Chuyển từ sắp xếp sang vận hành hiệu quả

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thành công của giai đoạn sắp xếp chưa đồng nghĩa với thành công của giai đoạn vận hành. Nhiệm vụ trước mắt là phải chuyển từ “sắp xếp xong bộ máy” sang “vận hành tốt bộ máy”, từ ổn định tổ chức sang nâng cao chất lượng quản trị, từ phân công nhiệm vụ sang bảo đảm năng lực thực thi.

Thông điệp ấy cho thấy cuộc cải cách bộ máy đang bước sang một giai đoạn mới. Bởi vì mọi sự thay đổi về cơ cấu tổ chức chỉ có ý nghĩa khi mang lại những thay đổi tích cực cho xã hội. Người dân không cảm nhận hiệu quả cải cách qua những sơ đồ tổ chức mới hay những con số thống kê về đầu mối được cắt giảm. Điều họ quan tâm là thủ tục hành chính có thuận lợi hơn không, công việc có được giải quyết nhanh hơn không, quyền lợi chính đáng của họ có được bảo đảm tốt hơn không.

Một bộ máy tinh gọn nhưng vận hành chậm chạp thì chưa thể coi là thành công. Một cơ cấu tổ chức hợp lý nhưng phối hợp thiếu nhịp nhàng vẫn có thể làm phát sinh những điểm nghẽn mới. Một mô hình được thiết kế hiện đại nhưng đội ngũ thực thi không theo kịp yêu cầu đổi mới thì hiệu quả cuối cùng cũng khó đạt được như mong muốn.

Nhìn vào thực tiễn, có thể thấy một số điểm nghẽn đang bộc lộ trong quá trình vận hành bộ máy sau sắp xếp đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ ra. Đó là sự chưa đồng bộ giữa các quy định pháp luật; là những khoảng trống về cơ chế phối hợp; là tình trạng chức năng đã thay đổi nhưng quy trình xử lý công việc vẫn theo lối cũ; là những biểu hiện lúng túng trong phân định trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị.

Trong tất cả các yếu tố bảo đảm cho bộ máy vận hành hiệu quả, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng khẳng định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc”. Nhận định ấy đến nay vẫn còn nguyên giá trị. Điều này càng có ý nghĩa đối với đội ngũ cán bộ cơ sở. Cấp xã là nơi gần dân nhất, trực tiếp giải quyết những công việc hằng ngày của người dân. Hiệu quả hoạt động của bộ máy ở cơ sở chính là nơi phản ánh chân thực nhất hiệu quả của công cuộc cải cách. Chính vì vậy, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý phải đánh giá đúng chất lượng cán bộ cơ sở, nhất là ở cấp xã – nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân.

Người đứng đầu Đảng và Nhà nước đã chỉ rõ chuyển đổi số và dữ liệu đang là một trong những nút thắt quan trọng cần được tháo gỡ. Bởi dù chủ trương đúng, mô hình đúng nhưng nếu thiếu nền tảng dữ liệu thống nhất, thiếu công cụ quản trị hiện đại thì hiệu quả điều hành sẽ bị hạn chế, tốc độ xử lý công việc sẽ không đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh của đất nước.

Song có lẽ điểm nghẽn lớn nhất vẫn là trách nhiệm trong tổ chức thực hiện. Thực tế thời gian qua cho thấy không ít chủ trương đúng, chính sách đúng nhưng hiệu quả chưa đạt yêu cầu vì khâu thực thi còn hạn chế. Nơi nào người đứng đầu quyết liệt, dám chịu trách nhiệm, dám hành động vì lợi ích chung thì nơi đó công việc chuyển động. Ngược lại, nơi nào còn tâm lý né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm thì nơi đó khó có thể tạo ra đột phá.

Bởi vậy, yêu cầu nhận diện điểm nghẽn mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặt ra nhằm tìm ra giải pháp để tháo gỡ, khơi thông và giải phóng các nguồn lực phát triển. Tinh thần ấy nhất quán với quan điểm nhiều lần được người đứng đầu Đảng và Nhà nước nhấn mạnh: tháo gỡ điểm nghẽn chính là tạo ra dư địa mới cho phát triển.

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển với những mục tiêu rất lớn về tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Những mục tiêu đó đòi hỏi một nền quản trị quốc gia hiện đại, linh hoạt và hiệu quả hơn. Trong bối cảnh ấy, việc hoàn thành sắp xếp tổ chức là chưa đủ, điều quan trọng là bộ máy mới phải vận hành tốt hơn bộ máy cũ, phục vụ nhân dân tốt hơn và tạo động lực phát triển mạnh mẽ hơn.

Cuộc cải cách bộ máy vì thế không thể dừng lại ở việc thay đổi cơ cấu tổ chức. Đích đến cuối cùng phải là sự thay đổi về chất lượng quản trị quốc gia. Thành công sẽ không được đo bằng số lượng đầu mối giảm đi mà bằng mức độ hài lòng của người dân, sự thuận lợi của doanh nghiệp, hiệu quả hoạt động của bộ máy công quyền và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Và chỉ khi bộ máy thực sự vận hành hiệu quả, những thành quả của cuộc cải cách mới được khẳng định bằng thực tiễn cuộc sống.