Đề xuất phát triển điện mặt trời mái nhà gắn với trạm sạc xe điện
TPHCM có dư địa rất lớn để phát triển điện mặt trời mái nhà (ĐMTMN) nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi và mật độ công trình cao. Tuy nhiên, để tăng tốc chuyển đổi xanh các chuyên gia cho rằng, cần có những mô hình khai thác hiệu quả hơn, trong đó điện mặt trời kết hợp trạm sạc xe điện được xem là hướng đi nhiều tiềm năng.
Sáng 26/6, Báo Thanh Niên tổ chức hội thảo “Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc” với sự tham gia của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp và nhà quản lý nhằm tìm giải pháp thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh tại Việt Nam.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Bùi Trung Kiên - Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TPHCM (EVNHCMC) thông tin, đến nay trên địa bàn thành phố có khoảng 22.800 hệ thống ĐMTMN đang vận hành với tổng công suất lắp đặt khoảng 1.800 MWp.
Trong số này có gần 2.000 hệ thống điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất hơn 406,6 MWp. Tổng sản lượng điện tạo ra từ các hệ thống ĐMTMN hiện chiếm khoảng 4,66% tổng sản lượng điện thương phẩm của thành phố.
Theo ông Kiên, TPHCM sở hữu nhiều lợi thế để tiếp tục phát triển ĐMTMN như: mức bức xạ mặt trời trung bình khoảng 1.581 kWh/m² mỗi năm, thuộc nhóm cao của cả nước; cường độ bức xạ cao nhất đạt khoảng 6,3 kWh/m²/ngày vào tháng 2 và thấp nhất khoảng 3,3 kWh/m²/ngày vào tháng 7. Bên cạnh đó, số giờ nắng dao động từ 100-300 giờ mỗi tháng và phân bổ khá ổn định quanh năm, tạo điều kiện thuận lợi để khai thác nguồn năng lượng tái tạo này.

“ĐMTMN là hướng đi phù hợp với đặc thù phụ tải lớn của TPHCM. Dư địa phát triển vẫn còn rất lớn, đặc biệt tại các khu vực tập trung nhiều nhà ở, nhà xưởng, trung tâm thương mại, khu công nghiệp, khu chế xuất cũng như các khu đô thị mới và các tòa nhà cao tầng”, ông Kiên nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông Bùi Trung Kiên cũng thừa nhận, tốc độ phát triển ĐMTMN đã chững lại trong vài năm gần đây. Nếu như giai đoạn trước năm 2021, thị trường phát triển mạnh nhờ cơ chế giá mua điện ưu đãi (FIT), thì hiện nay việc triển khai chủ yếu tuân theo Nghị định 58 với định hướng khuyến khích mô hình tự sản xuất, tự tiêu thụ.
Theo ông Kiên, nhiều người vẫn băn khoăn về việc bán lượng điện dư cho hàng xóm. Tuy nhiên, mô hình này còn tiềm ẩn nhiều rủi ro, từ hành lang pháp lý chưa rõ ràng, nguy cơ mất an toàn điện, cháy nổ cho đến những tranh chấp phát sinh trong quá trình mua bán điện giữa các hộ dân.
Trong bối cảnh TPHCM đang thúc đẩy chuyển đổi giao thông xanh với số lượng xe điện ngày càng tăng, từ xe máy đến ô tô, đại diện EVNHCMC cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận trong khai thác điện mặt trời mái nhà.
Theo đó, thay vì đầu tư hệ thống điện để bán cho các hộ lân cận, những đơn vị có diện tích mái lớn hoặc quỹ đất phù hợp nên phát triển mô hình ĐMTMN kết hợp trạm sạc xe điện. Mô hình này tận dụng hiệu quả nguồn điện sạch được tạo ra còn góp phần phát triển hạ tầng phục vụ phương tiện giao thông xanh, giảm phát thải và bảo vệ môi trường.

Ở góc độ chính sách, ông Bùi Quốc Hoan - Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) khẳng định, quá trình chuyển đổi xanh trong giao thông, công nghiệp và nhiều lĩnh vực khác đều hướng đến mục tiêu thay thế nhiên liệu hóa thạch bằng điện. Điều quan trọng là phải bảo đảm nguồn điện được cung cấp từ các nguồn năng lượng sạch.
Theo ông Hoan, phát triển ĐMTMN chính là giải pháp căn cơ nhằm vừa bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, vừa thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Khu vực phía Nam có lợi thế rất lớn phát triển ĐMTMN.
“ĐMTMN không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân và doanh nghiệp mà còn đóng góp quan trọng vào việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong bối cảnh nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng”, ông Hoan nhấn mạnh.
Đại diện EVNSPC cũng khẳng định, tiếp tục đồng hành, hỗ trợ tối đa người dân và doanh nghiệp trong quá trình triển khai các hệ thống ĐMTMN, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh, phát triển năng lượng sạch và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của đất nước.