Đà Nẵng: Tam Hải “viên ngọc thô” chờ ngày thức giấc
Xã đảo Tam Hải được đánh giá sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch, với kỳ vọng trở thành “đảo ngọc” của TP Đà Nẵng trong tương lai. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để tiềm năng được khai thác tương xứng.
Xã Tam Hải có diện tích hơn 13,3km2, dân số trên 10.000 người, người dân sinh kế chủ yếu dựa vào biển và vẫn giữ nguyên đơn vị hành chính do đặc thù riêng. Điểm nhấn nổi bật của xã Tam Hải là quần thể Bàn Than - Hòn Mang - Hòn Dứa với cảnh quan hoang sơ và giá trị địa chất khoảng 400 triệu năm, phản ánh quá trình hình thành và tách giãn của Biển Đông.
Ông Huỳnh Văn Cường, Chủ tịch UBND xã Tam Hải cho biết, xã đảo Tam Hải cách trung tâm TP Đà Nẵng hơn 100km về phía Nam, tách biệt với đất liền, một mặt giáp biển, ba mặt giáp sông Trường Giang; việc di chuyển hoàn toàn bằng đường thủy. Còn theo định hướng, xã đảo Tam Hải phát triển theo mô hình du lịch cộng đồng gắn với đô thị sinh thái, lấy du lịch nghỉ dưỡng xanh kết hợp trải nghiệm văn hóa ngư dân làm điểm nhấn.
Ông Cường cho hay, các nhà khoa học cho rằng, Bàn Than là mỏm đá vươn ra biển với bề mặt tương đối bằng phẳng, còn Hòn Mang và Hòn Dứa là hai đảo nhỏ nằm ngoài khơi, cách bờ vài trăm mét. Hòn Mang rộng khoảng 2ha, Hòn Dứa hơn 11ha, nổi bật với những lớp đá đen xếp tầng, tạo nên cảnh quan kỳ thú, nguyên sơ và đầy bí ẩn.

Thực tế trải nghiệm cho thấy, nơi đây gây ấn tượng bởi không gian trong lành, mát mẻ, những dải đá đen nổi bật giữa làn nước biển xanh. Sự hòa quyện giữa thiên nhiên hoang sơ và sự tĩnh lặng đặc trưng đã tạo nên sức hút riêng, mở ra tiềm năng lớn cho các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, khám phá và trải nghiệm.
Xã đảo Tam Hải là vùng đất ngư dân kiên cường bám biển. Không chỉ dừng lại ở đó, xã đảo Tam Hải còn mang đến nhiều trải nghiệm đa dạng với các bãi biển nguyên sơ, làng chài yên bình và chợ hải sản tươi sống. Là nơi có nghĩa địa cá ông nổi tiếng xưa nay. Những yếu tố này góp phần tạo nên bức tranh đời sống sinh động, gần gũi, giúp du khách vừa tận hưởng thiên nhiên vừa khám phá văn hóa địa phương.
Theo ông Nguyễn Ngọc Thọ, Bí thư Chi bộ thôn Thuận An, xã Tam Hải, khu vực chung quanh danh thắng của xã đảo có hệ sinh thái san hô rộng hơn 90ha với khoảng 100 loài, là nơi sinh sống của hàng chục loài rong biển và hơn 160 loài cá, nhiều loài có giá trị kinh tế cao. Đây không chỉ là tài nguyên thiên nhiên quý giá mà còn là nguồn sinh kế quan trọng của người dân.
“Xã đảo Tam Hải còn lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử như di tích Chi bộ An Hòa, sân bay Hòa Long, giếng cổ… Đặc biệt, nghĩa địa cá Ông tại thôn Thuận An với hơn 500 ngôi mộ cá voi tồn tại hàng trăm năm là nét văn hóa tín ngưỡng độc đáo, hiếm có ở miền Trung. Nhận thấy tiềm năng từ thiên nhiên và văn hóa, người dân địa phương đã từng bước phát triển các mô hình homestay, quán ăn và dịch vụ du lịch cộng đồng, góp phần cải thiện sinh kế và tạo động lực để phát triển kinh tế địa phương”, ông Thọ nói.
Ông Trần Minh Tập, Trưởng thôn Thuận An cho biết, thời gian gần đây, sự phát triển của mô hình homestay và các dịch vụ ăn uống đã góp phần làm thay đổi diện mạo làng quê ven biển, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.
Ông Tập nói thêm, địa phương đã triển khai Dự án cải tạo cảnh quan danh thắng Bàn Than - Hòn Mang - Hòn Dứa với tổng kinh phí hơn 3,7 tỷ đồng. Cạnh đó, dự án phát triển du lịch xã đảo Tam Hải với các hạng mục như cầu tàu, bãi đỗ xe, khu vệ sinh, giải phóng mặt bằng… có tổng vốn 6,7 tỷ đồng cũng đã được đưa vào danh mục đầu tư công. Thời gian tới, Tam Hải dự kiến xây dựng các tour du lịch trọng điểm, trong đó nổi bật là trải nghiệm “Một ngày làm ngư dân xã đảo”.
Theo Chủ tịch UBND Huỳnh Văn Cường, địa phương có nhiều tiềm năng về cảnh quan, văn hóa và vị trí địa lý. Nhưng du lịch vẫn phát triển chưa tương xứng; còn nhỏ lẻ, thiếu định hướng, hạ tầng và sản phẩm chưa đồng bộ, chưa có thương hiệu rõ nét. Thời gian tới, xã Tam Hải xác định du lịch sinh thái, cộng đồng là hướng đi chủ lực, ưu tiên đầu tư hạ tầng và lồng ghép nguồn lực phát triển, đồng thời mong muốn thành phố có cơ chế hỗ trợ phù hợp.
Ông Cường cho rằng, mới đây xã đã kiến nghị xây dựng Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, định hướng đến 2040, tập trung thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng biển đảo. Mục tiêu là phát triển du lịch theo hướng bền vững, xanh, đậm bản sắc, đưa Tam Hải trở thành điểm đến đặc sắc phía nam Đà Nẵng, gắn với các giá trị như Bàn Than - Hòn Mang - Hòn Dứa, sông Trường Giang và văn hóa ngư dân.