Dân vận thời công nghệ số ở vùng biên xứ Lạng

Cánh tay nối dài trên nền tảng số

Từ đầu tháng 5/2026, Đồn Biên phòng Bảo Lâm triển khai mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh” tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm thông qua mã QR. Người dân chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã QR để truy cập biểu mẫu trực tuyến và gửi thông tin đến lực lượng chức năng. Toàn bộ quá trình được thực hiện ẩn danh, không yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân.

Để người dân tiếp cận và sử dụng hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã trực tiếp đến các thôn, bản hướng dẫn cách quét mã QR, gửi thông tin và tiếp cận các tiện ích số. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được lồng ghép trong quá trình triển khai.

Sau khi được cán bộ biên phòng hướng dẫn sử dụng hòm thư điện tử ẩn danh, chị Hoàng Thị Lan, thôn Còn Kéo, xã Đồng Đăng cho biết việc báo tin hiện nay thuận tiện hơn nhiều so với trước. Đặc biệt, cơ chế bảo mật danh tính giúp người dân yên tâm cung cấp thông tin khi phát hiện các dấu hiệu nghi vấn trên địa bàn.

Theo Trung tá Đỗ Văn Phúc, Chính trị viên Đồn Biên phòng Bảo Lâm, việc triển khai hòm thư điện tử bằng mã QR là giải pháp thiết thực trong ứng dụng chuyển đổi số vào công tác nghiệp vụ và vận động quần chúng. Khi danh tính người báo tin được bảo mật tuyệt đối, tâm lý e ngại giảm đi đáng kể, qua đó giúp lực lượng chức năng tiếp nhận được nhiều nguồn tin có giá trị hơn.

Chỉ sau thời gian ngắn triển khai, mô hình đã phát huy hiệu quả. Từ nguồn tin do người dân cung cấp qua hòm thư điện tử ẩn danh, lực lượng biên phòng đã kịp thời phát hiện, bắt giữ đối tượng tổ chức cho 4 công dân Trung Quốc xuất cảnh trái phép tại khu vực biên giới Đồng Đăng. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ số trong công tác dân vận và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Từ một kênh tiếp nhận thông tin mới, hòm thư điện tử ẩn danh đang góp phần hình thành thế trận an ninh nhân dân trên không gian số, phát huy vai trò của người dân trong tham gia bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới.

Xóa khoảng cách số nơi biên cương

Nếu hòm thư điện tử ẩn danh là giải pháp phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ an ninh biên giới thì việc nâng cao kỹ năng số lại là điều kiện để người dân có thể khai thác hiệu quả các tiện ích công nghệ.

Tại nhiều thôn, bản biên giới, điện thoại thông minh đã trở nên phổ biến nhưng không phải người dân nào cũng thành thạo trong việc sử dụng các nền tảng số. Nhằm giúp người dân tiếp cận công nghệ thuận lợi hơn, Đồn Biên phòng Bình Nghi đã thành lập “Tổ tư vấn kỹ năng số” gồm 8 cán bộ, chiến sĩ trẻ am hiểu công nghệ.

Các thành viên trong tổ thường xuyên xuống cơ sở hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng VNeID, nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, tra cứu thông tin trên các nền tảng số và tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến.

Cùng với đó, đơn vị đã triển khai hơn 80 mã QR tại nhà văn hóa, trường học, trạm y tế, chợ biên giới và nhiều địa điểm công cộng khác. Các mã QR tích hợp cẩm nang pháp luật, kiến thức sản xuất nông nghiệp và hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm.

Sau khi được bộ đội biên phòng hướng dẫn sử dụng các tiện ích số, ông Nông Văn Bình, thôn 3, xã Quốc Việt cho biết việc tiếp cận thông tin pháp luật hiện nay thuận lợi hơn nhiều. Thay vì phải đi lại để tìm hiểu thông tin hoặc phản ánh vụ việc, người dân có thể chủ động tra cứu và gửi thông tin đến lực lượng chức năng ngay trên điện thoại.

Không chỉ hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, các đơn vị biên phòng còn chủ động ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào công tác tuyên truyền. Nhiều infographic, video tuyên truyền pháp luật được xây dựng với hình thức trực quan, sinh động, phù hợp với xu hướng tiếp nhận thông tin hiện nay.

Sau khi tham gia xây dựng các sản phẩm tuyên truyền số tại đơn vị, Thiếu tá Hoàng Văn Thụ, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị cho biết việc ứng dụng AI giúp nội dung tuyên truyền trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn đối với người dân, đồng thời hỗ trợ hiệu quả trong công tác đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái trên không gian mạng.

Theo Đại tá Đào Quốc Thạo, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong công tác tuyên truyền, phân tích, dự báo tình hình địa bàn; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ biên phòng “vừa hồng, vừa chuyên”, tinh thông công nghệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Từ những mô hình cụ thể ở cơ sở có thể thấy, chuyển đổi số không chỉ tạo thêm công cụ hỗ trợ quản lý địa bàn mà còn mở ra phương thức dân vận mới tại khu vực biên giới. Khi người dân được trang bị kỹ năng số và có thêm các kênh tương tác thuận tiện, mối liên kết giữa lực lượng biên phòng với Nhân dân ngày càng được củng cố. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, góp phần bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới.