Đề nghị bổ sung quy định về bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số ở cấp quốc gia, bộ ngành và địa phương

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (Đoàn Hải Phòng) thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Luật Chuyển đổi số để thể chế hóa Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, nhiều nội dung được quy định trang dự thảo Luật có liên quan đến các luật chuyên ngành như: Luật Giao dịch điện tử, Luật Dữ liệu, Luật Viễn thông, Luật An ninh mạng, Luật Công nghiệp Công nghệ số.

Theo bà Nga, tại phiên thảo luận tổ, nhiều đại biểu đã đề nghị xác định rõ Luật Chuyển đổi số là luật khung quy định về nguyên tắc và chính sách trong hoạt động chuyển đổi số, khoa học công nghệ, còn các vấn đề chi tiết, cụ thể sẽ quy định tại các Luật chuyên ngành. Tuy nhiên, dự thảo hiện chưa quy định về nguyên tắc áp dụng khi có mâu thuẫn với các luật khác, dẫn đến có thể xảy ra tình trạng không thống nhất trong tổ chức thực thi. 

Do vậy, bà Nga đề nghị bổ sung quy định trong trường hợp khi có xung đột về nguyên tắc chung, áp dụng Luật Chuyển đổi số, khi có khác biệt về quy định kỹ thuật và chế tài, áp dụng luật chuyên ngành.

Về quyền công dân số và trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân, bà Nga đánh giá hiện dự thảo chưa quy định rõ về một số nội dung liên quan đến quyền cá nhân, tổ chức khi tham gia vào không gian số như: Quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân; Quyền được quên; Quyền chuyển dữ liệu giữa các nền tảng; Trách nhiệm bồi thường khi hệ thống số tự động đưa ra quyết định sai; Bảo vệ trẻ em trên môi trường số, bao gồm phân loại nội dung theo độ tuổi.

“Với xu hướng quản trị dựa trên dữ liệu, các hệ thống tự động sẽ ngày càng tham gia vào quyết định hành chính. Với các phương pháp quản trị, thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu hiện nay đang tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ vi phạm quyền riêng tư, sai lệch dữ liệu, lộ lọt dữ liệu. Vì vậy, dự thảo cần rà soát và tiếp tục bổ sung các quy định chặt chẽ, cụ thể về các quyền được tôn trọng, bảo vệ thông tin của người dân khi tham gia vào không gian số”, bà Nga nói và kiến nghị bổ sung quy định về cơ chế khiếu nại, bồi thường; trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước khi quyền được bảo vệ thông tin cá nhân của công dân bị xâm phạm;  quy định cụ thể hơn về nội dung bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế, đặc biệt là trẻ em khi trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay.

Đối với nguồn lực và đầu tư cho chuyển đổi số, đưa ra việc điểm a Khoản 1 Điều 38 quy định Nhà nước bố trí tối thiểu 1% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho chuyển đổi số và tăng dần theo yêu cầu phát triển để thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong từng thời kỳ là phù hợp. Song theo bà Nga hiện nay, nhiều dự án số hóa còn mang tính hình thức, thiếu sự liên thông, không dùng chung, xảy ra tình trạng mỗi nơi làm một phần, đầu tư lớn nhưng hiệu quả thấp, gây lãng phí ngân sách. 

“Vì vậy, tôi đề nghị cần bổ sung quy định về bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số ở cấp quốc gia, bộ ngành và địa phương; đồng thời giao trách nhiệm cho Chính phủ báo cáo Quốc hội hằng năm về kết quả chuyển đổi số quốc gia, gắn với các chỉ tiêu định lượng cụ thể”, bà Nga kiến nghị.