Đánh thức nguồn lực từ hàng nghìn trụ sở dôi dư

Đơn giản hóa phương thức xác định giá cho thuê

Ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính) cho biết, để xử lý hiệu quả khối lượng lớn nhà, đất dôi dư hiện nay cần có những cơ chế, chính sách đặc thù khác với quy trình thông thường đang áp dụng.

Một trong những vướng mắc lớn hiện nay là quy trình xác định giá cho thuê đối với các cơ sở nhà, đất được giao cho các tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà của địa phương. Theo quy định hiện hành, cơ quan quản lý phải thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá, sau đó trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, báo cáo UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá cho thuê. Mức giá được xác định trên cơ sở tương đương với giá thị trường của các bất động sản có vị trí, tính chất tương tự.

“Quy trình này đòi hỏi nhiều bước, từ lựa chọn đơn vị thẩm định giá, xây dựng phương án, trình phê duyệt đến ban hành giá thuê nên mất khá nhiều thời gian. Trong khi đó, hiện nay các địa phương phải xử lý đồng thời số lượng rất lớn cơ sở nhà, đất dôi dư. Nếu tiếp tục áp dụng quy trình thông thường sẽ rất khó đáp ứng yêu cầu về tiến độ” - ông Thịnh nói.

Để tháo gỡ khó khăn, dự thảo Nghị quyết đề xuất đơn giản hóa phương thức xác định giá cho thuê theo hướng dễ tính toán, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, giám sát và thuận lợi trong quá trình tổ chức thực hiện. Công thức xác định giá được thiết kế đơn giản hơn nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch.

Cùng với đó, Bộ Tài chính đề xuất phân cấp mạnh hơn về thẩm quyền quyết định giá thuê. Theo phương án đề xuất, thay vì phải trình UBND cấp tỉnh ban hành bảng giá như hiện nay, việc quyết định giá sẽ được giao trực tiếp cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà cấp tỉnh hoặc Chủ tịch UBND cấp xã, tùy thuộc phạm vi quản lý tài sản.

Việc xác định giá có thể thực hiện đối với từng cơ sở nhà, đất hoặc nhiều cơ sở cùng một thời điểm. Sau khi được ban hành, giá thuê phải được công khai trên cổng thông tin điện tử và niêm yết tại cơ sở nhà, đất để các tổ chức, cá nhân có nhu cầu dễ dàng tiếp cận thông tin.

Đối với các trường hợp thuộc diện ưu tiên theo quy định, việc lựa chọn đối tượng thuê sẽ được thực hiện theo nguyên tắc công khai, minh bạch. Trường hợp chỉ có một đối tượng đáp ứng điều kiện ưu tiên thì được xem xét lựa chọn; nếu có từ hai đối tượng ưu tiên trở lên sẽ tổ chức bốc thăm để bảo đảm công bằng.

Đối với các trường hợp không thuộc diện ưu tiên, dự thảo Nghị quyết đề xuất áp dụng cơ chế lựa chọn tương tự đấu giá nhưng với thủ tục đơn giản hơn.

Để ngăn ngừa tình trạng lợi dụng chính sách hoặc đăng ký tham gia nhưng không thực hiện cam kết, dự thảo Nghị quyết cũng bổ sung các chế tài cụ thể. Theo đó, người tham gia phải nộp tiền đặt trước; trường hợp đã đăng ký, được xác định là người trúng nhưng từ chối thực hiện thì khoản tiền đặt trước sẽ bị tịch thu và nộp vào ngân sách nhà nước.

“Các chế tài được thiết kế tương đối chặt chẽ nhằm bảo đảm quá trình xử lý tài sản công vừa được đẩy nhanh tiến độ, vừa bảo đảm công khai, minh bạch, tránh thất thoát tài sản nhà nước và hạn chế các hành vi trục lợi chính sách” - ông Thịnh nhấn mạnh.

Vẫn còn hơn 11.400 cơ sở cần tiếp tục xử lý

Theo lãnh đạo Cục Quản lý công sản, đến nay hệ thống cơ quan, đơn vị sau sắp xếp đang vận hành thông suốt, không làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ công và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp. Đáng chú ý, nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư đã được đưa vào sử dụng phục vụ các mục tiêu công cộng theo chỉ đạo của Trung ương, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tài sản công.

Thông tin về kết quả xử lý nhà, đất tại các địa phương, bà Trần Diệu An - Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản cho hay, các địa phương đã hoàn thành bước đầu việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, bảo đảm mọi cơ sở nhà, đất đều có chủ thể chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng và khai thác.

Qua quá trình rà soát, sắp xếp, nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư đã được ưu tiên bố trí cho các lĩnh vực thiết yếu. Cụ thể, có 3.015 cơ sở được bố trí làm cơ sở giáo dục, đào tạo; 648 cơ sở phục vụ lĩnh vực y tế; 2.385 cơ sở được sử dụng làm thiết chế văn hóa, thể thao...

Theo bà Trần Diệu An, việc sắp xếp, xử lý tài sản công đã góp phần quan trọng vào thành công của quá trình xây dựng và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời tạo thêm nguồn lực phục vụ các dịch vụ công thiết yếu cho người dân.

“Thông qua quá trình sắp xếp đã hình thành quỹ đất và cơ sở vật chất đáng kể cho các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao, đặc biệt tại các đô thị lớn. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân” - bà An nhấn mạnh.