tháng Tám của dân tộc Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là sự kiện đặc biệt ấn tượng. Họ thực sự quan tâm và dành nhiều thời gian để nghiên cứu, tìm hiểu. Một trong những chuyên gia người Pháp được nhiều người biết tới là nhà sử học Alain Ruscio. Ông đã có hơn 15 tác phẩm viết về lịch sử Việt Nam, các cuộc kháng chiến, về Cách mạng tháng Tám năm 1945 của Việt Nam.
“Chiến thắng năm 1945 của Việt Nam không chỉ là sự kiện gây bất ngờ, mà đó cũng là sự tất yếu mang tính lô-gíc trong lịch sử phong trào đấu tranh của dân tộc Việt Nam”- Ruscio viết.

Nhà sử học nổi tiếng người Pháp Charles Fournieau thì cho rằng, Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam là cuộc cách mạng hết sức quan trọng không chỉ đối với Việt Nam. Đây là cuộc cách mạng thực sự, với sự đồng lòng, chung sức của cả dân tộc; là cuộc cách mạng lớn, của toàn dân tộc Việt Nam, đứng lên giành độc lập dân tộc.

Không những vậy, thành công của Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam còn có ý nghĩa quốc tế, bởi lẽ đây là một trong những phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc đầu tiên trên thế giới. Đối với phong trào cách mạng Đông Dương cũng như thế giới, Cách mạng tháng Tám ở Việt Nam có vai trò đặc biệt quan trọng.

Hồi ký của một sĩ quan Mỹ trong đơn vị Tình báo chiến lược của Mỹ (OSS) mang bí danh “Con nai”, Georges Wickes, từng kể về lần thực hiện cuộc phỏng vấn người đứng đầu Nhà nước Việt Nam năm 1946. Sau đó, trong một tuyển tập xuất bản cùng nhà sử học Marilyn Young Wickes đã kể lại về việc ông đã viết một bức thư gửi cha mẹ sau đó, nói về cảm nhận sau khi được tiếp xúc với Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Hình ảnh của ông cho thấy một con người với đôi mắt rực cháy. Nhiều năm tranh đấu có thể đã giúp ông trở thành một con người ôn hòa và kiên nhẫn như vậy. Con nghĩ rằng Abraham Lincoln có lẽ đã từng là một người giống như vậy, luôn điềm tĩnh, khiêm tốn. Nếu khi được hỏi rằng Hồ Chí Minh là một người như thế nào? Con sẽ mô tả ông như sự kết hợp giữa Thánh Francis xứ Assisi và Abraham Lincoln”- Wickes viết trong hồi ký của mình.

In dấu chân Người

Thời gian qua đi, bóng tối chiến tranh cũng đã qua đi, nhưng những dấu chân của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn được lưu giữ tại nhiều nơi mà Người từng đi qua trong cuộc đời hoạt động cách mạng, tìm con đường giải phóng dân tộc của người.

“Người kiến tạo nước Việt Nam hiện đại” là dòng chữ ghi trên tấm bảng hình tròn màu xanh gắn trên bức tường tòa nhà New Zealand ở thủ đô London của nước Anh, nơi lưu niệm những tháng ngày Bác Hồ từng sống trong thời gian diễn ra Thế chiến I. Đây là tòa nhà được xây dựng lại trên nền đất của khách sạn Carlton, nơi nhà cách mạng thiên tài Hồ Chí Minh đã từng làm phụ bếp, chặng dừng chân trên hành trình đi tìm đường cứu nước cách đây hơn một thế kỷ.

Nhà số 9, ngõ Compoint, quận 17, thủ đô Paris là nơi Người ở và hoạt động cách mạng từ 1921-1923: Tham gia sáng lập “Hội liên hiệp thuộc địa”, thành lập tờ báo Le Paria (Người cùng khổ)...

“Không gian Hồ Chí Minh” tại bảo tàng Lịch sử sống ở thành phố Montreuil (cách Paris khoảng 15 km về phía Đông) là nơi lưu giữ những kỷ vật của Người trong thời kỳ sống tại Pháp. Tượng bán thân Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng được dựng ngay trong khuôn viên bảo tàng này.

Tại Nga, quảng trường và tượng đài Hồ Chí Minh nằm ở nơi giao nhau giữa phố Dmitri Ulianov (anh traiV. I. Lenin) và phố “Sáu mươi năm Cách mạng Tháng Mười”, thủ đô Moscow. Đại lộ và tượng đài Hồ Chí Minh tại quận Zasviyazhski, thành phố Ulyanovsk, nằm bên bờ sông Volga, cách thủ đô Moscow khoảng 893 km về phía Đông.

Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại thủ đô Moscow (LB Nga).

Biển lưu niệm ghi dấu những hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại nhà ga thành phố cảng Vladivostok, được khánh thành nhân dịp kỷ niệm 119 năm Ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Viện Hồ Chí Minh và bức tượng của Người cũng được đặt trong khuôn viên Trường Đại học tổng hợp quốc gia St. Petersburg, khánh thành nhân dịp 120 năm Ngày sinh nhật Bác (19/5/2010).

Tại Trung Quốc, nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở phố Nam, huyện Long Châu, tỉnh Quảng Tây trưng bày và lưu giữ rất nhiều hình ảnh, tư liệu và hiện vật của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các cán bộ cách mạng Việt Nam trong thời gian 18 năm hoạt động tại đây. Văn phòng Bát lộ quân trên đường Trung Sơn Bắc, thành phố Quế Lâm, tỉnh Quảng Tây là nơi Bác Hồ thường đến đọc sách hoặc liên hệ công tác, hiện đang trưng bày ảnh và các hiện vật về nhà lãnh đạo Việt Nam.

Khu tuởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại làng Bản Mạy, huyện Mương, tỉnh Nakhon Phanom cũng là nơi du khách và bà con Việt kiều tại Thái Lan thắp hương tưởng nhớ Bác trong những dịp lễ, Tết, đặc biệt là ngày sinh nhật và ngày giỗ của Bác cũng như tìm hiểu cuộc đời và sự nghiệp của Người, đặc biệt là quãng thời gian hoạt động tại Thái Lan trong khoảng 1928 - 1929.

Còn tại đất nước Cuba xa xôi cách Việt Nam nửa vòng trái đất, cuốn sách “Hồ Chí Minh nhà yêu nước, 60 năm đấu tranh cách mạng” ca ngợi cuộc đời và sự nghiệp hoạt động của Bác và cuộc đấu tranh anh dũng của dân tộc Việt Nam chống giặc ngoại xâm đã được phát hành. Tác giả, ông Julio Garcia Oliveras, Đại sứ Cuba tại Việt Nam giai đoạn 1966 - 1969, khẳng định cuốn sách thể hiện tấm lòng yêu mến đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, một nhà cách mạng giàu lòng yêu nước, một vị lãnh tụ sẽ mãi được các thế hệ mai sau nhớ tới.

“Hồ Chí Minh không bao giờ mơ tưởng, không bao giờ tranh đấu vì mục đích để trở thành một vĩ nhân của nhân loại. Sự nghiệp đấu tranh của Người là một đóng góp lớn lao cho tất cả các dân tộc bị áp bức trên thế giới” - ông Oliveras viết.