Điểm hẹn trải nghiệm văn hóa
Sau hơn 10 năm vận hành, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, ở xã Đoài Phương (Hà Nội), đang từng bước khẳng định vai trò là không gian hội tụ di sản sống của 54 dân tộc anh em.
Đến với Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (gọi tắt là Làng Văn hoá), du khách không chỉ xem văn hóa, mà còn có thể chạm tay vào di sản. Du khách được cùng đồng bào tham gia các nghi thức lễ hội, hòa mình vào tiếng cồng, tiếng chiêng, điệu múa, làn điệu dân ca… Trải nghiệm trực tiếp khiến văn hóa không còn xa lạ. Đặc biệt đối với thế hệ trẻ, những người đang đứng trước nhiều cơ hội tiếp cận nhưng cũng đối diện nguy cơ xa rời cội nguồn.
Theo thống kê của Cục Văn hoá các dân tộc Việt Nam, năm 2025, Làng Văn hóa đã duy trì và giới thiệu các không gian văn hóa dân tộc phục vụ nhu cầu tham quan, trải nghiệm của nhân dân và du khách. Ước tính đến ngày 31/12/2025, tổng lượt khách tham quan ước gần 600.000 lượt. Trong đó tỉ lệ học sinh, sinh viên chiếm tới khoảng 44%. Đây là một tín hiệu đáng mừng khi giới trẻ ngày càng quan tâm đến văn hóa, di sản các dân tộc Việt Nam.
Đồng bào đang sinh hoạt thường xuyên tại Làng Văn hoá bày tỏ mong muốn tiếp tục gắn bó với “ngôi nhà chung” trong thời gian dài. Bởi tại nơi này, họ vừa có điều kiện gìn giữ những ký ức văn hóa của cộng đồng mình, vừa mở ra cơ hội giới thiệu và lan tỏa những giá trị truyền thống đặc sắc tới đông đảo công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.
Tự hào khi được tham gia bảo vệ là lan toả văn hoá của dân tộc mình tại “Ngôi nhà chung”, nghệ nhân Y Sinh - dân tộc Xơ Đăng đến từ xã Đắk Tô, tỉnh Quảng Ngãi chia sẻ: Ngôi nhà ở đây giống y như ở quê, cách sinh hoạt cũng vậy, mình thì phải cố gắng. Không biết thì phải học, phải hỏi để truyền tải lại những giá trị truyền thống của dân tộc mình cho mọi người biết đến.
Ông Trịnh Ngọc Chung - Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam cho biết, đối với các hoạt động tại đây, luôn luôn được xác định chủ thể văn hoá là cộng đồng các dân tộc và các nghệ nhân là đồng bào các dân tộc. Hiện nay, Làng Văn hoá đang duy trì được 16 nhóm nghệ nhân đồng bào dân tộc hoạt động hàng ngày tại đây. Các hoạt động, đã bước đầu mang lại hiệu quả rất tích cực.
Theo ông Chung, khi đến với Làng Văn hoá, du khách không chỉ được giới thiệu, không chỉ được nghe thuyết minh về văn hoá các dân tộc mà còn được trực tiếp tham gia trải nghiệm và thực hành các nghi thức, nghi lễ của đồng bào. Du khách không chỉ được thụ hưởng những giá trị văn hoá truyền thống của các dân tộc mà còn được hoà vào những giá trị văn hoá đó. Làng Văn hoá luôn cố gắng mang lại cho du khách những cảm nhận, những tiếp nhận giá trị văn hoá của đồng bào các dân tộc khi hội tụ về đây.
Làng Văn hóa đang chứng minh lựa chọn đúng đắn của việc bảo tồn văn hóa dựa trên cộng đồng và trải nghiệm thực tế. Không gian văn hóa sống động, các sự kiện có sức lan tỏa, cùng bước tiến trong quản lý sau sáp nhập là nền tảng để Làng tiếp tục phát huy vai trò trong giáo dục di sản, du lịch văn hóa và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt trong phát triển Làng Văn hóa, khi Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất Vụ Văn hóa dân tộc và Ban Quản lý Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam. Đây là quyết định có ý nghĩa trong việc tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước về văn hóa dân tộc.
Ngay sau khi sáp nhập, Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam đã kiện toàn bộ máy, rà soát năng lực và bố trí cán bộ vào đúng vị trí được triển khai khẩn trương, bảo đảm nguyên tắc “đúng người, đúng việc”. Với tinh thần quyết liệt và phương châm “không để nhiệm vụ bị gián đoạn”, hoạt động nhiệm vụ đã vận hành thông suốt ngay từ những ngày đầu.
Song song với đó, việc hỗ trợ các nhóm đồng bào duy trì hoạt động văn hóa tại Làng Văn hoá và ổn định sinh hoạt hàng ngày tiếp tục được chú trọng. Điều này không chỉ góp phần bảo tồn bản sắc mà còn giữ được tính bền vững của mô hình “di sản sống”, một trong những giá trị cốt lõi làm nên sức hấp dẫn của Làng.
Thông qua việc tổ chức các hoạt động thường xuyên, Làng Văn hóa đã trở thành “địa chỉ đỏ” của du khách trong tìm hiểu văn hóa các dân tộc. Sự hội tụ của 54 dân tộc không chỉ tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng mà còn khẳng định tinh thần đoàn kết, gắn bó xuyên suốt chiều dài lịch sử.
Hằng năm, các sự kiện văn hóa tầm quốc gia được tổ chức tại đây, nổi bật là Ngày hội “Sắc Xuân trên mọi miền Tổ quốc”, “Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam” và Tuần “Đại đoàn kết các dân tộc - Di sản Văn hóa Việt Nam”, thu hút đông đảo nhân dân, du khách...