Công chức cấp xã thích ứng với yêu cầu mới sau sáp nhập

Ghi nhận tại xã Vạn Xuân và phường Thanh Miếu (tỉnh Phú Thọ) khi bộ máy chính quyền mới cấp xã chính thức đi vào hoạt động.   

Khối lượng công việc tăng ở bộ phận một cửa

Người đàn ông khoảng 60 tuổi rời quầy địa chính của Trung tâm phục vụ hành chính công xã Vạn Xuân với vẻ phấn khởi. Ông vừa được công chức địa chính Nguyễn Thị Phú hướng dẫn xử lý hồ sơ. “Trường hợp này hoàn cảnh khá vất vả nhưng đã được giải quyết. Tôi đã gọi điện hướng dẫn thêm cho ông ấy từ tối hôm trước” - chị Phú chia sẻ với phóng viên Báo Đại đoàn kết.

Phòng tiếp dân sạch sẽ, treo nhiều biển hướng dẫn, khá đông người đến làm thủ tục và được giải quyết tại chỗ. Theo ông Nguyễn Đức Khởi - Trung tâm phục vụ hành chính công xã Vạn Xuân, hầu hết công chức tại đây đều có kinh nghiệm, được đào tạo đúng chuyên ngành. “Nếu bộ phận một cửa không chuyên thì khó vận hành hiệu quả. Trình độ tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, trong khi công chức thiếu kinh nghiệm có thể gây chậm trễ hoặc phát sinh hiểu lầm” - ông Khởi cho biết.

Mỗi ngày, chị Phú tiếp khoảng 10 trường hợp liên quan đến đất đai. Sau khi hướng dẫn cụ thể việc kê khai, hồ sơ được chuyển lên Phòng Kinh tế để xử lý. Hồ sơ địa chính thường phức tạp, dễ phát sinh vướng mắc và chậm trễ ở nhiều địa phương. Xã Vạn Xuân cũng không ngoại lệ khi diện tích và dân số tăng sau sáp nhập. “Nhiều trường hợp chúng tôi đã hướng dẫn rất cụ thể nhưng người dân vẫn gặp khó khăn trong thực hiện. Đặc biệt, các thủ tục liên quan đến thừa kế đất đai phải có đầy đủ chữ ký của các thành viên trong gia đình nên khá phức tạp, nhạy cảm” - chị Phú cho biết.

Kinh nghiệm nhiều năm làm địa chính, nhưng chị Phú vẫn phải tiếp tục học hỏi các ứng dụng mới. Người trẻ thạo công nghệ song số lượng đến bộ phận một cửa không nhiều. Phần lớn là người trung niên, thậm chí nhiều người cao tuổi gặp khó khăn trong việc sử dụng công nghệ số, trong khi hệ thống yêu cầu chính người dân trực tiếp kê khai. “Có thể đây là giai đoạn đầu vận hành, nếu để người dân tự nộp hồ sơ trực tuyến tại nhà thì tỷ lệ hoàn thành sẽ không cao” - chị Phú cho biết.

7h30 hàng ngày, nhiều khi chưa kịp ăn sáng, chị Phú đã có mặt tại trụ sở xã và thấy người dân chờ làm thủ tục, nhất là các hồ sơ chuyển nhượng, mua bán quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, chị cũng phải chờ hồ sơ từ Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khu vực Tam Nông. Theo đơn vị này, việc đo đạc còn chậm do phải phụ trách địa bàn nhiều xã.

Công chức tại đây thường phục vụ đến hết người dân chờ giải quyết, không có khái niệm hết giờ, trong khi hệ thống mạng vẫn chậm và thường xuyên phát sinh lỗi. “Hệ thống được thay đổi, bổ sung nhiều lần, lại yêu cầu sử dụng các nền tảng riêng của từng bộ, ngành, nhưng chúng tôi đang từng bước làm quen và sử dụng thành thạo” - ông Khởi cho biết.

Phục vụ người dân bằng năng lực, thái độ, sự mẫn cán và kết quả. Điều đó thể hiện ở con số 2.224 hồ sơ ở Vạn Xuân được giải quyết quý I năm nay, tức trung bình 25 hồ sơ/ngày, tất cả được nộp theo quy trình trực tuyến và chỉ một lần hướng dẫn trực tiếp. Kết quả đến đâu số hóa đến đó, chỉ còn 19 hồ sơ quá hạn và sẽ được xử lý hết theo “Chiến dịch 45 ngày giải quyết hồ sơ trễ muộn” của UBND tỉnh Phú Thọ, và tuyệt đối phải tháo dỡ bất kỳ vướng mắc nào liên quan giải phóng mặt bằng.

Khi dữ liệu cũ vẫn song hành với hệ thống số

Phòng Kinh tế xã có 15 công chức cùng gánh việc từ bộ phận một cửa chuyển lên, trong đó có 4 người làm đất đai, môi trường. Điện thoại bận rộn cứ réo đan xen trong căn phòng chỉ vài chục mét vuông, nơi kê chặt bàn làm việc và mấy cái tủ hồ sơ.

Cuộc điện thoại kéo dài gần 5 phút, chị Phạm Ngọc Duyên - công chức địa chính Phòng Kinh tế, vừa hướng dẫn người dân ở đầu dây bên kia, vừa cùng chị Nguyễn Thị Phú từ bộ phận một cửa lên làm việc. Một tấm bản đồ cũ được trải ra, hai nữ công chức lần theo các vị trí đã rách để đối chiếu thông tin. “Đây là bản đồ địa chính năm 1987. Chúng tôi vẫn phải dùng để tra cứu” - chị Duyên cho biết, đồng thời nói thêm rằng trong nhiều trường hợp còn phải sử dụng cả những tài liệu cũ hơn.

Phần mềm ELIS hỗ trợ quản lý đất đai, song quá trình tích hợp còn chậm, phụ thuộc kết nối mạng và phạm vi áp dụng chưa rộng. Trong khi đó, nhiều tài liệu giấy, bản đồ cũ vẫn phải sử dụng để tra cứu. Trong một số vụ việc, cán bộ địa chính phải trực tiếp xuống cơ sở hòa giải, phối hợp với trưởng thôn và các tổ chức đoàn thể để xử lý.

Vạn Xuân đang tiềm năng lớn khi có tới 3 khu công nghiệp và đặc biệt có sân golf hiện đại của Tập đoàn T&T, cùng hơn 500 doanh nghiệp hoạt động. Nếu như hàng ngày ở đây anh Khởi phải ký khoảng 150 chữ ký cho tất cả hồ sơ, thì ở phường Thanh Miếu, chị Hà Thị Thu Hòa - Phó Giám đốc Trung tâm phục vụ hành chính công, phải xuống bút trung bình tới 500 chữ ký mỗi ngày. Phường đông dân thuộc thành phố Việt Trì cũ, thuận lợi hơn chút dân trí số, nhưng doanh nghiệp nhiều, mỗi hồ sơ dày cộp cả chục chỗ ký. Ký bất cứ cái gì cũng phải coi xét, kiểm tra. Nhiều trường hợp phải ký ngay để trả hồ sơ luôn cho người dân, doanh nghiệp an tâm. “Nhiều hôm đông quá, người đứng người ngồi, đến tận 8h tối tôi mới ký xong, nhưng chính mình cũng thấy nhẹ người khi làm cho dân hài lòng” - chị Hòa chia sẻ.

Theo cán bộ Trung tâm, trong quá trình giải quyết thủ tục, không ít trường hợp người dân phản ứng gay gắt khi chưa nắm rõ quy định, kể cả với những hồ sơ đã được xử lý theo quy trình. Bên cạnh đó, một số người trẻ tuy sử dụng thành thạo công nghệ nhưng chưa thực hiện đầy đủ theo hướng dẫn trong hồ sơ chứng thực, dẫn đến phát sinh vướng mắc. Trong những trường hợp này, cán bộ Trung tâm vẫn kiên trì giải thích, hướng dẫn để hoàn thiện thủ tục.

Tại phường Thanh Miếu, khối lượng và chất lượng hồ sơ là áp lực lớn đối với công chức, trong bối cảnh hệ thống điện tử còn phát sinh lỗi, khiến nhiều hồ sơ phải bổ sung, hoàn thiện nhiều lần. Tuy vậy, trong ba tháng qua, địa phương vẫn giải quyết hơn 5.000 hồ sơ, đạt trên 97%. Với 1.783 hộ kinh doanh, nhiều người dân dù đã được hướng dẫn kỹ vẫn quay lại hỏi cách kê khai, hoặc gặp khó khăn khi sử dụng các tiện ích số như VNeID, mã OTP, nhất là với các hồ sơ liên quan đến chính sách. “Nhiều người dân phải tự thao tác trên máy tính, trong khi phía sau còn nhiều người chờ đợi. Khi cần thiết, cán bộ sẽ trực tiếp hỗ trợ để hoàn thiện hồ sơ. Tôi cũng mong các đơn vị như Văn phòng quỹ đất, cơ quan thuế được bố trí liên thông tại phường để việc giải quyết thủ tục thuận lợi, đồng bộ hơn” - chị Hòa cho biết.