Điện gió ngoài khơi và mục tiêu tăng trưởng 2 con số
Theo quy hoạch điện VIII, Việt Nam phấn đấu đưa vào vận hành từ 6.000-17.000 MW điện gió ngoài khơi vào năm 2030 và có thể đẩy nhanh tiến độ nếu thu hút được các doanh nghiệp (DN) có tiềm lực tài chính, công nghệ, cũng như kinh nghiệm quốc tế tham gia đầu tư. Đến năm 2050, điện gió ngoài khơi dự kiến chiếm khoảng 14,7-16,6% tổng cơ cấu nguồn điện quốc gia.
Tiềm năng điện gió
Ông Trần Hoài Trang - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết thời gian qua, Việt Nam đã giao khu vực biển cho các nhà đầu tư với tổng công suất khoảng 7 GW để thực hiện các bước chuẩn bị phát triển dự án. Đây là một trong những bước đi ban đầu nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi từ nay đến năm 2030. Bên cạnh việc xác định vị trí của điện gió ngoài khơi trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 253/2025/QH15 về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030 nhằm tạo ra các cơ chế, chính sách đột phá để phát triển điện gió ngoài khơi từ nay đến năm 2030.
Đồng quan điểm, chuyên gia năng lượng Bùi Vĩnh Thắng - Giám đốc quốc gia tại Việt Nam của Hội đồng Năng lượng gió toàn cầu (GWEC), Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 26-38 GW điện gió trên bờ và khoảng 6 GW điện gió ngoài khơi. Và với mục tiêu này, nếu nhìn rộng ra các nước trong khu vực (ngoại trừ Trung Quốc và Ấn Độ), Việt Nam có thể coi là nước dẫn đầu, cả về điện gió trên bờ và ngoài khơi. Vẫn theo vị chuyên gia này, Việt Nam có tiềm năng điện gió ngoài khơi rất tốt, khoảng 600 GW. Phần lớn là điện gió móng cố định vì thềm lục địa khá nông, giúp chi phí đầu tư thấp hơn so với các nước phải dùng móng nổi như Hàn Quốc, Nhật Bản... Còn đối với điện gió trên bờ, mục tiêu 26-38 GW là rất tham vọng, nếu có chính sách thông suốt và cơ chế thúc đẩy chuỗi cung ứng nội địa cũng như kết hợp với khối FDI. Nhu cầu điện của Việt Nam tăng trưởng hai con số, nên điện gió đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong cơ cấu năng lượng.
Chia sẻ dưới góc độ DN - ông Nguyễn Ngọc Tú, Giám đốc Phát triển Kinh doanh IPC E&C nhận định, nhu cầu phụ tải tại Việt Nam hiện rất lớn, đòi hỏi ngành điện phải đi trước một bước nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP và gia tăng dân số. Cũng theo ông Tú, nước ta hiện có đủ hệ sinh thái để đáp ứng đà phát triển này, đồng thời khẳng định Việt Nam đang đi đúng hướng trong bối cảnh xanh hóa trở thành xu thế tất yếu toàn cầu. Theo tính toán, suất đầu tư cho một dự án điện gió ngoài khơi Việt Nam sẽ dao động từ khoảng 4 triệu đến 4,5 triệu USD/MW.
Gỡ điểm nghẽn thể chế
Ông Nguyễn Tuấn - Trưởng Ban Thương mại Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam (PTSC), đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, phát triển điện gió là một xu hướng không thể đảo ngược. Đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng, xung đột Trung Đông, việc tự chủ năng lượng là vô cùng quan trọng với phát triển của mỗi quốc gia. Trong thời gian tới, Việt Nam sẽ phải dựa vào năng lượng tái tạo, trong đó năng lượng gió, đặc biệt là gió ngoài khơi là rất quan trọng.
Còn theo giới chuyên gia năng lượng, hiện Việt Nam đang ở vị thế tốt để thúc đẩy mạnh mẽ các dự án năng lượng tái tạo. Vì vậy, cần có chính sách rõ ràng về cấp phép dự án, khung giá bán điện. Và quan trọng nhất là mẫu hợp đồng mua bán điện (PPA). Mẫu PPA hiện tại đang thiếu các yêu cầu cơ bản cho khả năng vay vốn quốc tế. Nhà đầu tư không thể rót thêm vốn nếu không biết điều kiện bán điện của mình là gì. Ông Trần Hoài Trang - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), thời gian qua, Việt Nam đã giao khu vực biển cho các nhà đầu tư với tổng công suất khoảng 7 GW để thực hiện các bước chuẩn bị phát triển dự án. Đây là một trong những bước đi ban đầu nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển điện gió ngoài khơi từ nay đến năm 2030.
Hiện Việt Nam đang sửa đổi Luật Điện lực nhằm có các cơ chế tốt hơn, thông thoáng hơn cho nhà đầu tư, bao gồm thủ tục triển khai dự án từ khâu cấp chủ trương đầu tư đến các quy trình quản lý chất lượng xây dựng công trình, đặc biệt là công trình điện gió. Đối với điện gió ngoài khơi, nội dung này cũng đang được đề cập trong dự thảo sửa đổi Luật Điện lực, dự kiến trình vào tháng 10/2026. Dự thảo được kỳ vọng sẽ bổ sung những cơ chế đột phá hơn, tiếp nối Nghị quyết số 253, qua đó tạo nền tảng pháp lý thuận lợi để phát triển lĩnh vực này.