Đại học Quốc gia Hà Nội đăng cai AICAS 2026

Hội nghị diễn ra từ ngày 16 đến 18/9, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp công nghệ đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, tập trung trao đổi về những hướng nghiên cứu mới trong trí tuệ nhân tạo (AI), thiết kế vi mạch và các hệ thống tính toán thông minh.

Diễn đàn quốc tế về AI, mạch và hệ thống

AICAS là hội nghị khoa học quốc tế của IEEE Circuits and Systems Society, tập trung vào sự giao thoa giữa AI, mạch điện, kiến trúc tính toán và các hệ thống thông minh.

AICAS 2026 thu hút 330 công trình khoa học từ cộng đồng nghiên cứu quốc tế. Qua quá trình phản biện, 131 công trình của các tác giả đến từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ được lựa chọn trình bày, với tỷ lệ chấp nhận 39,7%. Các công trình được lựa chọn sẽ được đăng tải trong kỷ yếu IEEE và chỉ mục trong các cơ sở dữ liệu khoa học quốc tế WoS/Scopus.

Tham dự Hội nghị có các nhà khoa học, chuyên gia đến từ nhiều trường đại học (ĐH) và viện nghiên cứu như ĐH Thanh Hoa, ĐH Bắc Kinh, ĐH Tokyo, ĐH Quốc gia Singapore, ĐH Công nghệ Nanyang, ETH Zurich, ĐH Quốc gia Seoul, ĐH Sungkyunkwan, ĐH Kỹ thuật Dresden, ĐH Sorbonne… cùng đại diện các tập đoàn và trung tâm nghiên cứu công nghệ như Huawei, NVIDIA, Cadence, STMicroelectronics, T-Head, KAIST và CEA-Leti.

Một trong những điểm nhấn của AICAS 2026 là 4 báo cáo mời của các chuyên gia trong lĩnh vực AI, vi mạch và bán dẫn, gồm GS. Kea-Tiong (Samuel) Tang, Phó Chủ tịch IEEE CAS, ĐH Quốc gia Thanh Hoa; GS. Tulika Mitra, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia Singapore; TS. Ziyad Hanna, Phó Chủ tịch Tập đoàn kiêm Tổng Giám đốc R&D của Cadence Design Systems; và ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud.

Sau phiên khai mạc là 26 phiên chuyên đề, 2 phiên bồi dưỡng, 2 hội thảo chuyên đề và cuộc thi IEEE AICAS Grand Challenge. Nội dung tập trung vào các hướng nghiên cứu như kiến trúc và mạch cho tính toán AI, AI biên, điện toán trong bộ nhớ, đồng thiết kế phần cứng - phần mềm, thiết kế vi mạch hỗ trợ bởi AI, điện toán mô phỏng thần kinh, thị giác máy tính và phần cứng tiết kiệm năng lượng.

Các phiên chuyên môn cũng đề cập những ứng dụng mới của AI trong robot, Internet vạn vật, y tế, xe tự hành, thiết bị bay không người lái và các hệ thống thông minh, qua đó tiếp cận bài toán AI từ thuật toán, phần cứng, kiến trúc tính toán đến triển khai thực tế.

Tại phiên keynote, TS. Ziyad Hanna trình bày về ứng dụng AI trong thiết kế chip. Theo ông, quá trình thiết kế và kiểm chứng chip gồm nhiều công đoạn, từ kiến trúc, vi kiến trúc, thiết kế RTL, kiểm chứng đến thiết kế vật lý và kiểm tra trước sản xuất. Trong bối cảnh độ phức tạp của chip ngày càng tăng, AI đang mở ra phương thức tiếp cận mới, hướng tới “thiết kế tự chủ”, trong đó nhiều khâu có thể được tự động hóa, góp phần nâng cao hiệu quả và rút ngắn chu trình thiết kế.

GS. Kea-Tiong Tang tập trung vào điện toán thần kinh cho các hệ thống thị giác thông minh. Theo ông, AI triển khai trên thiết bị biên vẫn gặp hạn chế về năng lượng, công suất và khả năng tính toán. Điện toán thần kinh, lấy cảm hứng từ hệ thần kinh sinh học, có thể giúp xây dựng các hệ thống AI nhỏ gọn và tiết kiệm năng lượng. Việc đưa tính toán gần hoặc ngay tại bộ nhớ, đồng thời xử lý tín hiệu ngay tại cảm biến, góp phần giảm lượng dữ liệu truyền tải, độ trễ và mức tiêu thụ năng lượng.

Kết nối cộng đồng nghiên cứu quốc tế

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Giám đốc ĐHQGHN Phạm Bảo Sơn nhấn mạnh giá trị của AICAS ở khả năng quy tụ cộng đồng nghiên cứu quốc tế đa dạng, với các tác giả đến từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ. Theo ông, sự khác biệt về kinh nghiệm và cách tiếp cận tạo nên giá trị của một diễn đàn khoa học quốc tế, nơi các nhà nghiên cứu có thể trao đổi ý tưởng mới và cùng tìm kiếm hướng giải quyết cho những vấn đề đang đặt ra.

Phó Giám đốc ĐHQGHN cho rằng, khi AI ngày càng được triển khai rộng rãi, những yếu tố như năng lượng, bộ nhớ, thời gian phản hồi và chi phí có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đưa công nghệ vào thực tế. Vì vậy, các nghiên cứu về kiến trúc tính toán AI, điện toán trong bộ nhớ, đồng thiết kế phần cứng - phần mềm, điện toán thần kinh và AI biên không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn gắn với yêu cầu thực tiễn của quá trình triển khai AI.

Một điểm đáng chú ý khác của AICAS, theo Phó Giám đốc Phạm Bảo Sơn, là khả năng kết nối các hướng nghiên cứu khác nhau. Nhu cầu từ ứng dụng có thể đặt ra những yêu cầu mới đối với thiết kế mạch; những tiến bộ về thiết bị có thể mở ra cách tiếp cận mới trong kiến trúc hệ thống; trong khi kinh nghiệm từ doanh nghiệp góp phần định hình các bài toán nghiên cứu phù hợp với thực tiễn.

Đối với ĐHQGHN, việc đăng cai AICAS 2026 là cơ hội kết nối các nhà nghiên cứu, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên với cộng đồng khoa học quốc tế. Trong định hướng phát triển của đại học, AI và công nghiệp bán dẫn là những lĩnh vực công nghệ chiến lược, cần được đầu tư về nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc tổ chức AICAS góp phần mở rộng hợp tác quốc tế, đồng thời tạo thêm không gian kết nối trong các lĩnh vực AI, vi mạch và bán dẫn.

Phát huy thế mạnh nghiên cứu AI, vi mạch và bán dẫn

Theo GS. Myung Hoon Sunwoo, Cựu Chủ tịch IEEE CASS, Chủ tịch Ban Chỉ đạo IEEE AICAS, ý tưởng xây dựng AICAS xuất phát từ nhu cầu kết nối các nhà nghiên cứu AI với cộng đồng Mạch và Hệ thống. Kỳ AICAS đầu tiên được tổ chức tại Đài Loan với khoảng 250 đại biểu, sau đó lần lượt diễn ra tại Italy, Mỹ, Hàn Quốc, Đức, UAE và Việt Nam, từng bước mở rộng mạng lưới học thuật quốc tế.

Năm 2028 sẽ đánh dấu kỳ AICAS thứ 10 tại Hàn Quốc. Đối với AICAS 2029, Dubai và Athens là hai địa điểm được đề xuất ở vòng cuối.

Tại Việt Nam, bên cạnh chương trình chính tại Hạ Long, Ban Tổ chức triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu tại ĐHQGHN về AI, bộ tăng tốc phần cứng và công nghệ giao diện tốc độ cao. Cuộc thi IEEE AICAS Grand Challenge cũng hướng tới kết nối nghiên cứu với các bài toán thực tế.

Viện Công nghệ Thông tin, ĐHQGHN đã chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng cai Hội nghị từ đầu năm 2024. Đơn vị hiện có 7 trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ, tập trung vào AI ứng dụng, an toàn và an ninh thông tin, thiết kế vi mạch, bán dẫn và vật liệu tiên tiến, công nghệ lượng tử, AI trong phát triển bền vững, UAV và Robotics. Viện cũng duy trì mạng lưới hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, quốc tế.

Thông qua AICAS 2026, ĐHQGHN kỳ vọng tiếp tục mở rộng kết nối giữa các nhà khoa học, giảng viên, nghiên cứu sinh, sinh viên với cộng đồng nghiên cứu quốc tế; đồng thời thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển nguồn nhân lực và chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực AI, vi mạch và bán dẫn.