Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới 3 nước ASEAN: Thể hiện tầm vóc nền ngoại giao chủ động, kiến tạo
Truyền thông quốc tế và các học giả trong và ngoài nước đánh giá cao chuyến công tác tới 3 nước ASEAN từ ngày 27/5 đến 1/6 của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: thăm chính thức Thái Lan, thăm cấp Nhà nước tới Singapore, Philippines và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La.
Trả lời phỏng vấn báo chí, TS Đào Ngọc Báu, Viện trưởng Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, chuyến công tác đã thể hiện tầm vóc chiến lược của một nền ngoại giao chủ động, kiến tạo.
Theo TS Đào Ngọc Báu, chuyến công tác đến ba nước ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong một bối cảnh địa chính trị đặc biệt, khi trật tự thế giới hậu Chiến tranh Lạnh đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mang tính bản chất. Không đơn thuần là một chuỗi các cuộc tiếp xúc song phương, chuyến thăm này thể hiện tầm vóc chiến lược của một nền ngoại giao chủ động, kiến tạo, phản ánh sự chuyển dịch từ tư duy thích ứng sang tư duy định hình môi trường chiến lược.
“Thông điệp về hòa bình đã được truyền tải đầy thuyết phục trong phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Đối thoại Shangri-La.
Phát biểu được dư luận trong, ngoài khu vực đặc biệt quan tâm và phản hồi rất tích cực; thể hiện đậm nét vai trò của Việt Nam với tư cách một thành viên trách nhiệm, một tiếng nói uy tín trong các vấn đề hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực và toàn cầu.
Một kết quả nổi bật nữa của chuyến thăm là tin cậy chính trị giữa Việt Nam và ba nước được củng cố mạnh mẽ. Ta đã thúc đẩy về chất quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện với Thái Lan, nâng tầm hợp tác chiến lược với Singapore thông qua cơ chế Đối thoại chiến lược giữa hai Đảng cầm quyền, nâng tầm khuôn khổ quan hệ với Philippines lên Đối tác Chiến lược Tăng cường.”
(Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung)
TS Đào Ngọc Báu nhận định: Chuyến thăm diễn ra khi thế giới đang đối mặt với ba cuộc khủng hoảng cấu trúc mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ ra, đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Ba cuộc khủng hoảng này không phải là những hiện tượng tách biệt mà có quan hệ nhân quả với nhau, tạo nên một vòng xoáy tiêu cực đang đe dọa hòa bình và phát triển toàn cầu. Khủng hoảng trật tự quốc tế bắt nguồn từ sự xói mòn của hệ thống đa phương và luật lệ quốc tế trước xu hướng đơn phương hóa và chủ nghĩa bảo hộ mới; khủng hoảng mô hình phát triển phản ánh sự bế tắc của các mô hình tăng trưởng thiếu bền vững và thiếu bao trùm; còn khủng hoảng lòng tin chiến lược giữa các quốc gia đang làm tê liệt các cơ chế đối thoại và hợp tác quốc tế.
“Trong bối cảnh ấy, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ mang tính phản ứng mà còn mang tính kiến tạo. Đây là biểu hiện của một triết lý ngoại giao mới, thay vì thụ động chờ đợi môi trường chiến lược ổn định rồi mới hành động, Việt Nam chủ động tham gia định hình môi trường đó thông qua việc củng cố các trụ cột ổn định trong khu vực. ASEAN, với ba nước Thái Lan, Singapore và Philippines, chính là những trụ cột ấy.” – TS Đào Ngọc Báu chia sẻ.
TS Đào Ngọc Báu cho rằng: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh sự cần thiết phải "xây dựng cấu trúc khu vực mở và bao trùm lấy ASEAN làm trung tâm”. Tính mở có nghĩa là cấu trúc khu vực tạo điều kiện cho tất cả các bên liên quan tham gia một cách xây dựng. Tính bao trùm có nghĩa là cấu trúc này cần thể hiện lợi ích của tất cả các nước trong khu vực, không chỉ của một số nước hay một nhóm nước nhất định. Quan điểm của Việt Nam thể hiện triết lý chủ nghĩa đa phương khu vực, trong đó các nước vừa và nhỏ không chỉ là những tác nhân thụ động, mà còn có thể trở thành những kiến trúc sư năng động tham gia định hình trật tự khu vực. Việt Nam đang thực hành một hình thức quyền lực mềm cấu trúc - không phải quyền lực áp đặt ý chí, mà là quyền lực định hình cơ chế, thiết lập chuẩn mực và tạo ra các khuôn khổ cho hợp tác.
TS Đào Ngọc Báu đánh giá cao chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, qua đó không chỉ củng cố mối quan hệ song phương giữa Việt Nam với từng nước ASEAN, mà còn góp phần củng cố sức mạnh tập thể và vai trò trung tâm của ASEAN trong kiến trúc an ninh khu vực. Đây là sự kết hợp hài hòa giữa lợi ích quốc gia và trách nhiệm khu vực, giữa đường lối đối ngoại độc lập tự chủ và tinh thần hợp tác đa phương.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Bắc Kinh, Giáo sư Hứa Lợi Bình, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Đông Nam Á thuộc Viện nghiên cứu Chiến lược toàn cầu và châu Á-Thái Bình Dương (CASS), Viện Khoa học xã hội Trung Quốc, khẳng định bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự sáng suốt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Theo Giáo sư Hứa Lợi Bình, thế giới ngày nay đang đối mặt với sự bất ổn và hỗn loạn ngày càng tăng; sự trỗi dậy của chủ nghĩa đơn phương, bá quyền..., đã đặt ra những thách thức chưa từng có đối với quản trị toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đứng về phía lẽ phải của lịch sử, đã chỉ rõ 3 cuộc khủng hoảng lớn mà quản trị toàn cầu đang phải đối mặt và đề xuất các giải pháp mang tính xây dựng của Việt Nam.
Điều này có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc xây dựng một trật tự chính trị và kinh tế quốc tế công bằng và bình đẳng hơn.
