Cựu Thủ tướng Anh thừa nhận sai lầm trọng cuộc chiến Iraq

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair.

“Tôi có thể nói rằng tôi nhận lỗi vì thực tế rằng thông tin tình báo mà chúng tôi đã nhận được là sai. Bởi vì dù cho ông ta (Saddam) từng sử dụng vũ khí hóa học đối với người dân của chính mình hay không, thì chương trình mà chúng tôi thực hiện cũng không đi đúng hướng như chúng tôi từng nghĩ” - ông Blair nói trong một cuộc trả lời phỏng vấn với CNN hôm cuối tuần qua.

Cựu Thủ tướng Anh Tony Blair đã nhắc lại tuyên bố cho rằng chính quyền Saddam sử dụng các loại vũ khí hủy diệt hàng loạt mà chính phủ Mỹ và Anh từng sử dụng, nhằm biện minh cho cuộc tấn công vào Iraq năm 2003. Tuy nhiên, các thông tin tình báo dẫn đến việc chính phủ Anh, Mỹ đưa ra tuyên bố trên sau này mới được chứng minh là sai lệch.

Cuộc chiến xảy ra sau đó, cùng việc chính quyền Saddam Hussein bị lật đổ đã đẩy đất nước Iraq vào tình trạng hỗn loạn, gây nên tình trạng bạo lực sắc tộc đẫm máu trong suốt nhiều năm và khiến mạng lưới khủng bố quốc tế al-Qaeda trỗi dậy ở nước này, và sau đó là tổ chức phiến quân IS. Hàng chục nghìn người dân Iraq, hơn 4.000 binh sỹ Mỹ và 179 nhân viên quân ngũ Anh bị thiệt mạng trong cuộc xung đột kéo dài này.

Từng đóng vai trò là đồng minh quan trọng nhất của Mỹ trong cuộc tấn công Iraq, cựu Thủ tướng Anh Tony Blair đã nhận ra rằng di sản mà ông để lại bị che phủ bởi chính cuộc chiến này, kéo theo nhiều câu hỏi và những lời chỉ trích ông ở mọi nơi mà ông đặt chân đến.

Còn ở Mỹ, những hậu quả sau khi chính quyền Bush đưa ra quyết định đưa binh sỹ đến Iraq đã liên tục được nhắc đến và trở thành đề tài tranh luận nóng hổi trong cuôc chạy đua vào Nhà Trắng của các ứng viên đảng Cộng hòa.

Ông Blair nói trong cuộc phỏng vấn với CNN rằng, bên cạnh việc nhận được thông tin tình báo sai, ông cũng xin lỗi “vì một số sai lầm trong việc lên kế hoạch và sai lầm trong việc chưa nhìn thấy viễn cảnh tồi tệ sau khi chính quyền (Saddam) bị hạ bệ”.

Tuy nhiên, ông không đưa ra lời xin lỗi hoàn toàn cho cuộc chiến ở Iraq.

“Tôi thấy khó có thể xin lỗi vì đã loại bỏ Saddam. Tôi nghĩ rằng, thậm chí đến ngày nay, ông ta tốt hơn là không xuất hiện ở đây”, ông Blair nói.

Chính phủ Mỹ và phương Tây từ lâu đã cáo buộc chính quyền Saddam Hussein đàn áp người dân Iraq trong suốt hơn 3 thập kỷ. Hussein cũng từng phát động nhiều cuộc chiến tranh chống lại một số nước láng giềng như Iran và Kuwwait, và sử dụng vũ khí hóa học chống người Kurds ở miền Bắc Iraq.

Thế nhưng đến tận ngày nay Iraq vẫn chịu tình trạng xung đột sắc tộc hết sức căng thẳng và đang phải vật lộn với phiến quân IS – một tổ chức Hồi giáo cực đoan người Sunni, đánh chiếm và thiết lập luật lệ tàn bạo của chúng trên một vùng lãnh thổ rộng lớn ở miền Bắc và Tây của Iraq.

Bản thân ông Blair cũng đã thừa nhận rằng có “một số điều thực tế” khi cho rằng chính cuộc tấn công Iraq năm 2003 là tiền đề cho sự trỗi dậy của phiến quân IS.

“Đương nhiên bạn không thể nói rằng những người đã lật đổ Saddam hồi năm 2003 như chúng tôi không có trách nhiệm gì về tình hình của năm 2015” - ông Blair nói - “Nhưng quan trọng không kém, phong trào Mùa xuân Ả rập bắt đầu từ 2011 cũng có ảnh hưởng tới Iraq ngày nay, và thêm nữa là phiến quân IS thực sự bắt nguồn từ một căn cứ ở Syria chứ không phải Iraq”.

Nói rộng hơn, ông Blair cho rằng cuộc tranh luận về các cuộc can thiệp quân sự của phương Tây vẫn chưa thể đi đến kết luận được.

“Chúng tôi đã từng cố can thiệp và thả bộ binh xuống Iraq; chúng tôi từng thử can thiệp mà không cần bộ binh ở Libya, và chúng tôi từng cố không can thiệp mà yêu cầu thay đổi chế độ ở Syria” – ông Blair nói – “Tôi vẫn chưa rõ lắm, thậm chí nếu chính sách của chúng tôi có không hiệu quả, thì các chính sách khác vẫn làm việc hiệu quả”.

Bài phỏng vấn thẳng thắn giữa cựu Thủ tướng Anh Tony Blair được thực hiện trước khi hãng CNN phát sóng một chương trình đặc biệt có tên “Đường dài đến địa ngục: Người Mỹ ở Iraq”.