Đà Nẵng: Giữ gìn “địa chỉ đỏ” Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng
Di tích Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng không chỉ lưu giữ những dấu tích gắn với cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng mà còn là “địa chỉ đỏ” góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng và hiếu học cho các thế hệ.
Giữ gìn di sản cụ Huỳnh Thúc Kháng
Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng, ở thôn Tiên Cảnh, xã Thạnh Bình vẫn lưu giữ nét kiến trúc mộc mạc, cổ kính, nơi đây là nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ra, lớn lên, học tập và trở thành một chí sĩ yêu nước, nhà hoạt động cách mạng có nhiều đóng góp cho sự nghiệp của dân tộc.
Ông Dương Đức Lin, Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình cho biết, ngôi nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được dựng từ năm 1869 theo kiểu nhà ba gian, hai chái, nằm trong khu vườn rộng khoảng 4.000 m2.
Khung nhà chủ yếu làm bằng gỗ mít trong vườn, với nhiều chi tiết chạm trổ mang đậm kiến trúc truyền thống xứ Quảng. Qua thời gian, di tích đã được trùng tu, tôn tạo qua nhiều giai đoạn nhưng vẫn giữ được những nét cơ bản của không gian nhà ở truyền thống gắn với gia đình và quê hương cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Không chỉ có giá trị về kiến trúc, Nhà lưu niệm còn là nơi lưu giữ nhiều tư liệu, hình ảnh và kỷ vật gắn với cuộc đời, sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng. Những hiện vật được gìn giữ tại đây góp phần giúp người tham quan hình dung rõ hơn về cuộc đời của một nhà yêu nước lớn, từ những năm tháng tuổi thơ, quá trình học tập đến hành trình dấn thân vì dân, vì nước.
Theo anh Trần Quốc Vũ, Bí thư Đoàn xã Thạnh Bình, thời gian qua, địa phương chú trọng tổ chức nhiều hoạt động giáo dục truyền thống cho đoàn viên, thanh niên và học sinh.
Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, Đoàn xã tổ chức cho thế hệ trẻ tham quan Nhà lưu niệm, tìm hiểu thân thế, cuộc đời và sự nghiệp của cụ qua hệ thống hình ảnh, tư liệu, hiện vật được trưng bày.
“Qua những hoạt động như vậy, các em có điều kiện tiếp cận lịch sử ngay tại nơi cụ Huỳnh từng sinh sống, từ đó hiểu hơn về truyền thống yêu nước, tinh thần hiếu học và những giá trị mà cụ để lại”, anh Vũ chia sẻ.

Chủ tịch UBND xã Thạnh Bình Dương Đức Lin cho biết, Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng được xếp hạng Di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 1990. Đây là một trong những địa chỉ có ý nghĩa đặc biệt trong việc bảo tồn, giới thiệu những giá trị lịch sử, văn hóa gắn với cuộc đời và sự nghiệp của cụ Huỳnh.
Điểm đặc biệt của di tích nằm ở tính chân thực của không gian. Đây không phải là một công trình được dựng lại đơn thuần để tưởng niệm, mà là nơi gắn với gia đình, quê hương và những năm tháng hình thành nhân cách của cụ Huỳnh Thúc Kháng.
Nếp nhà, khu vườn, gian thờ cùng những tư liệu, kỷ vật được lưu giữ tại đây tạo nên một sự kết nối trực tiếp giữa quá khứ và hiện tại. Lịch sử vì thế không chỉ hiện diện qua những trang sách mà còn được cảm nhận bằng một không gian cụ thể, nơi từng gắn bó với cuộc đời nhân vật lịch sử.
Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 1/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, nay thuộc xã Thạnh Bình, TP Đà Nẵng. Sinh ra trong một gia đình Nho học, giàu truyền thống hiếu học và yêu nước, từ nhỏ cụ đã nổi tiếng thông minh, ham học. Năm 1900, cụ đỗ Giải nguyên; năm 1904 đỗ Tiến sĩ.

Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng gắn liền với nhiều chặng đường quan trọng của lịch sử dân tộc, từ con đường khoa cử Nho học, phong trào Duy Tân đến những năm tháng tù đày, hoạt động nghị trường, báo chí và tham gia Chính phủ cách mạng.
Ở cụ Huỳnh Thúc Kháng hội tụ những phẩm chất đáng quý của một nhà yêu nước: tinh thần hiếu học, lối sống thanh cao, giản dị, trọng nghĩa tình và không màng danh lợi. Trước những thử thách của thời cuộc, cụ luôn giữ vững khí tiết, dấn thân vào sự nghiệp đấu tranh vì độc lập dân tộc, vì cuộc sống của nhân dân.
Với những đóng góp to lớn cho đất nước, cụ Huỳnh Thúc Kháng được Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Sao Vàng, phần thưởng cao quý của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đầu tư đồng bộ, phát huy giá trị di tích
Những năm qua, TP Đà Nẵng và các cấp, ngành đã dành nhiều sự quan tâm, nguồn lực để bảo tồn, trùng tu, tôn tạo và phát huy giá trị Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng.
Dự án phát huy giá trị di tích được triển khai trên diện tích khoảng 17.500 m2, với nhiều hạng mục được đầu tư đồng bộ như trùng tu nhà thờ cụ Huỳnh, khu mộ thân sinh cụ, sân sinh hoạt cộng đồng, hệ thống đường đi, cầu đi bộ, kè cảnh quan, sân vườn, cây xanh, bãi đỗ xe, hệ thống điện chiếu sáng, cấp thoát nước và các công trình phụ trợ.
Việc đầu tư không chỉ góp phần bảo đảm gìn giữ những giá trị gốc của di tích mà còn từng bước hình thành một không gian văn hóa, lịch sử và sinh thái, phục vụ các hoạt động tưởng niệm, nghiên cứu, tham quan, trải nghiệm và giáo dục truyền thống.
Theo lãnh đạo xã Thạnh Bình, địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan làm tốt công tác bảo tồn và phát huy giá trị di tích; tăng cường trưng bày, thuyết minh, sưu tầm tư liệu, hiện vật về cuộc đời và sự nghiệp của cụ Huỳnh Thúc Kháng.

Cùng với đó, Nhà lưu niệm sẽ được khai thác để tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh niên và học sinh; trở thành địa chỉ thường xuyên của các chương trình về nguồn, sinh hoạt chuyên đề, tìm hiểu lịch sử địa phương.
Từ một ngôi nhà gắn với tuổi thơ và những năm tháng hình thành nhân cách cụ Huỳnh Thúc Kháng, di tích hôm nay đang trở thành không gian để các thế hệ tiếp nối tìm hiểu lịch sử, nuôi dưỡng lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm với quê hương, đất nước.
Trong hành trình phát triển mới của quê hương, Nhà lưu niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng không chỉ là niềm tự hào của người dân địa phương mà còn là một “địa chỉ đỏ” góp phần giáo dục truyền thống, lan tỏa tinh thần hiếu học, khí tiết và ý thức phụng sự Tổ quốc, nhân dân của một người con ưu tú của dân tộc.