Chuyển đổi số để Mặt trận gần dân hơn - Bài 3: Tăng tốc tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số
Bên cạnh những kết quả tích cực trong công tác chuyển đổi số, MTTQ một số địa phương cũng gặp không ít khó khăn, vướng mắc như: hạ tầng công nghệ thông tin ở một số cơ sở chưa đồng bộ; trang thiết bị, đường truyền còn hạn chế; kỹ năng ứng dụng công nghệ số của một bộ phận cán bộ Mặt trận chưa đáp ứng yêu cầu. Những “điểm nghẽn” này đang được Mặt trận địa phương từng bước tháo gỡ...
Chuyển đổi số phải tạo ra kết quả thực chất
Thời gian qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh đã chủ động và quyết liệt trong công tác chuyển đổi số. Từ xây dựng đội ngũ “cán bộ Mặt trận số” đến triển khai, vận hành các quy trình nghiệp vụ trên nền tảng số, MTTQ các cấp đã thể hiện tinh thần tiên phong, khả năng thích ứng cao và quyết tâm tạo chuyển biến thực chất trong công tác chuyển đổi số.
Phương thức làm việc trên môi trường số từng bước hình thành rõ nét trong toàn hệ thống Mặt trận của tỉnh. Đáng chú ý, tỷ lệ văn bản điện tử toàn trình đã đạt 93%. Các hình thức phòng họp không giấy, lấy ý kiến bằng phiếu điện tử, chữ ký số... được sử dụng thường xuyên.
Những kết quả đạt được không chỉ giúp hệ thống Mặt trận ngày càng gần dân, sát dân hơn, mà còn khẳng định tinh thần đổi mới, sáng tạo của đội ngũ cán bộ Mặt trận trong việc ứng dụng công nghệ phục vụ công tác chuyên môn.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh, quá trình chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận còn gặp những khó khăn, hạn chế cả về hạ tầng, dữ liệu và kỹ năng số. Hạ tầng, trang thiết bị công nghệ thông tin của cơ quan Ủy ban và một số đơn vị cơ sở chưa thật đồng bộ. Kỹ năng số của cán bộ chưa đồng đều, một bộ phận còn ngại thay đổi nên vẫn xử lý hồ sơ, văn bản theo cách truyền thống.
Cùng với đó, dữ liệu phục vụ công tác Mặt trận đã bước đầu được số hóa, nhưng việc khai thác để phân tích, dự báo, nắm bắt dư luận xã hội, theo dõi phản ánh, kiến nghị và đánh giá tác động chính sách còn hạn chế. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ số trong tham mưu, tổng hợp, truyền thông chưa có hướng dẫn thống nhất về quy trình sử dụng, bảo mật thông tin, kiểm chứng nội dung và trách nhiệm của cán bộ khi sử dụng.
Những hạn chế này xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Yêu cầu chuyển đổi số nhanh, phạm vi rộng, nhiều nền tảng mới triển khai cùng lúc trong khi tổ chức bộ máy đang sắp xếp, vận hành mô hình mới. Nguồn lực đầu tư cho hạ tầng, thiết bị, an toàn thông tin cần được phê duyệt theo quy trình ngân sách; một số nền tảng dùng chung đang tiếp tục hoàn thiện, dữ liệu liên thông chưa thật đồng bộ...
Kế hoạch 100 ngày xử lý “điểm nghẽn”
Việc tháo gỡ các “điểm nghẽn” và nâng cao hiệu quả chuyển đổi số trong toàn hệ thống được Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm và cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 70/KH-MTTQ-BTT. Kế hoạch đề ra chương trình hành động 100 ngày làm việc xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, triển khai từ ngày 29/7 đến hết ngày 1/12.
Theo Kế hoạch, MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh xác định 8 nhóm vấn đề cần tập trung xử lý. Trong đó có việc chuẩn hóa, làm sạch, số hóa và kết nối dữ liệu; Nâng cao hiệu quả nền tảng số và quy trình làm việc số; Phát triển nguồn nhân lực và phổ cập kỹ năng số; Phát huy vai trò, thế mạnh của từng tổ chức;...
Nhấn mạnh yêu cầu đặt ra trong quá trình triển khai, ông Nguyễn Chí Thành - Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh, cho biết tinh thần xuyên suốt của kế hoạch là tập trung xử lý có trọng tâm, trọng điểm những “điểm nghẽn” đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ, chất lượng chuyển đổi số; lấy sản phẩm đầu ra, mức độ sử dụng thực tế và hiệu quả phục vụ đoàn viên, hội viên, nhân dân làm thước đo.
“Việc tổ chức thực hiện phải bảo đảm “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả”. Một nhiệm vụ chỉ được xác nhận hoàn thành khi có sản phẩm cụ thể, có số liệu, tài liệu và kiểm chứng được; với các hệ thống, nền tảng số phải có dữ liệu, có người sử dụng thực tế và bước đầu phát huy hiệu quả” – ông Thành nhấn mạnh.
Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận chuyển đổi số của hệ thống Mặt trận. Theo báo cáo kết quả triển khai, các nhiệm vụ đang từng bước chuyển từ yêu cầu “triển khai phần mềm” sang sử dụng thực chất, hình thành dữ liệu, sản phẩm và kết quả có thể kiểm đếm, đánh giá; đồng thời đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện.
Đặc biệt, không chờ hết thời hạn 100 ngày mới đánh giá kết quả, MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh tiếp tục rút ngắn tiến độ ở những nhiệm vụ trọng tâm. Ngày 11/8, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Quảng Ninh (nay là Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh) thành lập Tổ công tác 50 ngày cao điểm xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.
Tổ công tác gồm 15 thành viên, được phân công cụ thể theo từng nhóm nhiệm vụ. Tổ trưởng chịu trách nhiệm chỉ đạo chung, kiểm tra, đôn đốc, xử lý những khó khăn, vướng mắc và các nhiệm vụ có nguy cơ chậm tiến độ; các thành viên trực tiếp theo dõi từng lĩnh vực từ hạ tầng, an toàn thông tin, dữ liệu, nền tảng số đến nguồn nhân lực và các hoạt động hỗ trợ người dân.
Tính đến ngày 28/8, 7/25 nhiệm vụ trọng tâm đã hoàn thành, đạt 28%, còn 18 nhiệm vụ tiếp tục được triển khai. Trong đó, “điểm nghẽn” về dữ liệu cũng từng bước được tháo gỡ. Trong xử lý công việc trên môi trường số, Văn phòng và các ban chuyên môn đạt 100% phát hành văn bản toàn trình; một số hội quần chúng đã nâng tỷ lệ sử dụng hệ thống, dù vẫn còn đơn vị gặp vướng mắc về chữ ký số và các điều kiện kỹ thuật.
Quy định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý
Cũng như Quảng Ninh, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình chuyển đổi số của MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Bằng cũng đang gặp một số “điểm nghẽn” về cơ sở vật chất, nhân lực và kinh phí. Phản ánh, kiến nghị của người dân còn nằm ở nhiều nguồn khác nhau, chưa được đồng bộ; kỹ năng số và thói quen sử dụng công nghệ của cán bộ cơ sở chưa đồng đều. Một số nơi cơ sở vật chất xuống cấp, khiến sản phẩm tuyên truyền số dù đã được xây dựng, triển khai nhưng vẫn gây khó khăn cho người dân trong việc tiếp cận, thụ hưởng. Kinh phí đầu tư cho trang thiết bị, công tác tập huấn và duy trì hoạt động cũng còn hạn chế.
Để nhanh chóng tháo gỡ những “điểm nghẽn” đó, MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Bằng đang kiến nghị, đề xuất Thường trực Tỉnh ủy, phối hợp với HĐND, UBND tỉnh, các cơ quan chuyên môn liên quan tổ chức tập huấn cho cán bộ quản trị ở các cấp; đề xuất quy định rõ trách nhiệm và thời hạn xử lý của từng cơ quan; hỗ trợ người dân, nhất là tại địa bàn khó khăn, tiếp cận các kênh phản ánh trực tuyến. Cùng với đó đầu tư thiết bị, đường truyền, bố trí kinh phí thường xuyên và xây dựng lực lượng cán bộ nòng cốt về chuyển đổi số.
Điện Biên cũng là một trong số những địa phương đang tăng tốc tháo gỡ những “điểm nghẽn” về chuyển đổi số. Thực hiện Kế hoạch của Ban Chỉ đạo tỉnh về 100 ngày xử lý các điểm nghẽn trong chuyển đổi số, cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từng bước xây dựng môi trường làm việc số, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.
Đến nay, các văn bản hành chính thông thường của cơ quan đã được xử lý trên môi trường điện tử trước khi phát hành; trên 98% văn bản trao đổi giữa các cơ quan được gửi, nhận dưới dạng điện tử. 100% lãnh đạo, cán bộ, công chức được cấp và sử dụng chữ ký số cá nhân trong xử lý công việc, bảo đảm tính pháp lý, an toàn và rút ngắn thời gian luân chuyển văn bản. Cùng với đó, mô hình phòng họp không giấy được triển khai hiệu quả, với 100% cuộc họp Ban Thường trực được tổ chức theo hình thức số hóa tài liệu.
Từ Kế hoạch 100 ngày đến 50 ngày cao điểm thể hiện quyết tâm chuyển đổi số của MTTQ Việt Nam TP Quảng Ninh; nỗ lực tháo gỡ “điểm nghẽn” chuyển đổi số của MTTQ Việt Nam tỉnh Cao Bằng, Điện Biên đã cho thấy, tất cả đang được cụ thể hóa bằng từng nhiệm vụ, thời hạn và sản phẩm có thể kiểm chứng. Khi những “điểm nghẽn” về hạ tầng, dữ liệu, nền tảng và kỹ năng số từng bước được tháo gỡ, mục tiêu quan trọng hơn là hình thành phương thức làm việc số đồng bộ, thực chất, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng kết nối, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.
Từ chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, đầu tư hạ tầng, xây dựng kho dữ liệu dùng chung đến phổ cập kỹ năng số cho người dân, Mặt trận các địa phương đang từng bước tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình chuyển đổi số. Việc chuyển đổi số đang dần được đưa từ hệ thống quản lý đến từng địa bàn dân cư, hướng tới mục tiêu Mặt trận ngày càng gần dân, sát dân và phục vụ Nhân dân hiệu quả hơn.
(Còn nữa)