“Đi trước mở đường” tranh thủ tối đa các nguồn lực để phát triển của đất nước

Triển khai đồng bộ, toàn diện các hoạt động đối ngoại trên 3 trụ cột

Ngày 7/2, Bộ Chính trị, Ban Bí thư tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung truyền đạt Chuyên đề: “Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước”.

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, đường lối đối ngoại Đại hội XIV là một bộ phận trong tổng thể đường lối của Đảng. Kế thừa truyền thống đối ngoại, ngoại giao của dân tộc ta, các nội hàm cốt lõi xuyên suốt từ các kỳ đại hội trước, và phản ánh các thành tựu đạt được trong suốt lịch sử cách mạng Việt Nam. Đặc biệt là thế và lực mới của đất nước ta sau 40 năm đổi mới. Đồng thời, có nhiều đổi mới về tư duy, có những đột phá mạnh mẽ để đáp ứng được yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và những biến động lớn hết sức nhanh và phức tạp trong tình hình thế giới và khu vực hiện nay. 

Theo ông Lê Hoài Trung, tại Văn kiện Đại hội lần thứ XIV, Đảng đã khẳng định thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. Trong đó các nội dung căn bản mục tiêu là bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, hợp tác bình đẳng cùng có lợi; đồng thời chủ động đóng góp vào hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển trên tinh thần là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực và có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Nguyên tắc là bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý thống nhất của Nhà nước đối với các hoạt động đối ngoại. Triển khai đồng bộ, toàn diện, hiệu quả các hoạt động đối ngoại trên cả 3 trụ cột: Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân; trong đó có Đối ngoại Quốc hội, Đối ngoại Quốc phòng, Đối ngoại Công an nhân dân và đối ngoại của các địa phương.

Phương châm được Bộ trưởng Bộ Ngoại giao đề cập đến nhằm tiếp tục phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong việc chủ động ngăn ngừa nguy cơ chiến tranh, tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc Tổ quốc, tranh thủ các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài cho phát triển đất nước.

Về các điểm mới nổi bật, theo ông Lê Hoài Trung, bên cạnh các nội hàm cốt lõi có tính xuyên suốt nêu trên, lần này Đại hội Đảng lần thứ XIV đã bổ sung trong văn kiện những nội dung mới rất quan trọng. Trong đó nổi bật là phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước. Đối ngoại và hội nhập quốc tế thời gian qua đã đạt được rất nhiều thành tựu nổi bật, tuy nhiên chúng ta cũng còn nhiều dư địa để củng cố hơn nữa cục diện đối ngoại rộng mở, thuận lợi cho đất nước. “Đất nước ta cũng đứng trước những yêu cầu cấp bách trong kỷ nguyên mới và những thay đổi mang tính thời đại trên thế giới hiện nay. Vì vậy, đối ngoại Việt Nam phải vươn lên”, ông Lê Hoài Trung nêu rõ.

Cùng với đó là bổ sung quan điểm tự chủ chiến lược và tự cường. Đây là những quan điểm chỉ đạo chung rất quan trọng đối với đối ngoại và cũng là tư tưởng lớn của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh. 

Nhắc lại lời Bác Hồ đã từng khẳng định: "Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập", và "Muốn người ta giúp cho thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã", ông Lê Hoài Trung nêu rằng: Quan điểm này cũng hoàn toàn phù hợp với quy luật cách mạng Việt Nam. Theo đó sức mạnh bên trong đóng vai trò quyết định, sức mạnh bên ngoài từ đoàn kết hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng. 

Khẳng định vai trò sứ mệnh của đối ngoại hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên, theo ông Lê Hoài Trung, Văn kiện đã nói rõ "đẩy mạnh đối ngoại hội nhập quốc tế là trọng yếu thường xuyên". Điều đó thể hiện đây là công việc có tầm quan trọng hàng đầu liên quan đến sự sống còn, an nguy, thịnh suy của đất nước, gắn với lịch sử dựng nước và giữ nước. Là một phương thức quan trọng trong việc thực hiện hai nhiệm vụ trọng yếu về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Sự quan tâm và việc cần phải thực hiện thường xuyên, liên tục trong mọi giai đoạn của cách mạng Việt Nam, được triển khai một cách chủ động, tích cực, có hệ thống, bài bản trên mọi lĩnh vực. Đòi hỏi sự lãnh đạo thường xuyên, toàn diện, tuyệt đối của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước, sự tham gia của cả hệ thống chính trị.

Đối ngoại phải thể hiện rõ tâm thế mới, khát vọng trong kỷ nguyên mới

Cũng theo ông Lê Hoài Trung, trong kỷ nguyên mới, đối ngoại phải thể hiện rõ tâm thế mới, khát vọng mới của dân tộc Việt Nam sau 40 năm đổi mới, góp phần hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm mà Đảng ta đã đề ra và mong muốn của Bác Hồ là “đưa Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu”. Do đó, tư lệnh ngành Ngoại giao cho rằng, đối ngoại trong kỷ nguyên mới cần phấn đấu đáp ứng các yêu cầu như: góp phần giữ vững môi trường hòa bình, nhận diện và hóa giải các nguy cơ xung đột, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, tranh thủ thời cơ, củng cố cục diện đối ngoại thuận lợi cho đất nước, tạo dựng các khuôn khổ quan hệ bền vững, có chiều sâu, ổn định và thực chất với các đối tác, định vị đất nước một cách có lợi nhất trong trật tự thế giới mới.

Chủ động phát huy vai trò tiên phong đi trước mở đường trong việc tranh thủ tối đa các nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài để phục vụ các lợi ích an ninh và phát triển của đất nước; đóng góp thiết thực cho mở rộng không gian phát triển, kiến tạo cơ hội mới, ba đột phá chiến lược và các chuyển đổi quan trọng của đất nước, đặc biệt là góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên từ sau Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Góp phần nâng cao vị thế, uy tín, hình ảnh đất nước trên trường quốc tế; huy động được sự giúp đỡ, tin tưởng và đồng hành của bạn bè, đối tác quốc tế với vai trò và vị thế lớn hơn của ta trên trường quốc tế. Tham gia chủ động, có trách nhiệm vào việc giải quyết các vấn đề chung của khu vực và quốc tế, góp phần xây dựng và bảo vệ trật tự quốc tế công bằng, bình đẳng dựa trên luật pháp quốc tế. Đây vừa là trách nhiệm quốc tế, vừa là lợi ích quốc gia - dân tộc của ta, đúng theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm là: "Nâng tầm, chủ động mở rộng đóng góp của Việt Nam cho sự nghiệp cách mạng thế giới, cho hòa bình, hợp tác, phát triển và tiến bộ của nhân loại".

Khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIV

Để triển khai tốt các định hướng trên, ông Lê Hoài Trung kiến nghị các cấp, các ngành cùng tập trung thống nhất nhận thức trong toàn bộ hệ thống chính trị về mục tiêu nhiệm vụ, về vai trò vị trí của đối ngoại trong đường lối của Đại hội Đảng lần thứ XIV, đặc biệt là yêu cầu nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên, để hiểu đúng, đầy đủ và sâu sắc và thống nhất hành động trong cả hệ thống chính trị.

Khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội Đảng XIV. Trong đó có các công việc là tập trung hoàn thiện các quy định của Đảng về triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế; các cấp các ngành nghiên cứu xây dựng quy chế về quản lý thống nhất hoạt động đối ngoại ở cấp của mình để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả. Rà soát hoàn thiện các hệ thống pháp luật và văn bản pháp lý của Nhà nước từ Trung ương đến địa phương.

Đẩy mạnh xây dựng và triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới trên ba trụ cột: Đối ngoại Đảng, Ngoại giao Nhà nước và Đối ngoại nhân dân và trong tất cả các lĩnh vực đối ngoại. Trong đó có các công việc: mở rộng hơn nữa mạng lưới quan hệ hợp tác không chỉ với các đối tác truyền thống là các quốc gia, các tổ chức mà cả các đối tác mà đất nước đang có nhu cầu thúc đẩy như các tập đoàn công nghệ lớn, đặc biệt là về các công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo, lượng tử, bán dẫn. Đẩy mạnh ngoại giao phục vụ phát triển, trọng tâm là ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ. Làm tốt công tác nghiên cứu, dự báo tham mưu cho Đảng, tuyệt đối không để đất nước bị động bất ngờ trong bất cứ tình huống nào.

Bố trí nguồn lực phù hợp cho đối ngoại tương xứng với thế và lực mới của đất nước và yêu cầu của nhiệm vụ trong tình hình mới. Xây dựng một nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp. Trong đó có việc xây dựng bộ máy tổ chức tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Làm tốt công tác xây dựng Đảng, đội ngũ cán bộ "vừa hồng vừa chuyên", có đức, có sức, có tài, có kỷ luật, kỷ cương, gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới, có trách nhiệm cao trước lịch sử, trước nhân dân. Tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong công tác đối ngoại.

Tăng cường hơn nữa sự phối hợp hiệu quả, đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành, tỉnh, thành, địa phương, giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại như Đối ngoại Quốc hội, Đối ngoại Quốc phòng, Đối ngoại Công an nhân dân, đối ngoại địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, nhân dân trong nước và ngoài nước.