Cơ hội, thách thức khi không gian du lịch mở rộng - Bài 1: Cơ hội phát triển thêm nhiều sản phẩm du lịch mới

Với việc được bổ sung thêm không gian biển rộng lớn, ngành du lịch Ninh Bình có cơ hội hình thành nhiều sản phẩm du lịch mới, kéo dài thời gian lưu trú của du khách. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành lợi thế, địa phương còn phải vượt qua không ít thách thức.

Lợi thế khác biệt

Theo ông Bùi Văn Mạnh - Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, nếu trước đây, thương hiệu du lịch Ninh Bình gắn với Quần thể danh thắng Tràng An, Cố đô Hoa Lư, Tam Cốc - Bích Động, chùa Bái Đính hay Vườn quốc gia Cúc Phương thì nay bức tranh ấy được mở rộng khi kết nối thêm nhiều di tích, điểm đến nổi tiếng của Nam Định và Hà Nam trước đây như chùa Tam Chúc, quần thể di tích Phủ Dầy, Khu di tích quốc gia đặc biệt đền Trần - chùa Tháp. Cùng với đó là kho tàng văn hóa đồ sộ với hơn 5.000 di tích đã kiểm kê, 10 di tích quốc gia đặc biệt, hàng chục di sản văn hóa phi vật thể, hàng trăm lễ hội truyền thống và 117 làng nghề, làng nghề truyền thống.

Đặc biệt, Ninh Bình có gần 90 km bờ biển với hệ sinh thái rừng ngập mặn phong phú, cảnh quan đặc trưng cùng nhiều giá trị văn hóa biển, gắn với các điểm đến như: Vườn quốc gia Xuân Thủy, khu du lịch Giao Ninh, Thịnh Long và hệ thống làng nghề, đền chùa, nhà thờ Công giáo. Không gian biển trở thành mảnh ghép quan trọng, bổ sung cho thế mạnh về du lịch di sản, sinh thái và tâm linh, tạo điều kiện phát triển các loại hình nghỉ dưỡng, trải nghiệm, cộng đồng và ẩm thực biển, qua đó kéo dài thời gian lưu trú của du khách.

Giám đốc Sở Du lịch Ninh Bình cho biết: Đây cũng là lý do để tỉnh xác định phát triển du lịch biển là hướng đi chiến lược nhằm đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng không gian phát triển và nâng cao sức cạnh tranh. Đầu tháng 7 vừa qua, tỉnh đã công bố đổi tên Khu du lịch biển Quất Lâm thành Khu du lịch Giao Ninh, đồng thời ra mắt bộ nhận diện thương hiệu khu du lịch này và bộ sản phẩm du lịch cộng đồng các xã ven biển.

Bày tỏ về vấn đề này, bà Dương Thị Thanh - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Ninh Bình nhận định: Sau hợp nhất, tài nguyên văn hóa và du lịch của ba vùng đất Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam không còn tồn tại như những "ốc đảo" riêng lẻ mà được đặt trong một không gian phát triển thống nhất. Điều này giúp Ninh Bình sở hữu hệ thống tài nguyên phong phú như một "Việt Nam thu nhỏ". Hiệp hội đang tích cực kết nối các doanh nghiệp du lịch, lữ hành trong và ngoài tỉnh để xây dựng các chương trình tour liên vùng; trong đó tuyến hành trình Thịnh Long - Hành Thiện - Quần Anh - Giao Ninh, ra mắt ngày 11/7, là một bước đi cụ thể.

Chị Trần Thị Loan, chủ đầu tư cơ sở lưu trú Ecohost Trực Thắng (xã Minh Thái), cho biết: Từ năm 2025 đã cải tạo một ngôi nhà truyền thống vùng đồng bằng Bắc bộ thành cơ sở lưu trú theo mô hình Ecohost gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa. Ngoài dịch vụ lưu trú và ẩm thực, cơ sở còn tổ chức các chương trình tham quan đền Thánh Hưng Nghĩa, cầu Ngói - chùa Lương, nhà di sản Quần Anh, làng cau Hoành Đồn, xứ đạo Phạm Pháo, nhà thờ đổ Hải Lý... Theo chị Loan, việc tỉnh xây dựng, công bố bộ sản phẩm du lịch cộng đồng các xã ven biển sẽ tạo điều kiện kết nối các nguồn lực, hình thành thêm nhiều sản phẩm đặc trưng, thu hút du khách đến với địa phương.

Còn đó những thách thức

Theo ông Trần Song Tùng - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình, cùng với cơ hội, ngành du lịch Ninh Bình còn phải đối mặt với nhiều thách thức. Hạ tầng giao thông và kết nối giữa các khu, điểm du lịch chưa đồng bộ; cơ sở vật chất ở nhiều nơi còn hạn chế; chưa có mô hình quản lý thống nhất các dịch vụ du lịch. Chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, nhiều khu vực vẫn khai thác đơn lẻ, manh mún.

Nguồn nhân lực du lịch và công nghiệp văn hóa chất lượng cao còn thiếu; đội ngũ nghệ sĩ, nhà sáng tạo, chuyên gia thiết kế chưa được đào tạo bài bản; năng lực quản lý nhà nước còn những hạn chế. Công tác xúc tiến, quảng bá chưa chuyên nghiệp, thiếu các sản phẩm mang bản sắc riêng, chưa tận dụng hiệu quả công nghệ số.

Bên cạnh đó, công nghiệp văn hóa của tỉnh mới ở giai đoạn đầu, phát triển phân tán, quy mô nhỏ, chưa hình thành các trung tâm sáng tạo hay cụm liên kết dịch vụ. Sau hợp nhất, sự khác biệt về mô hình quản lý, định hướng phát triển và đặc trưng văn hóa giữa các địa phương cũng đặt ra yêu cầu phải có cơ chế điều phối thống nhất. Trong khi đó, áp lực gia tăng lượng khách có thể dẫn đến quá tải tài nguyên, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến tính bền vững của các di sản nếu không được kiểm soát tốt.

Ông Trần Song Tùng bày tỏ quan điểm: Việc xây dựng thương hiệu du lịch chung cho tỉnh mới đòi hỏi một chiến lược tổng thể, hài hòa lợi ích giữa các vùng. Đồng thời, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù; đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng sáng tạo; đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để khai thác hiệu quả không gian du lịch mới, đưa tiềm năng trở thành động lực phát triển bền vững.

(Còn nữa)