Cuộc trưng cầu quyết định tương lai của Thủ tướng Italy

Thủ tướng Matteo Renzi từng tuyên bố từ chức nếu thất bại trong cuộc bỏ phiếu này. (Nguồn: NPR).

Hàng loạt các thị trường tài chính và giới chính trị gia trên khắp châu Âu tỏ rõ lo ngại rằng chiến thắng sẽ thuộc về phe đối lập với phong trào bỏ phiếu “Không” có thể gây nên tình trạng bất ổn chính trị và một sự xáo trộn mới đối với các ngân hàng của họ, từ đó đẩy toàn khu vực đồng tiền chung Eurozone vào một cuộc khủng hoảng mới.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra vào lúc 7h sáng 4/12 (giờ địa phương), với khoảng 51 triệu cử tri hợp lệ của Italy đi bỏ phiếu để xem liệu họ có chấp nhận kế hoạch của ông Renzi trong việc giảm mạnh vai trò của Thượng viện nước này và thu hồi lại quyền lực từ các cấp chính quyền khu vực hay không.

Trong khi tất cả các đảng phái chính trị đối lập trong nước đều chung tay chống lại quá trình cải cách này, một chiến thắng đối với ông Renzi sẽ là điều bất ngờ và là một chiến thắng lớn về mặt cá nhân đối với vị thủ tướng trẻ nhất Italy, người đã đơn độc chống lại chiến dịch của phe đối lập.

Tất cả các nghiên cứu và thăm dò được công bố vào thời điểm một tháng trước khi trưng cầu diễn ra đều cho thấy phía chiến dịch “Không” của phe đối lập đang dẫn trước. Các lá phiếu thăm dò công bố trong 2 tuần qua cũng cho thấy chiến dịch của phe đối lập có khả năng lớn giành chiến thắng.

Tuy nhiên, trong những ngày cuối cùng của chiến dịch của mình, Thủ tướng Renzi khẳng định rằng thái độ của người dân đang thay đổi, ám chỉ việc ông sẽ tập trung vào cộng đồng hàng triệu cử tri chưa quyết định ở nước này.

Ông Pippo Nicosia, một chủ cửa hiệu tại trung tâm thủ đô Rome, nói rằng ông sẽ bỏ phiếu “Có” đối với kế hoạch cải cách của Thủ tướng Renzi, tuy nhiên vẫn tin rằng phe đối lập sẽ chiến thắng. “Dù sao, phe nói “Không” sẽ chiến thắng, mọi thứ sẽ sụp đổ”, ông Nicosia nói.

Tỷ lệ đi bỏ phiếu, được dự kiến vào khoảng 50-60%, là điều hết sức quan trọng. Hãng Pollster nói rằng tỷ lệ đi bỏ phiếu thấp có thể sẽ có lợi cho ông Renzi bởi tỷ lệ phản đối cuộc cải cách của ông mạnh nhất là trong giới cử tri trẻ tuổi và những người ở khu vực nghèo phía Nam.

Trong trường hợp tỷ lệ đi bỏ phiếu vượt trên 60%, sẽ rất khó để dự đoán kết quả trưng cầu, bởi nó cho thấy nhiều cử tri từng nói rằng họ đã lên kế hoạch bỏ phiếu trắng. Nhiều dự đoán nói rằng có tới 75% cơ hội chiến thắng dành cho phe đối lập với chiến dịch bỏ phiếu “Không”, trong khi nhiều người đã bắt đầu đồn đoán về tương lai của Thủ tướng Renzi sau khi thất bại trong cuộc bỏ phiếu.

Thủ tướng Renzi phần lớn được dự đoán sẽ từ chức do ông đã tuyên bố về điều này từ trước, và cũng nói rằng sẽ không đóng vai trò nào khác trong một chính phủ không qua bầu cử, điều mà Tổng thống Sergio Mattarella có thể làm sau cuộc trưng cầu. Một số đồng minh của ông Renzi đã thúc giục ông nên tiếp tục nắm quyền bất chấp kết quả bỏ phiếu.

Kết quả cuộc trưng cầu sẽ được công bố ngay khi quá tình bỏ phiếu kết thúc và quá trình đếm phiếu sẽ bắt đầu vào lúc 23h00 ngày 4-12 (giờ địa phương). Sau khoảng 30 phút, kết quả sơ bộ sẽ bắt đầu được công bố dựa trên quá trình kiểm phiếu thực tế.

Nếu như kết quả bỏ phiếu không chênh lệch nhiều, bên giành chiến thắng sẽ được tuyên bố ngay lập tức, có thể chỉ sau 2 giờ đồng hồ. Còn nếu kết quả quá sát nút, bên chiến thắng sẽ được công bố sau đó lâu hơn.

Bộ trưởng Kinh tế Pier Carlo Padoan đã phải tìm cách trấn an các thị trường đang lo ngại trong hôm cuối tuần, nói rằng sẽ không có “rủi ro nào về một cơn chấn động tài chính” nếu như phe đối lập chiến thắng, dù có thể sẽ có một đợt bất ổn kéo dài trong vòng 48 giờ đồng hồ.

Hiện những nhà hoạt động thị trường ở Italy đang rất quan ngại về các ngân hàng của nước này, đang phải mang khoản nợ xấu lên tới 366 tỷ Euro, đặc biệt là về ngân hàng Monte Dei Paschi di Siena. Ngân hàng này cần phải huy động đủ 5 tỷ Euro vào cuối năm nay để ngăn tình trạng thiếu vốn. Nhiều quan chức chính phủ cũng cho rằng các nhà đầu tư tiềm năng sẽ rút khỏi nước này do tình trạng bất ổn chính trị mà chiến thắng của phe đối lập mang lại.

Kế hoạch cải cách của Thủ tướng Mattero Renzi

- Giảm quyền lực của Thượng viện trong Quốc hội.

- Cắt giảm số lượng Nghị sỹ từ 315 xuống còn 100 và không cho phép Thượng viện quyền được tổ chức bỏ phiếu bất tín nhiệm đối với chính phủ.

- Ngừng các cuộc bầu cử vào Thượng viện và thay vào đó lấp đầy nó bằng 21 vị Thị trưởng khu vực, 74 người đứng đầu Hội đồng các khu vực và 5 thành viên được Tổng thống lựa chọn.

- Giới phân tích cho rằng, kế hoạch này sẽ giúp giảm chi phí giành cho chính trị khoảng 500 triệu Euro mỗi năm và giúp đẩy nhanh quá trình lập pháp.