Đẩy nhanh tiến độ xử lý nhà, đất công dôi dư

Sớm đưa nhà đất vào khai thác

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Công điện số 68/CĐ-TTg ngày 7/10/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy nhanh tiến độ thực hiện xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư sau khi sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính và Thanh tra Chính phủ, một số bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương và địa phương đã tích cực xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư. Tại một số địa phương, số cơ sở chưa hoàn thành khai thác, xử lý triệt để còn dưới 100, gồm: Lạng Sơn, Điện Biên, Lai Châu, Tuyên Quang, Sơn La và Cao Bằng.

Tuy nhiên, tiến độ thực hiện tại một số bộ, cơ quan Trung ương và địa phương vẫn còn chậm. Một số tỉnh, thành phố còn trên 500 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành khai thác, xử lý triệt để, gồm Gia Lai, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Ninh Bình, Phú Thọ, Cần Thơ, Lâm Đồng, Quảng Trị, Quảng Ngãi và Hưng Yên.

Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công và đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, xử lý, khai thác các cơ sở nhà, đất dôi dư, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu người đứng đầu các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả thực hiện đối với các cơ sở thuộc phạm vi quản lý.

Thủ tướng yêu cầu tập trung ban hành đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền, tạo cơ sở cho việc xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư; đồng thời đẩy nhanh tiến độ tổ chức thực hiện theo quy định của pháp luật, khắc phục triệt để tình trạng nhà, đất bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả hoặc sử dụng không đúng quy định, bảo đảm hoàn thành trong năm 2026.

Đáng chú ý, các cơ sở nhà, đất không sử dụng quá 12 tháng đã được cơ quan thanh tra chỉ ra phải được xử lý ngay. Thủ tướng yêu cầu không đặt ra các yêu cầu, điều kiện hoặc thủ tục xin ý kiến lòng vòng, làm cản trở quá trình khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư.

Đối với các địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo cơ quan chức năng phối hợp với các cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận những cơ sở nhà, đất dôi dư đã có quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo đúng thời hạn quy định.

Trường hợp cơ sở nhà, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ pháp lý không đầy đủ hoặc bị mất, chưa xử lý xong việc lấn chiếm, bố trí làm nhà ở hay chưa xác định đầy đủ ranh giới trên thực địa, việc bàn giao vẫn được thực hiện trên cơ sở ghi nhận cụ thể ranh giới, hiện trạng nhà, đất và xác nhận hồ sơ, giấy tờ tại thời điểm bàn giao, tiếp nhận.

Cơ quan, đơn vị có tài sản không bị yêu cầu phải thuê đo vẽ lại hoặc hoàn thiện hồ sơ, giấy tờ trước khi bàn giao.

Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương phân công lãnh đạo UBND tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo Sở Tài chính phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng và các sở, ngành liên quan làm việc trực tiếp với từng xã, phường, đặc khu hoặc cụm xã, phường, đặc khu.

Qua đó, địa phương phải đôn đốc việc quản lý, khai thác, xử lý các cơ sở nhà, đất đã giao cho cấp xã; hướng dẫn xây dựng phương án xử lý và trực tiếp cho ý kiến đối với đề xuất của các xã, phường, đặc khu, bảo đảm đúng quy định và hiệu quả.

Công khai tiến độ, đưa kết quả xử lý nhà, đất dôi dư vào KPI

Công điện yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, bảo đảm thông tin về các cơ sở nhà, đất dôi dư đầy đủ, chính xác; khẩn trương hoàn thành việc phê duyệt phương án đối với những cơ sở chưa được đưa vào khai thác, xử lý triệt để.

Các phương án phải bảo đảm tính kịp thời và tạo điều kiện để sớm đưa tài sản vào khai thác. Cơ sở nhà, đất nào đã đủ điều kiện thì phải trình, phê duyệt phương án và tổ chức xử lý, khai thác ngay, không để kéo dài.

Cùng với đó, các cơ quan phải thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình triển khai để kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Thủ tướng yêu cầu xử lý nghiêm các trường hợp chây ỳ, đùn đẩy, trốn tránh trách nhiệm, gây khó dễ, nhũng nhiễu hoặc trục lợi trong quá trình xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư, kể cả xử lý về công tác cán bộ.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là xây dựng và đưa vào áp dụng đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ (KPI) đối với người đứng đầu bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở Trung ương, tỉnh, thành phố, xã, phường, đặc khu và các cơ quan, tổ chức, đơn vị về tiêu chí thực hiện công tác quản lý, khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư.

Thủ tướng giao Bộ Tài chính công khai tiến độ, kết quả xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư của các bộ, ngành, địa phương; đồng thời tổ chức các đoàn công tác trực tiếp đôn đốc, hướng dẫn những địa phương còn nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư chưa được xử lý.

Các bộ, cơ quan Trung ương và UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm chỉ đạo cập nhật đầy đủ, chính xác, kịp thời tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư trên Phần mềm theo dõi, tổng hợp nhà, đất dôi dư.

Thông tin này sẽ là cơ sở phục vụ việc công khai tiến độ cũng như công tác đôn đốc, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền, hướng tới mục tiêu xử lý, đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác hiệu quả, tránh để tài sản công bỏ hoang, xuống cấp và lãng phí.

Theo ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý Công sản (Bộ Tài chính),  việc xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp không chỉ là hoàn tất các thủ tục hành chính mà cần hướng tới việc đưa tài sản vào sử dụng.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn, xử lý nhà, đất dôi dư không chỉ nhằm thực hành tiết kiệm, chống lãng phí mà còn hướng tới mục tiêu quan trọng hơn là đưa nguồn lực vào phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Mỗi cơ sở nhà, đất được bố trí sử dụng đúng thời điểm sẽ góp phần giảm áp lực đầu tư công, tiết kiệm ngân sách và tạo điều kiện cải thiện chất lượng dịch vụ công cho người dân.