Chương mới cho du lịch MICE Việt Nam trên trường quốc tế

Từ “điểm sáng” đến ngành kinh tế giá trị cao

Trong nhiều năm qua, du lịch MICE (Meeting, Incentive, Conference, Exhibition – du lịch kết hợp hội họp, khen thưởng, hội nghị, triển lãm) được xem là một trong những phân khúc có giá trị gia tăng cao nhất của ngành du lịch. Khác với khách du lịch đại trà, khách MICE thường có mức chi tiêu cao hơn từ 3-5 lần, thời gian lưu trú dài hơn và tạo hiệu ứng lan tỏa lớn đối với nhiều ngành dịch vụ như lưu trú, vận chuyển, thương mại, ẩm thực, giải trí và tổ chức sự kiện.

Việt Nam không phải là cái tên mới trên bản đồ MICE khu vực và thế giới. Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Phú Quốc hay Nha Trang, Quảng Ninh đã nhiều lần đăng cai các hội nghị quốc tế, diễn đàn kinh tế, sự kiện doanh nghiệp quy mô lớn. Trong đó, Việt Nam là trong số ít quốc gia 3 lần đảm nhận vai trò chủ nhà đăng cai chuỗi sự kiện hội nghị cấp cao tại Hà Nội (2006), Đà Nẵng (2017) và Phú Quốc (2027).

Sự phát triển mạnh của hệ thống khách sạn 4-5 sao, trung tâm hội nghị hiện đại cùng mạng lưới hàng không ngày càng mở rộng đã tạo nền tảng quan trọng cho phân khúc này.

Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, du lịch MICE Việt Nam vẫn chủ yếu phát triển theo hướng tận dụng hạ tầng du lịch sẵn có hơn là được đầu tư như một ngành kinh tế chuyên biệt. Phần lớn các sự kiện quốc tế lớn vẫn tập trung ở một số đô thị trung tâm, trong khi khả năng tổ chức các sự kiện quy mô hàng chục nghìn đại biểu hay các triển lãm quốc tế tầm cỡ vẫn còn hạn chế.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhiều quốc gia trong khu vực như Singapore, Thái Lan, Malaysia hay Hàn Quốc đã xem MICE là ngành công nghiệp chiến lược, được hỗ trợ bởi hệ sinh thái chuyên nghiệp từ hạ tầng, nguồn nhân lực đến xúc tiến thị trường quốc tế.

Điều đó cho thấy Việt Nam đang có tiềm năng rất lớn, nhưng cần thêm những cú hích mang tính bước ngoặt để chuyển từ “điểm sáng” thành một trung tâm MICE có vị thế trong khu vực.

Cú hích từ đảo ngọc Phú Quốc

Quyết định chọn Phú Quốc là địa điểm tổ chức Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 được xem là cơ hội hiếm có để nâng tầm thương hiệu du lịch Việt Nam.

Không chỉ là một sự kiện ngoại giao đa phương quan trọng, APEC 2027 còn là phép thử năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn của Việt Nam. Hàng loạt công trình hạ tầng đang được chuẩn bị từ trung tâm hội nghị quốc tế, nâng cấp sân bay, cảng biển, giao thông kết nối, không gian đô thị, hạ tầng số đến các tổ hợp nghỉ dưỡng cao cấp.

Giá trị lớn nhất của những công trình này không nằm ở việc phục vụ một tuần lễ hội nghị, mà ở di sản phát triển lâu dài sau sự kiện. Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy, các sự kiện tầm cỡ quốc tế thường tạo ra bước ngoặt đối với ngành du lịch MICE. Sau APEC 2006 tại Hà Nội và APEC 2017 tại Đà Nẵng, hình ảnh Việt Nam được quảng bá mạnh mẽ hơn trên trường quốc tế. Tuy nhiên, quy mô đầu tư lần này tại Phú Quốc được kỳ vọng sẽ tạo ra hiệu ứng sâu rộng hơn.

Với lợi thế là đảo du lịch nổi tiếng, có khí hậu thuận lợi quanh năm, cảnh quan biển đẹp, hệ thống nghỉ dưỡng đẳng cấp quốc tế và chính sách miễn thị thực cho khách quốc tế đến đảo, Phú Quốc đang sở hữu những điều kiện mà không nhiều điểm đến trong khu vực có được.

Sau APEC 2027, Phú Quốc hoàn toàn có thể trở thành trung tâm tổ chức hội nghị, triển lãm, sự kiện doanh nghiệp và các diễn đàn quốc tế hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam sẽ có thêm một cực tăng trưởng mới của du lịch MICE bên cạnh Hà Nội, TPHCM, Cần Thơ, Đà Nẵng và các thành phố lớn trong nước.

Quan trọng hơn, thành công của Phú Quốc có thể tạo hiệu ứng lan tỏa đến nhiều địa phương khác, thúc đẩy sự hình thành mạng lưới các điểm đến MICE trên phạm vi cả nước.

Gỡ nút thắt để bứt phá

Dù triển vọng rất lớn, du lịch MICE Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản cần được tháo gỡ nếu muốn bứt phá thực sự.

Trước hết là bài toán kết nối quốc tế. Một trung tâm MICE thành công phải bảo đảm khả năng tiếp cận thuận tiện cho hàng nghìn đại biểu từ nhiều quốc gia. Vì vậy, việc mở rộng mạng bay quốc tế trực tiếp đến Phú Quốc cũng như các điểm đến MICE trọng điểm cần được xem là ưu tiên hàng đầu.

Thứ hai là nguồn nhân lực chuyên nghiệp. MICE không đơn thuần là hoạt động du lịch mà là ngành công nghiệp tổ chức sự kiện có hàm lượng quản trị cao. Từ điều phối hội nghị, tổ chức triển lãm, vận hành công nghệ, truyền thông quốc tế đến quản trị khủng hoảng đều đòi hỏi đội ngũ nhân lực được đào tạo chuyên sâu.

Thứ ba là năng lực xúc tiến thị trường. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn chủ yếu chờ khách tìm đến thay vì chủ động tiếp cận các hiệp hội quốc tế, tập đoàn đa quốc gia và các nhà tổ chức sự kiện toàn cầu. Muốn cạnh tranh với Singapore hay Thái Lan, Việt Nam cần một chiến lược marketing điểm đến MICE bài bản và chuyên nghiệp hơn.

Bên cạnh đó, cần phát triển hệ sinh thái MICE đồng bộ. Một hội nghị quốc tế thành công không chỉ cần trung tâm hội nghị hiện đại mà còn cần hệ thống khách sạn, logistics, mua sắm, giải trí, y tế, an ninh, môi trường và chuyển đổi số vận hành hiệu quả.

Đối với Phú Quốc, thách thức còn nằm ở việc bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa tăng trưởng du lịch với bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và nâng cao chất lượng sống của cộng đồng địa phương. Nếu không giải quyết tốt các vấn đề về hạ tầng đô thị, nước sạch, xử lý rác thải, giao thông và cảnh quan, lợi thế cạnh tranh của đảo ngọc có thể bị ảnh hưởng trong dài hạn.

APEC 2027 đang mở ra cơ hội chưa từng có cho du lịch MICE Việt Nam. Nhưng cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực phát triển khi được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh dài hạn.

Những trung tâm hội nghị hiện đại, sân bay mở rộng hay các công trình mới tại Phú Quốc rồi sẽ hoàn thành. Điều quan trọng hơn là hình thành được một hệ sinh thái MICE chuyên nghiệp, đủ sức thu hút những sự kiện quốc tế lớn sau APEC. Khi đó, Phú Quốc không chỉ là nơi diễn ra một hội nghị cấp cao, mà có thể trở thành biểu tượng mới của du lịch MICE Việt Nam trên trường quốc tế, mở ra một chương phát triển mới cho ngành du lịch trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.