Đánh thức dư địa du lịch Lào Cai sau sáp nhập

Trao đổi với phóng viên Báo Đại đoàn kết, ông Nông Việt Yên - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai chia sẻ định hướng phát triển du lịch của tỉnh sau sáp nhập, những dư địa tăng trưởng, các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn cũng như chiến lược xây dựng các cực tăng trưởng du lịch mới của Lào Cai.

PV: Xin ông cho biết Lào Cai đang xác định vai trò của ngành du lịch như thế nào trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội thời gian tới? Liệu du lịch có thực sự được xác định là ngành kinh tế trọng điểm, mũi nhọn của địa phương?

Ông Nông Việt Yên: Sau khi hợp nhất, tỉnh Lào Cai mới sở hữu một không gian phát triển chiến lược rộng lớn với sự cộng hưởng mạnh mẽ từ hai nguồn tài nguyên di sản thiên nhiên và văn hóa đặc sắc hàng đầu cả nước. Sự hội tụ giữa một bên là trung tâm du lịch nghỉ dưỡng Sa Pa, không gian thiên nhiên Y Tý kỳ vĩ và một bên là danh thắng quốc gia đặc biệt ruộng bậc thang Mù Cang Chải, danh thắng hồ Thác Bà xanh trong, vùng di sản văn hóa Mường Lò và nhiều vùng tiềm năng khác đã tạo ra dư địa vàng, tạo ra động lực tăng trưởng mới cho ngành kinh tế xanh.

Nhận thức rõ tầm vóc của du lịch Lào Cai trong tương lai, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Lào Cai lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã định vị du lịch không chỉ là ngành dịch vụ đơn thuần, mà là ngành kinh tế mũi nhọn mang tính đột phá, giữ vai trò dẫn dắt và tạo động lực lan tỏa cho toàn bộ cấu trúc kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới. Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, tỉnh Lào Cai đang tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt 4 định hướng chiến lược gồm:

Xây dựng thương hiệu “Trung tâm du lịch bốn mùa”, phát triển các sản phẩm du lịch quanh năm từ du lịch sinh thái, mùa hoa, mùa vàng đến nghỉ dưỡng, khoáng nóng và chăm sóc sức khỏe. Qua đó, du lịch sẽ trở thành động lực thúc đẩy thương mại, dịch vụ, tiêu thụ nông sản, phát triển hạ tầng, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là đồng bào vùng cao.

Phát huy lợi thế cửa ngõ giao thương quốc tế trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, mở rộng thị trường khách quốc tế. Lào Cai ưu tiên phát triển du lịch qua biên giới, MICE, thương mại cửa khẩu và các sản phẩm du lịch đặc thù.

Phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững, gắn bảo tồn thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Lào Cai kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, đồng thời lấy cộng đồng làm trung tâm trong phát triển du lịch cộng đồng và homestay theo tiêu chuẩn quốc tế.

Cuối cùng là tái cơ cấu ngành du lịch theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và thông minh; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý điểm đến, đa dạng hóa sản phẩm theo từng phân khúc khách hàng, nâng cao chất lượng trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.

Hiện, doanh thu từ ngành du lịch của tỉnh đóng góp ra sao trong cơ cấu kinh tế địa phương nếu so sánh với các ngành khác? Theo ông, dư địa tăng trưởng của ngành du lịch ở Lào Cai còn lớn đến mức nào?

- Hiện khu vực dịch vụ chiếm hơn 40% GRDP của tỉnh, trong đó du lịch giữ vai trò hạt nhân. Mặc dù đóng góp trực tiếp chưa vượt các ngành công nghiệp hay khai khoáng, nhưng du lịch có sức lan tỏa lớn tới 12-15 lĩnh vực như giao thông, lưu trú, thương mại, nông nghiệp, tài chính, xây dựng...

Quan trọng hơn, du lịch góp phần tạo việc làm, giảm nghèo, chuyển hóa tài nguyên thành sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao.

Dư địa phát triển du lịch của Lào Cai còn rất lớn với ba động lực chính: Đầu tư chiều sâu vào các tài nguyên còn nhiều tiềm năng; Phát triển sản phẩm chất lượng cao để kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu; Tận dụng lợi thế cửa khẩu, hạ tầng giao thông và thị trường quốc tế để xây dựng thương hiệu Trung tâm du lịch bốn mùa.

Thưa ông, để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tỉnh Lào Cai đã có những chủ trương, chính sách đột phá nào? Đồng thời, đâu là những “điểm nghẽn” lớn mà tỉnh xác định cần tập trung tháo gỡ cùng các giải pháp đi kèm trong thời gian tới?

- Lào Cai đã ban hành Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030 và Chỉ thị 33 nhằm tạo nền tảng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Tỉnh xác định 5 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ gồm: Nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối; đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch; Chuẩn hóa nguồn nhân lực; Tăng cường quy hoạch, quản lý phát triển đô thị du lịch; Đổi mới xúc tiến quảng bá và liên kết vùng.

Địa phương đang rà soát quy hoạch, ưu tiên đầu tư hạ tầng, đào tạo nhân lực, thu hút đầu tư của các doanh nghiệp lớn trong nước, cũng như tăng cường hợp tác với các thị trường quốc tế như Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Thái Lan... để khai thác hiệu quả hơn tiềm năng du lịch.

Thời gian qua, tại nhiều khu du lịch xuất hiện tình trạng homestay, khu nghỉ dưỡng xây dựng manh mún, tự phát, thậm chí hoạt động không phép hoặc sai quy hoạch. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lào Cai có những giải pháp, động thái cụ thể nào để vừa tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát triển du lịch, vừa siết chặt quản lý, đảm bảo đúng quy định pháp luật và phát triển bền vững?

- Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành Chỉ thị 33 về tăng cường quản lý và phát triển du lịch theo hướng vừa tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, vừa siết chặt kỷ cương.

Các giải pháp trọng tâm gồm: Công khai, số hóa quy hoạch; Tăng cường thanh tra, xử lý nghiêm các trường hợp xây dựng trái phép, sai quy hoạch; Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp; Ưu tiên đầu tư hạ tầng tại các khu du lịch trọng điểm; Ban hành chính sách khuyến khích các mô hình du lịch xanh, cộng đồng, bảo tồn văn hóa và sử dụng lao động địa phương.

Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là không đánh đổi môi trường, cảnh quan và bản sắc văn hóa để lấy tăng trưởng ngắn hạn.

Thưa ông, ngoài Sa Pa là thương hiệu du lịch đã được khẳng định, Lào Cai đang có chủ trương thúc đẩy những khu vực nào trở thành cực tăng trưởng du lịch mới?

- Theo Đề án phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030, Lào Cai phát triển theo mô hình “Một trục - Hai vùng động lực”, không đầu tư dàn trải.

Cụ thể, trục dọc sông Hồng tập trung phát triển du lịch văn hóa, tín ngưỡng, du lịch biên giới, MICE và kinh tế cửa khẩu với các điểm đền Đông Cuông, đền Nhược Sơn, đền Bảo Hà, Đền Thượng, đền Đôi Cô...

Vùng phía Tây Bắc được định hướng phát triển du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, thể thao mạo hiểm, chăm sóc sức khỏe với các điểm nhấn như Sa Pa, Y Tý, Mù Cang Chải, Tú Lệ, Mậu A...

Vùng phía Đông tập trung phát triển du lịch sinh thái, cộng đồng, khám phá hồ Thác Bà, Vườn quốc gia Hoàng Liên, Bát Xát, Nà Hẩu; xây dựng các làng du lịch đạt chuẩn ASEAN và phát triển các sản phẩm đặc trưng theo mùa gắn với văn hóa các dân tộc.

Định hướng này nhằm tạo dấu ấn riêng cho từng khu vực, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao giá trị gia tăng của ngành du lịch.

Nguồn tài nguyên khoáng nóng được xem là một trong những lợi thế đặc trưng của Lào Cai sau sáp nhập. Tuy nhiên, hiện cũng xuất hiện tình trạng khai thác nhỏ lẻ, mua bán tràn lan, thiếu kiểm soát. Xin ông cho biết tỉnh sẽ quản lý nguồn tài nguyên này ra sao để vừa ngăn chặn khai thác trái phép, vừa quy hoạch bài bản nhằm hình thành các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe mang thương hiệu riêng của địa phương?

- Khoáng nóng là lợi thế đặc biệt của Lào Cai sau sáp nhập nhưng cần được quản lý chặt chẽ để tránh khai thác tự phát. Tỉnh sẽ quy hoạch các khu du lịch khoáng nóng theo hướng nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, đồng thời rà soát toàn bộ nguồn tài nguyên, kiểm kê trữ lượng, chất lượng và siết chặt công tác cấp phép, xử lý nghiêm các trường hợp khai thác trái phép.

Lào Cai cũng sẽ phân loại các mỏ khoáng để thu hút đầu tư phù hợp, phát triển các khu nghỉ dưỡng cao cấp kết hợp spa, onsen và các mô hình tắm khoáng cộng đồng; kết hợp khoáng nóng với bài thuốc tắm của đồng bào Dao, Thái để tạo sản phẩm đặc trưng.

Bên cạnh đó, tỉnh sẽ chuẩn hóa quy trình khai thác, xử lý môi trường, quản lý nguồn nước, nâng cấp các bể tắm cộng đồng và xây dựng thương hiệu khoáng nóng Lào Cai gắn với du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.

Trân trọng cảm ơn ông!