Đẩy mạnh ứng dụng AI trong tuyên truyền an toàn giao thông

Từ tin, bài đến nội dung đa phương tiện

Một quy định giao thông có thể được trình bày bằng văn bản, nhưng cũng có thể chuyển thành video tình huống, infographic hoặc hình ảnh minh họa để người xem dễ hình dung. Với những vấn đề gắn trực tiếp với hành vi như vi phạm nồng độ cồn, chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm hay sử dụng điện thoại khi lái xe, cách thể hiện trực quan có thể giúp thông tin đến với công chúng sinh động hơn.

Đây là hướng đổi mới được đặt ra tại Hội nghị tập huấn tuyên truyền về an toàn giao thông năm 2026 do Cục Báo chí (Bộ VHTTDL) phối hợp với Báo Nhân Dân và Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) tổ chức ngày 27/10 tại Hà Nội. Theo ông Đặng Khắc Lợi, Phó Cục trưởng Cục Báo chí, các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội và nền tảng truyền thông đa phương tiện, đồng thời phát triển nội dung phù hợp với từng nhóm công chúng, từ học sinh, sinh viên đến người lao động và lái xe kinh doanh vận tải.

Trong xu hướng ấy, AI tạo thêm công cụ để các tòa soạn đổi mới cách sản xuất và phân phối thông tin. Nhà báo Nguyễn Hoàng Nhật, Phó Trưởng ban Nhân Dân điện tử, Báo Nhân Dân, đề cập đến “liquid content” - nội dung linh hoạt - với khả năng phát triển một chủ đề báo chí qua nhiều định dạng như bài viết chuyên sâu, longform, video ngắn, podcast và infographic.

Với tuyên truyền an toàn giao thông, một nội dung cốt lõi có thể được phát triển thành nhiều sản phẩm, phù hợp với cách tiếp nhận thông tin trên từng nền tảng. AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu, gợi ý ý tưởng, xây dựng kịch bản và tạo hình thức thể hiện trực quan. Các số liệu về tai nạn, nguyên nhân và địa bàn tiềm ẩn nguy cơ cũng có thể được tổ chức thành đồ họa để công chúng dễ nhận biết. Thay vì chỉ cung cấp thông tin về một vụ việc hay quy định, báo chí có thêm điều kiện giải thích vì sao nguy cơ xảy ra và người tham gia giao thông cần làm gì để phòng tránh.

Công nghệ cần đi cùng độ tin cậy

Sự hấp dẫn của hình thức thể hiện chỉ có ý nghĩa khi thông tin chính xác. Với lĩnh vực an toàn giao thông, sai lệch về nguyên nhân tai nạn, quy định xử phạt hoặc phương án tổ chức giao thông có thể gây hiểu nhầm, ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi của người dân. Vì vậy, nội dung do AI hỗ trợ sản xuất vẫn phải được đối chiếu với nguồn tin chính thống và kiểm tra trước khi xuất bản.

Đặc biệt, hình ảnh và video do AI tạo ra cần được kiểm soát để người xem phân biệt rõ nội dung minh họa với sự việc có thật. Những dữ liệu liên quan đến tai nạn, ùn tắc, điểm đen giao thông hay quy định pháp luật phải được xác minh từ cơ quan chức năng. AI có thể rút ngắn một số công đoạn sản xuất, nhưng không thể thay thế trách nhiệm nghề nghiệp của phóng viên, biên tập viên.

Theo định hướng của Cục Báo chí, các cơ quan báo chí cần chủ động cập nhật, kiểm chứng thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng để phản ánh chính xác tình hình giao thông, cảnh báo nguy cơ và hướng dẫn người dân lựa chọn lộ trình an toàn.

Ứng dụng AI vì thế cần được nhìn nhận như một công cụ nâng cao chất lượng báo chí, không đơn thuần là cách tạo ra sản phẩm mới lạ. Giá trị của công nghệ nằm ở khả năng giúp công chúng hiểu đúng quy định, nhận diện nguy cơ và biết cách phòng tránh. Với tuyên truyền an toàn giao thông, hiệu quả cuối cùng không nằm ở lượt xem hay hình thức bắt mắt, mà ở việc thông tin có góp phần hình thành hành vi tham gia giao thông an toàn hay không.