Để du lịch biển phát triển xanh và bền vững - Bài 2: Du lịch biển đảo gắn với thế mạnh địa phương

Phú Quốc- điểm đến nghỉ dưỡng cao cấp của khu vực

Ông Nguyễn Công Hoan - Trưởng ban Truyền thông, Hiệp hội Du lịch Việt Nam cho rằng xu hướng nổi bật hiện nay là cá nhân hóa trải nghiệm du lịch. Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch xanh, gần gũi thiên nhiên, gắn với chăm sóc sức khỏe, tái tạo năng lượng và kết nối gia đình ngày càng được ưa chuộng. Đây cũng là xu hướng đang diễn ra rõ nét tại Việt Nam, đặc biệt ở các điểm đến biển đảo có lợi thế về cảnh quan tự nhiên và môi trường sinh thái.

Thực tế thị trường du lịch hè 2026 cũng cho thấy xu hướng này ngày càng rõ nét. Thay vì chỉ quan tâm đến giá rẻ, nhiều du khách ưu tiên những trải nghiệm chất lượng, mang tính cá nhân hóa và gắn với giá trị văn hóa, thiên nhiên của điểm đến. Các sự kiện quy mô lớn như Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng, Festival Huế hay Festival Biển Khánh Hòa… không chỉ góp phần thu hút du khách mà còn tạo thêm sản phẩm trải nghiệm, giúp các địa phương kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu.

Nắm bắt xu hướng đó, nhiều địa phương ven biển đã chủ động tái định vị sản phẩm. Thay vì chạy theo số lượng khách, các điểm đến đang hướng đến nhóm khách có khả năng chi tiêu cao, lưu trú dài ngày và quan tâm đến các giá trị bền vững.

Ghi nhận trong 5 tháng đầu năm 2026, Phú Quốc ước đón hơn 4,76 triệu lượt khách, tăng 34,2% so với cùng kỳ năm trước; trong đó có hơn 1,17 triệu lượt khách quốc tế. Kết quả này phản ánh sức hút ngày càng lớn của đảo ngọc trên bản đồ du lịch khu vực và thế giới.

Những năm gần đây, Phú Quốc liên tục xuất hiện trong các bảng xếp hạng du lịch uy tín quốc tế. Nhiều khu nghỉ dưỡng được vinh danh nhờ thiết kế hài hòa với thiên nhiên, sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường và áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Các cơ sở lưu trú cao cấp tại đây không chỉ khai thác lợi thế bãi biển đẹp mà còn chú trọng trải nghiệm văn hóa địa phương, ẩm thực bản địa và các hoạt động bảo tồn hệ sinh thái biển. Nhiều đơn vị triển khai chương trình giảm rác thải nhựa, sử dụng năng lượng tái tạo, bảo vệ rạn san hô và tổ chức các hoạt động giáo dục môi trường cho du khách.

Tại Dương Đông, tổ hợp Sunset Beach gồm Sunset Beach Resort & Spa và Sunset Beach Bar & Restaurant đang trở thành một trong những điểm nhấn của du lịch nghỉ dưỡng Phú Quốc. Khu nghỉ dưỡng gây ấn tượng với kiến trúc lấy cảm hứng từ những con sóng vươn mình ra biển lớn, cùng phần lớn phòng nghỉ hướng biển, cho phép du khách chiêm ngưỡng trọn vẹn vẻ đẹp của đảo ngọc từ bình minh đến hoàng hôn. Bên cạnh đó là hệ thống tiện ích đa dạng như bãi biển riêng, khu chăm sóc sức khỏe, không gian tổ chức sự kiện và tổ hợp ẩm thực - giải trí ven biển.

Đáng chú ý, thay vì tách biệt với đời sống văn hóa địa phương, Sunset Beach chủ động lồng ghép các giá trị bản sắc Việt vào hành trình trải nghiệm của du khách. Không chỉ tạo dấu ấn trong các sự kiện lớn, tổ hợp còn duy trì định hướng này vào các dịp Quốc khánh, Tết cổ truyền và nhiều ngày lễ lớn của dân tộc. Thông qua các chương trình nghệ thuật truyền thống, kết hợp cùng âm nhạc đương đại và không gian trang trí mang đậm sắc màu văn hóa Việt, du khách có cơ hội tiếp cận gần hơn với lịch sử, văn hóa và đời sống tinh thần của người Việt Nam.

Chia sẻ về định hướng phát triển, ông Andy Nguyễn - Giám đốc khu nghỉ dưỡng cho biết: “Chúng tôi luôn tâm niệm rằng phát triển du lịch xanh và bền vững không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ môi trường thiên nhiên mà còn là quá trình gìn giữ, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống. Chúng tôi mong muốn mỗi du khách khi rời Phú Quốc sẽ không chỉ nhớ về những bãi biển đẹp, mà còn ấn tượng về một điểm đến năng động, dịch vụ đẳng cấp, hiếu khách và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam”.

Khai thác lợi thế địa phương để tạo khác biệt

Nếu Phú Quốc lựa chọn hướng đi nghỉ dưỡng cao cấp gắn với trải nghiệm văn hóa, thì Cát Bà lại tạo dấu ấn bằng du lịch sinh thái và bảo tồn thiên nhiên. Sau khi Quần đảo Cát Bà cùng Vịnh Hạ Long được UNESCO công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới, địa phương càng chú trọng phát triển du lịch theo hướng bền vững. Nhiều cơ sở lưu trú áp dụng các tiêu chí xanh, giảm nhựa dùng một lần, tiết kiệm năng lượng và ưu tiên sử dụng sản phẩm địa phương. Các tour khám phá rừng quốc gia, chèo kayak hay trải nghiệm làng chài truyền thống ngày càng thu hút khách quốc tế.

Tư duy phát triển du lịch biển bốn mùa hiện không chỉ xuất hiện ở các địa phương phía Nam mà đang lan tỏa mạnh mẽ tại nhiều tỉnh, thành ven biển. Quảng Ninh đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm với du lịch vịnh, du lịch tàu biển, du lịch văn hóa tâm linh và nghỉ dưỡng cao cấp; Thanh Hóa phát triển song song du lịch biển, du lịch di sản và du lịch lễ hội quanh năm.

Điểm chung dễ nhận thấy là nhiều địa phương không còn chạy theo tăng trưởng nóng hay số lượng khách đơn thuần mà chuyển sang nâng cao chất lượng sản phẩm, kéo dài mùa du lịch, gia tăng mức chi tiêu và cải thiện trải nghiệm. Việc đa dạng hóa các loại hình từ nghỉ dưỡng biển, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa đến các lễ hội và sự kiện quy mô lớn đang tạo thêm động lực cho tăng trưởng, đồng thời góp phần định hình mô hình du lịch xanh, bền vững và có giá trị gia tăng cao hơn.

Tại Khánh Hòa, bên cạnh thế mạnh về biển đảo, địa phương đang phát triển các sản phẩm dựa trên văn hóa bản địa và trải nghiệm gia đình. Tại làng nghề Nha Trang Xưa, chương trình “Hội hè Nha Trang Xưa 2026” đang diễn ra đã tái hiện không gian làng quê Việt Nam với các trò chơi dân gian, hoạt động thủ công và ẩm thực truyền thống. Cách làm này không chỉ bổ sung sản phẩm ngoài biển đảo mà còn góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và nâng cao giá trị điểm đến.

Bên cạnh các trung tâm du lịch quen thuộc, nhiều địa danh còn giữ được cảnh quan tự nhiên và bản sắc riêng như Lý Sơn (Quảng Ngãi) cũng đang dần trở thành lựa chọn của du khách yêu thích trải nghiệm thiên nhiên và không gian ít bị thương mại hóa. Điều này cho thấy cơ hội phát triển của các địa phương không chỉ nằm ở quy mô đầu tư mà còn ở khả năng khai thác hiệu quả những giá trị đặc trưng vốn có.

Côn Đảo (TPHCM) với hệ sinh thái biển đa dạng, những bãi biển còn giữ được vẻ hoang sơ cùng giá trị lịch sử đặc biệt đang hướng tới phát triển du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng cao cấp. Việc nâng cấp hạ tầng giao thông, đặc biệt là sân bay Côn Đảo, được kỳ vọng sẽ mở rộng khả năng kết nối và thu hút dòng khách có mức chi tiêu cao trong thời gian tới.

Theo ông Nguyễn Công Hoan, mục tiêu của du lịch Việt Nam trong giai đoạn tới không chỉ là tăng số lượng khách quốc tế mà còn phải nâng cao chất lượng dòng khách, thu hút phân khúc có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày. Để đạt được điều đó, bên cạnh phát triển hạ tầng, các điểm đến cần tiếp tục đầu tư vào sản phẩm du lịch mang tính cá nhân hóa, khai thác sâu hơn các giá trị văn hóa và thiên nhiên đặc trưng.

Nhìn từ Phú Quốc, Cát Bà, Khánh Hòa hay Côn Đảo… có thể thấy sức cạnh tranh của du lịch biển đảo Việt Nam không nằm ở việc khai thác nhiều hơn tài nguyên thiên nhiên mà ở khả năng chuyển hóa các giá trị tự nhiên, văn hóa và cộng đồng thành những sản phẩm du lịch đặc sắc, giàu trải nghiệm. Đây cũng là con đường giúp ngành du lịch vừa gia tăng giá trị kinh tế, vừa bảo tồn môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa trong dài hạn.

(còn nữa)