Đảm bảo kỳ nghỉ an toàn cho trẻ

Tai nạn gia tăng trong kỳ nghỉ

Mỗi dịp nghỉ hè, nghỉ lễ dài ngày, khi trẻ rời khỏi môi trường học tập, tham gia nhiều hoạt động ngoài trời, đi du lịch hoặc sinh hoạt tự do hơn, số ca tai nạn thương tích lại có xu hướng gia tăng. Đây là thực tế đã được ghi nhận tại nhiều cơ sở y tế, đặc biệt là các bệnh viện tuyến cuối.

Theo BSCKII Nguyễn Tân Hùng, Phó Trưởng khoa Cấp cứu và Chống độc, Bệnh viện Nhi Trung ương, trung bình mỗi ngày khoa cấp cứu tiếp nhận từ 5–10 trường hợp liên quan đến tai nạn thương tích ở trẻ em, trong đó không ít ca nặng phải hồi sức tích cực, thậm chí can thiệp phẫu thuật.

Thống kê từ bệnh viện này cũng cho thấy, mỗi năm tiếp nhận hàng trăm trường hợp trẻ nhập viện trong tình trạng nặng, nguy kịch do tai nạn thương tích xảy ra trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt tăng cao vào các dịp nghỉ lễ và mùa hè.

Từ thực tế cấp cứu, bác sĩ cho biết các tai nạn thường gặp ở trẻ trong kỳ nghỉ gồm té ngã, đuối nước, hóc dị vật, bỏng, tai nạn giao thông và ngộ độc. Đây đều là những nguy cơ tồn tại trong đời sống hàng ngày, không phải những tình huống hiếm gặp.

Đáng chú ý, nhóm trẻ từ 1 đến 5 tuổi là đối tượng dễ gặp tai nạn nhất. Ở độ tuổi này, trẻ bắt đầu biết đi, tò mò khám phá nhưng chưa có kỹ năng nhận diện nguy hiểm và tự bảo vệ bản thân. Trong khi đó, trẻ lớn hơn lại đối mặt với các nguy cơ khác như đuối nước, tai nạn giao thông hoặc chấn thương khi tham gia các hoạt động ngoài trời.

Theo BSCKII Nguyễn Tân Hùng, nguyên nhân cốt lõi không chỉ đến từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, mà còn từ sự chủ quan và thiếu giám sát của người lớn.

“Tai nạn thương tích có thể xảy ra với bất kỳ ai, vào bất kỳ thời điểm nào. Việc cho rằng nguy cơ sẽ không xảy ra với con mình chính là một trong những nguyên nhân dẫn đến những hậu quả đáng tiếc” - chuyên gia nhấn mạnh.

Vai trò quyết định thuộc về gia đình

Từ góc độ chuyên môn, các bác sĩ cho rằng nguyên tắc quan trọng nhất trong phòng tránh tai nạn thương tích ở trẻ là “phòng hơn chữa”.

Trước hết, việc giám sát trẻ cần được đặt lên hàng đầu, đặc biệt với nhóm trẻ nhỏ. Chỉ một phút lơ là, trẻ có thể rơi vào tình huống nguy hiểm. Trong các hoạt động như đi du lịch, tắm biển, vui chơi nơi đông người, phụ huynh cần duy trì sự theo dõi trực tiếp, không phó mặc trẻ cho anh chị lớn hoặc để trẻ tự do hoàn toàn.

Bên cạnh đó, việc tạo môi trường sống an toàn có ý nghĩa then chốt. Những nguy cơ tiềm ẩn trong gia đình như vật sắc nhọn, hóa chất, nguồn điện, khu vực cầu thang, ao hồ… cần được kiểm soát, che chắn hoặc loại bỏ khỏi tầm với của trẻ.

Với các hoạt động ngoài trời, đặc biệt là bơi lội, nguy cơ đuối nước luôn hiện hữu. Theo khuyến cáo của BSCKII Nguyễn Tân Hùng, trẻ không nên tiếp cận khu vực nước khi không có sự giám sát trực tiếp của người lớn, kể cả tại các hồ bơi có nhân viên cứu hộ. Đuối nước ở trẻ có thể xảy ra rất nhanh và âm thầm, không giống những gì thường thấy trong hình dung của nhiều người.

Ngoài giám sát và môi trường, việc trang bị kỹ năng cho trẻ cũng là yếu tố quan trọng. Trẻ cần được hướng dẫn những nguyên tắc cơ bản như không lại gần khu vực nguy hiểm, không đi theo người lạ, biết tìm sự trợ giúp khi bị lạc. Với trẻ lớn, việc học bơi, học kỹ năng an toàn giao thông và kỹ năng xử lý tình huống là cần thiết.

Trong bối cảnh hiện đại, phụ huynh có thể kết hợp sử dụng các thiết bị hỗ trợ như đồng hồ định vị, thẻ thông tin cá nhân để tăng khả năng kiểm soát và bảo vệ trẻ trong những tình huống đặc biệt.

Một vấn đề khác cũng cần được lưu ý là ảnh hưởng của thời tiết nắng nóng. Khi vui chơi ngoài trời, trẻ có nguy cơ bị sốc nhiệt hoặc kiệt sức nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách. Các dấu hiệu như mệt mỏi, da đỏ, buồn nôn, thở nhanh… cần được nhận diện sớm để xử trí kịp thời, tránh diễn tiến nặng.

Theo chuyên gia, an toàn của trẻ không phụ thuộc vào một biện pháp đơn lẻ, mà là tổng hòa của nhiều yếu tố: giám sát, môi trường, kỹ năng và nhận thức.

Kỳ nghỉ chỉ thực sự trọn vẹn khi trẻ được vui chơi trong một không gian an toàn. Và điều đó bắt đầu từ sự chủ động của mỗi gia đình, từ những hành động tưởng chừng nhỏ nhất nhưng có ý nghĩa quyết định trong việc bảo vệ trẻ trước những rủi ro không lường trước.