Báo Đại Đoàn Kết Tinh hoa Việt

Đi qua khói lửa để kể chuyện bình yên

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Đi qua khói lửa để kể chuyện bình yên

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Nhiều năm gắn bó với những câu chuyện về người lính và nhịp sống bình yên của nhân dân, đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh được đồng nghiệp gọi bằng cái tên “Thanh Khói Lửa”. Với chị, phía sau mỗi hiện trường không chỉ có hiểm nguy, phía sau mỗi chiến công không chỉ có thành tích, mà còn là những số phận, những gia đình và những câu chuyện về tình người.

Đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh nhận Huy chương Vàng tại Liên hoan Truyền hình CAND lần thứ X. Ảnh: nhân vật cung cấp.
Đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh nhận Huy chương Vàng tại Liên hoan Truyền hình CAND lần thứ X. Ảnh: nhân vật cung cấp.

Không kể về ngọn lửa, mà kể về con người

Khi ánh đèn sân khấu bật sáng, nghệ sĩ bước ra, âm nhạc vang lên, những thước phim tư liệu lần lượt xuất hiện, khán giả nhìn thấy một chương trình nghệ thuật hoàn chỉnh. Ít ai hình dung phía sau khoảnh khắc ấy là hàng loạt công việc lặng lẽ: rà soát kịch bản, lựa chọn hình ảnh, kết nối các phóng sự, chỉnh sửa lời dẫn, trao đổi với nghệ sĩ và tính toán từng điểm chuyển tiếp để câu chuyện được kể liền mạch.

Với đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh, những phần việc thầm lặng ấy luôn song hành trong nghiệp làm nghề của mình. Chị kể, ở những buổi chuẩn bị cho chương trình “Nhịp sống bình yên” tổ chức tại TPHCM mới đây, chị có thể ngồi hàng giờ trước kịch bản, kiểm tra một đoạn hình ảnh hoặc quay lại với vài dòng lời dẫn vì cảm thấy câu chữ chưa thực sự phù hợp với nhân vật. Và bởi vì, một câu dẫn được sửa, một phóng sự được điều chỉnh vị trí, một khoảng lặng được giữ lại có thể chỉ là thay đổi nhỏ trên sân khấu. Đối với người làm đạo diễn, thay đổi nhỏ đó có thể góp phần tạo nên nhịp điệu và chiều sâu cảm xúc của toàn bộ chương trình.

“Nhịp sống bình yên” được xây dựng nhân kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống lực lượng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ. Với người làm nghệ thuật, đây vừa là cơ hội nhìn lại chặng đường lịch sử, vừa đặt ra một bài toán không đơn giản: làm sao để câu chuyện truyền thống không trở thành bản tổng kết thành tích, nhưng vẫn giữ được tính chính luận, sự trang trọng và chiều sâu của những hy sinh, cống hiến. Ở chương trình nghệ thuật đặc biệt này, đạo diễn Lê Thị Phương Thanh đã lựa chọn cách tiếp cận từ con người.

Thay vì chỉ kể những dấu mốc, thành tích hay tái hiện hình ảnh người chiến sĩ trong tư thế hoàn thành nhiệm vụ, nữ đạo diễn đã tìm đến những câu chuyện phía sau mỗi lần cứu người, phía sau những quyết định bước vào nơi nguy hiểm và phía sau sự bình yên mà người dân thường chỉ nhận ra khi hiểm nguy đã qua.

“Ở đó, người chiến sĩ không chỉ là hình ảnh trong bộ quần áo chữa cháy. Họ còn là những con người có gia đình, có đồng đội, có những nỗi niềm riêng và những người thân chờ đợi sau mỗi lần làm nhiệm vụ. Một cuộc cứu nạn không chỉ khép lại khi người gặp nạn được đưa ra khỏi nơi nguy hiểm, mà còn mở ra cơ hội để một cuộc đời tiếp tục, một gia đình giữ lại hy vọng”, đạo diễn Phương Thanh chia sẻ.

Luôn có mặt ở mọi cảnh quay, đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh đã kể lại nhiều câu chuyện xúc động để giữ bình yên cuộc sống. Ảnh: nhân vật cung cấp.
Luôn có mặt ở mọi cảnh quay, đạo diễn, nhà biên kịch Lê Thị Phương Thanh đã kể lại nhiều câu chuyện xúc động để giữ bình yên cuộc sống. Ảnh: nhân vật cung cấp.

Dấu ấn “Thanh Khói Lửa”

Cũng bởi lấy con người làm trung tâm trong những chương trình chính luận, nữ đạo diễn chia sẻ bản thân không lấy sự dữ dội của ngọn lửa làm trung tâm, mà tìm kiếm phẩm chất con người trong hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Biệt danh “Thanh Khói Lửa” cũng dần hình thành từ hành trình sáng tác gắn với những đề tài như vậy. Những tác phẩm “Trinh sát lửa”, “Chuông lửa”, “Khi tàn tro lên tiếng”, “Sợi dây tử sinh” cho thấy một mạch quan tâm nhất quán của chị đối với người lính cứu hỏa và những con người đứng trước thử thách. Năm 2017, tác phẩm “Trinh sát lửa” của đạo diễn Lê Thị Phương Thanh đã giành Huy chương Vàng tại Liên hoan Truyền hình CAND lần thứ XI. Đây là một dấu mốc trong hành trình nghề nghiệp, góp phần định hình vùng đề tài mà đồng nghiệp nhắc đến khi gọi chị là “Thanh Khói Lửa”.

Trưởng thành trong lực lượng Công an nhân dân, đồng thời theo đuổi con đường đạo diễn truyền hình, biên kịch. Sự giao thoa giữa kỷ luật và sáng tạo tạo nên một “Thanh Khói Lửa” coi nghệ thuật không tách khỏi trách nhiệm, cảm xúc không đứng ngoài sự thật. Cho đến nay, chị đã vinh dự nhận 9 Huy chương Vàng, 8 Huy chương Bạc và 6 Huy chương Đồng ở các thể loại báo chí, điện ảnh và phim tài liệu. Những thành tích ấy là sự ghi nhận đối với một hành trình làm nghề, nhưng không phải điều duy nhất tạo nên dấu ấn của “Thanh Khói Lửa”. Quan trọng hơn, phương pháp kể chuyện được bồi đắp qua nhiều năm: tìm nhân vật giữa sự kiện, tìm số phận phía sau những dấu mốc và tìm cách để người xem hiểu được giá trị của những điều tưởng như bình thường.

Nữ đạo diễn Lê Thị Phương Thanh đã đi qua nhiều câu chuyện về khói lửa để tiếp tục kể câu chuyện về bình yên. Với chị, đó không chỉ là bình yên của những người được cứu sống, mà còn là giá trị được gìn giữ bởi những con người âm thầm nhận phần nguy hiểm về mình.

Thành Luân