Chủ tịch tỉnh Cao Bằng: Du lịch phát triển, người dân hưởng lợi đầu tiên
Theo ông Lê Hải Hòa - Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, nguồn thu ngân sách từ du lịch chưa nhiều nhưng du lịch phát triển chắc chắn sẽ làm thu nhập của người dân tăng, mức chi tiêu nhiều lên góp phần tăng trưởng chung về kinh tế.
Du lịch phát triển làm tăng thu nhập của người dân
Ngày 29/10, Sở Xây dựng tỉnh Cao Bằng tổ chức phát động cuộc thi thi tuyển phương án kiến trúc "Nhà vệ sinh công cộng phục vụ du lịch Cao Bằng".

Phát biểu tại buổi phát động, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa nhấn mạnh đến việc phát triển du lịch từ chính những điều kiện cơ bản của điểm đến. Theo ông Hòa, không thể chỉ nói về phát triển du lịch khi nơi ăn, chốn nghỉ, thiết bị vệ sinh và các tiện ích thiết yếu vẫn còn thiếu. Muốn du lịch trở thành động lực kinh tế, các khâu phải được tổ chức đồng bộ.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng, khi du lịch phát triển, người dân phải là đối tượng được hưởng lợi đầu tiên. Một dòng khách đến địa phương có thể tạo thêm nhu cầu lưu trú, ăn uống, vận chuyển, mua sắm và trải nghiệm.
Nông sản, rau củ, đặc sản nếu chỉ bán như nguyên liệu có một mức giá trị nhưng khi được chế biến thành món ăn, quà tặng hoặc sản phẩm trải nghiệm, giá trị có thể tăng lên đáng kể. Đây là cách du lịch kết nối với nông nghiệp, thương mại và các ngành dịch vụ khác để mở rộng nguồn thu ngay tại địa bàn.

Từ dẫn chứng về những địa phương có người dân làm giàu nhờ sản xuất nông nghiệp, ông gợi mở một cách nhìn phát triển đặt sức sống của kinh tế hộ gia đình ở vị trí quan trọng.
Với Cao Bằng, điều đó có nghĩa thành quả du lịch không nên chỉ được đo bằng số dự án hay công trình mới, mà còn bằng khả năng tạo việc làm, tăng thu nhập và khuyến khích người dân gìn giữ giá trị văn hóa bản địa.
Vì sao nhà vệ sinh công cộng là hạ tầng không thể xem nhẹ?
Một nội dung được Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa dành sự quan tâm đặc biệt là nhà vệ sinh công cộng tại các điểm du lịch, điểm dừng chân trên đèo, trạm dừng nghỉ và khu vực ăn uống.
Lãnh đạo tỉnh Cao Bằng coi đây là tiện ích thiết yếu, có ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của khách. Một công trình vệ sinh có mùi khó chịu, thiếu sạch sẽ có thể khiến du khách mất thiện cảm với cả điểm dừng, thậm chí không muốn tiếp tục sử dụng dịch vụ ăn uống tại đó.
Nhìn từ chuỗi giá trị du lịch, nhận định này có ý nghĩa rất cụ thể. Điểm dừng chân không chỉ là nơi khách nghỉ ngơi, mà còn có thể là không gian giới thiệu ẩm thực, đặc sản và sản phẩm địa phương. Nếu nhu cầu vệ sinh tối thiểu không được đáp ứng, thời gian lưu lại và khả năng chi tiêu của khách đều có nguy cơ bị ảnh hưởng.
Một nhà vệ sinh được vận hành tốt vì thế không chỉ giải quyết chuyện sinh hoạt cá nhân, mà còn góp phần bảo vệ uy tín điểm đến và cơ hội kinh doanh của cộng đồng.
Yêu cầu đặt ra là công trình phải sạch, dễ sử dụng, bền, thông thoáng và kiểm soát mùi hiệu quả; đồng thời cần nghiên cứu giải pháp vệ sinh, bảo trì thuận tiện.

Ông Hòa đề cập việc học hỏi những mô hình nhà vệ sinh công cộng hiện đại trong nước và nước ngoài. Tuy nhiên, áp dụng mô hình nào cũng phải tính đến điều kiện địa hình, nguồn nước, năng lực vận hành và khả năng duy trì vệ sinh thường xuyên. Công trình đẹp khi khánh thành nhưng xuống cấp, bốc mùi sau một thời gian sử dụng sẽ không giải quyết được vấn đề.
Đặc biệt, ở địa phương miền núi có các tuyến đường đèo và điểm tham quan phân tán như Cao Bằng, nhu cầu bố trí điểm dừng phù hợp càng đáng chú ý. Khách du lịch cần những nơi nghỉ chân an toàn, có nhà vệ sinh, nước sạch và dịch vụ cơ bản trước khi tiếp tục hành trình. Khi những nhu cầu giản dị ấy được đáp ứng, trải nghiệm du lịch mới có nền tảng để phát triển theo hướng chất lượng và bền vững.
Thiết kế có bản sắc, triển khai thực chất
Từ yêu cầu đối với nhà vệ sinh công cộng, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng mở rộng vấn đề sang tổ chức không gian và chất lượng thiết kế kiến trúc. Theo ông, cần phân biệt rõ điểm đến du lịch lớn, điểm dừng trên đèo, homestay, farmstay hay khu vực ăn uống, bán hàng. Mỗi loại hình có công năng, quy mô và điều kiện xây dựng khác nhau; không thể áp dụng một mẫu thiết kế chung cho mọi địa hình.
Các công trình cần gọn gàng, sạch sẽ, dễ thi công, bảo đảm công năng nhưng vẫn thể hiện bản sắc và sự hấp dẫn về kiến trúc. Ông đề cao vai trò của kiến trúc sư trong tư duy quy hoạch tổng thể, đồng thời lưu ý phải tôn trọng chất xám, dành đủ thời gian khảo sát, nghiên cứu và hoàn thiện phương án, tránh sửa đổi tùy tiện khiến thiết kế mất đi tính thống nhất.
Ông cũng đề cập việc huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ các hoạt động tìm kiếm ý tưởng thiết kế, cùng yêu cầu tổ chức cuộc thi bài bản, có đề bài rõ ràng và không chạy theo thành tích hình thức. Từ những thiết kế được lựa chọn đến công trình đưa vào sử dụng là một chặng đường đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn, đơn vị vận hành và cộng đồng địa phương.
Thông điệp nổi bật từ phát biểu của Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng là phát triển du lịch phải bắt đầu từ trải nghiệm thực tế của du khách và lợi ích thiết thân của người dân. Di sản thiên nhiên, lịch sử và văn hóa tạo lý do để khách tìm đến; còn hạ tầng đồng bộ, dịch vụ tử tế và môi trường sạch sẽ là điều kiện để khách muốn ở lại, chi tiêu và quay trở lại. Một nhà vệ sinh công cộng được thiết kế, quản lý tốt tuy là hạng mục nhỏ, nhưng phản ánh mức độ nghiêm túc của cả điểm đến trong việc xây dựng du lịch văn minh.
Cuộc thi thi tuyển phương án kiến trúc "Nhà vệ sinh công cộng phục vụ du lịch Cao Bằng" được tổ chức nhằm tìm kiếm, lựa chọn các phương án kiến trúc nhà vệ sinh công cộng phù hợp với cảnh quan, bản sắc văn hóa và điều kiện thực tế tại các khu, điểm du lịch trên địa bàn tỉnh. Qua đó, góp phần hoàn thiện hạ tầng thiết yếu, nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng môi trường du lịch văn minh, thân thiện, đáp ứng nhu cầu của du khách.
Cuộc thi gồm 2 hạng mục độc lập: Chuyên nghiệp, dành cho kiến trúc sư đã tốt nghiệp và các tổ chức tư vấn thiết kế trong nước, quốc tế; Sinh viên, dành cho sinh viên các ngành kiến trúc, quy hoạch và thiết kế nội thất. Thí sinh được dự thi cá nhân hoặc theo nhóm tối đa 5 tác giả, không phải nộp lệ phí dự thi.
Cuộc thi hướng tới thu hút sự tham gia của các tổ chức tư vấn thiết kế, kiến trúc sư, nhà thiết kế, cơ sở đào tạo và cộng đồng sáng tạo trong nước, quốc tế. Các phương án dự thi phải bảo đảm tính thẩm mỹ, công năng sử dụng; phù hợp với đặc điểm địa hình, khí hậu, hài hòa với cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương; thuận tiện trong quản lý, vận hành, bảo trì, có chi phí hợp lý và khả năng nhân rộng.