Đào tạo chưa gắn với nhu cầu xã hội
Thống kê từ Sở LĐ&TBXH Hà Nội cho biết, trong năm 2015, toàn TP Hà Nội đã tổ chức dạy nghề cho 724 lớp đào tạo trình độ sơ cấp với 25.045 người, đạt 118% so với kế hoạch. Tỷ lệ lao động có việc làm sau học nghề đạt 79,2% nhưng chủ yếu là tự tạo việc làm, số người được doanh nghiệp tuyển dụng còn thấp.
Ảnh minh họa.
Theo báo cáo, tỷ lệ các lớp dạy nghề nông nghiệp là 373 lớp với 12.882 người, chiếm 51,44% so với nghề phi nông nghiệp. Số người sau đó đứng ra thành lập tổ hợp tác xã, doanh nghiệp chiếm 0,3% trong tổng số người có việc làm.
Đánh giá về kết quả này, Phó Ban chỉ đạo 156 TP Khuất Văn Thành cho rằng, với tổng kinh phí thực hiện cho hoạt động Đề án Đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong năm 2015 là 57,135 tỷ đồng, cái được lớn nhất là đã làm thay đổi tư duy lao động sản xuất của một số người dân góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động và giảm nghèo khu vực nông thôn. Về phía người học nghề được tiếp cận kiến thức mới về dạy nghề được đào tạo, giảm chi phí sản xuất, tăng năng suất lao động, tạo việc làm tại chỗ hoặc tự hành nghề góp phần ổn định cuộc sống, có cơ hội được nhận vào làm việc tại các cơ sở sản xuất và các doanh nghiệp tại địa phương qua đó tăng thêm thu nhập cho người lao động.
“Công tác khảo sát nhu cầu học nghề chưa sát với thực tế, đa số học theo nhu cầu tự phát của thị trường nên chưa tạo được việc làm và thu nhập ổn định. Với các nghề nông nghiệp, người lao động sau học nghề hầu hết không tạo được việc làm mới, chủ yếu là nghề cũ”- ông Thành nêu vấn đề.
Theo ông Thành, công tác thống kê ghi chép kết quả giải quyết việc làm cho người lao động sau học nghề hiện nay chưa có cơ sở thực tế, chủ yếu ghi theo đơn đăng ký học nghề của người lao động dẫn đến kết quả không chính xác. Hiệu quả thực chất chưa cao với tỷ lệ lao động tự tạo việc làm còn chiếm tỷ lệ cao.
Trong 6 tháng đầu năm 2016, TP Hà Nội đã có 10/20 quận huyện thị xã tổ chức các lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn với 149 lớp, hơn 5 nghìn người tham gia học.
Cụ thể, lãnh đạo huyện Ứng Hòa cho biết, 6 tháng đầu năm huyện chưa tổ chức được lớp học nghề nào. Riêng trong tháng 7 và đầu tháng 8 đã tổ chức được 21 lớp học nghề trên tổng số 43 lớp như mục tiêu kế hoạch đề ra. Rút kinh nghiệm các năm trước, năm nay huyện yêu cầu rà soát kỹ các đối tượng tham gia học nghề để tránh việc “đánh trống ghi tên”, tránh mời các đối tượng không có nhu cầu tham gia lớp học để dành cơ hội cho những người có nhu cầu học thực chất.
Để đạt được mục tiêu đào tạo nghề cho 30.490 lao động nông thôn theo kế hoạch trong năm 2016, thời gian chỉ còn 2 tháng. Theo ông Thành, cần tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn, tư vấn hỗ trợ cho lao động nông thôn trong việc lựa chọn nghề, tham gia học và giải quyết việc làm sau đó.
Phát biểu chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Ngô Văn Quý cho rằng, cần tập trung vào việc kiểm tra giám sát công tác tổ chức lớp học thường xuyên, chặt chẽ. Trong đó, đối với nghề nông nghiệp, kinh nghiệm thực tiễn cho thấy nếu phổ biến ở đầu bờ sẽ hiệu quả hơn là yêu cầu nông dân học trên lớp với sách, bút mà thiếu thực hành.
“Hơn 57 nghìn tỷ đồng kinh phí thực hiện cho hoạt động của Đề án trong năm 2015 nếu đạt hiệu quả thì rất tốt, sẽ giúp cho nhiều gia đình và các đối tượng vươn lên thoát nghèo. Nhưng nếu không sử dụng hiệu quả sẽ là sự lãng phí lớn. Vì vậy, chủ trương của TP là làm ít nhưng chất lượng cao còn hơn là tổ chức ồ ạt nhưng thiếu hiệu quả” – Phó Chủ tịch Ngô Văn Quý nhấn mạnh.