Công trình tự ý xây trên đất di tích lịch sử cấp Quốc gia- Chùa Bảo Tháp: Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội đề nghị làm rõ trách nhiệm tổ chức, tập thể, cá nhân

Công trình nhà Tứ Ân xây trên đất di tích lịch sử

Báo Đại đoàn kết số ra ngày 09/04/2026 có bài viết: “Hà Nội: Xử lý dứt điểm công trình vi phạm di tích lịch sử cấp quốc gia”. Nội dung bài viết thể hiện, chùa Bảo Tháp, thôn Thượng Phúc, xã Đại Thanh (TP Hà Nội) được Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) công nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia vào năm 1992.

Tháng 12/2025, chùa được các cấp có thẩm quyền đồng ý cho thực hiện dự án trùng tu, tôn tạo một số hạng mục. Nhân việc này, Tiểu ban di tích thôn, Hội người cao tuổi và một số người dân thôn Thượng Phúc cùng đại diện nhà chùa đã tự ý xây dựng thêm công trình nhà Tứ Ân ngay trong khuôn viên chùa Bảo Tháp.

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Lưu Đình Hùng - Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Đại Thanh cho biết, công trình nhà Tứ Ân chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Biên bản làm việc giữa đại diện Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa xã với đại diện tiểu Ban quản lý di tích và Hội Người cao tuổi thôn thể hiện, công trình nhà Tứ Ân đã xây móng gạch bao quanh, cao trung bình 1,2m, đổ 10 cột bê tông cốt thép cao trung bình 3m, đang xây tường gạch bao quanh với chiều cao trung bình 3,5m. Tổng diện tích xây dựng 124,3m2. Cũng tại buổi làm việc, tiểu Ban quản lý di tích và Hội Người cao tuổi thôn cho biết việc xây nhà Từ Ân do không nắm được các quy định của pháp luật nên đã xây dựng thể theo nguyện vọng của một số phật tử trong thôn và nhà chùa.

Biên bản kiểm tra công trình xây dựng được cán bộ Phòng Kinh tế xã lập ngày 6/12/2025 thể hiện công trình nhà Từ Ân lúc đó mới chỉ có phần móng. Tuy nhiên, 11 ngày sau đã được xây dựng tường quây 3 bên, chiều cao 3,5m.

Yêu cầu xử lý hoàn trả nguyên trạng mặt bằng

Liên quan đến vi phạm tại công trình nhà Tứ Ân, chùa Bảo Tháp, ngày 23/2/2026, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội Phạm Tuấn Long có văn bản số: 951/SVHTT-QLDSVH gửi tới Chủ tịch UBND xã Đại Thanh.

Tại văn bản này, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội thể hiện quan điểm: “Trên cơ sở kết quả nắm bắt thông tin và phát hiện bước đầu, hiện nay trên địa bàn xã Đại Thanh đã và đang có một số công trình xây dựng kiên cố trong khuôn viên di tích đã xếp hạng và di tích trong danh mục kiểm kê do UBND TP Hà Nội giao UBND cấp xã quản lý mà hồ sơ xây dựng công trình chưa có ý kiến thẩm định chuyên ngành của cơ quan quản lý, cấp có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa, xây dựng. Cụ thể: Công trình xây dựng trong di tích chùa Bảo Tháp (xã Đại Thanh) là di tích đã được xếp hạng di tích cấp Quốc gia; Công trình xây dựng trong di tích chùa Phe là di tích chưa xếp hạng nhưng thuộc danh mục kiểm kê di tích của UBND huyện Thanh Trì trước đây (nay là UBND xã Đại Thanh).

Về việc này, Sở Văn hóa và Thể thao có ý kiến như sau: Đề nghị đồng chí Chủ tịch UBND xã Đại Thanh khẩn trương chỉ đạo: Giao các phòng, ban chức năng: Tổ chức kiểm tra, lập biên bản việc xây dựng các hạng mục công trình trong khuôn viên 02 di tích chùa Bảo Tháp, chùa Phe trên địa bàn xã Đại Thanh, làm rõ trách nhiệm tổ chức, tập thể, cá nhân có liên quan trong việc xây dựng các hạng mục công trình trong khuôn viên di tích khi hồ sơ xây dựng công trình chưa có văn bản của cơ quan quản lý văn hóa thẩm định, cấp có thẩm quyền chấp thuận; kết luận việc chấp hành quy định pháp luật về di sản văn hóa và xây dựng”.

Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội đề nghị: “Áp dụng ngay các biện pháp xử lý theo thẩm quyền quy định: Đình chỉ việc thi công và dừng tất cả các hoạt động có liên quan đến việc xây dựng các hạng mục công trình trong khuôn viên các di tích; Xử lý để hoàn trả nguyên trạng mặt bằng, không gian tại khu vực hiện đang xây dựng, đảm bảo việc bảo tồn các yếu tố gốc cấu thành di tích, kiến trúc, không gian cảnh quan khu vực di tích; đề xuất biện pháp khắc phục theo quy định pháp luật về di sản văn hóa và xây dựng.

Tăng cường công tác quản lý nhà nước, kịp thời báo cáo về di tích trên địa bàn toàn xã, đặc biệt trong việc kiểm tra, giám sát thường xuyên các hoạt động có liên quan đến việc xây dựng, tu bổ, tôn tạo các hạng mục công trình trong khuôn viên các di tích nói chung và 02 di tích nêu trên nói riêng.

Thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ Di sản văn hóa được quy định tại Luật Di sản văn hóa số 45/2024/QH15 ngày 23/11/2024; văn bản số 2352/UBND-KGVX ngày 11/6/2020 của UBND TP Hà Nội về việc quản lý di vật, hiện vật, xây dựng, phục dựng tu bổ tôn tạo các di tích lịch sử-văn hóa; các quy định của Pháp luật và Thành phố hiện hành có liên quan.

Kết quả giải quyết, đề nghị UBND xã Đại Thanh có báo cáo bằng văn bản gửi Sở Văn hóa và Thể thao chậm nhất ngày 06/03/2026 để có cơ sở tổng hợp, báo cáo cấp thẩm quyền theo quy định”.

Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội: “Giao Ban quản lý di tích danh thắng Hà Nội khẩn trương, chủ động phối hợp chặt chẽ với phòng, ban chức năng của UBND xã Đại Thanh để xử lý theo quy định; kịp thời tổng hợp, báo cáo theo thẩm quyền, nhiệm vụ được giao”.

Văn bản này cũng được Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội gửi tới UBND TP Hà Nội và Phó chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà.

Vẫn chưa nhận được báo cáo từ UBND xã Đại Thanh

Làm việc với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Dương Ngọc Long- Phó Phòng Quản lý di sản văn hoá- Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội giải thích, việc một số ý kiến cho rằng xây dựng công trình nhà Tứ Ân để phục vụ nhu cầu tín ngưỡng cũng cần phải tuân thủ theo các quy định của pháp luật, trong đó có Luật Di sản Văn hoá. Chùa Bảo Tháp là di tích lịch sử cấp Quốc gia thì Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chính là cơ quan có cuối cùng có thẩm quyền đồng ý hoặc không đồng ý. Đó là đối với các trường hợp làm thủ tục trước khi xây dựng.

Việc các cá nhân, tổ chức tự ý xây dựng công trình ngay trong khuôn viên di tích lịch sử cấp Quốc gia- Chùa Bảo Tháp vừa vi phạm pháp luật về xây dựng, di sản…, vừa đặt chính quyền vào thế bị động. Vì vậy, tại văn bản số: 951/SVHTT-QLDSVH gửi tới Chủ tịch UBND xã Đại Thanh, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội thể hiện quan điểm rất rõ ràng: “làm rõ trách nhiệm tổ chức, tập thể, cá nhân có liên quan…; Xử lý để hoàn trả nguyên trạng mặt bằng, không gian tại khu vực hiện đang xây dựng, đảm bảo việc bảo tồn các yếu tố gốc cấu thành di tích”.

Ông Dương Ngọc Long cho biết, tại văn bản số: 951/SVHTT-QLDSVH, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội đề nghị UBND xã Đại Thanh có báo cáo kết quả giải quyết bằng văn bản gửi Sở Văn hóa và Thể thao chậm nhất ngày 06/03/2026. Tuy nhiên, đến thời điểm này Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội vẫn chưa nhận được báo cáo từ UBND xã Đại Thanh.