Doanh nghiệp ngành ôtô: Chưa tránh được vỏ dưa đã gặp vỏ dừa

Doanh nghiệp kinh doanh ôtô lại đối diện với rào cản mới.

Thêm rào cản

Theo dự thảo Thông tư Quy định việc kiểm tra về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới nhập khẩu, do Bộ GTVT soạn thảo, trong phần hố sơ đăng ký kiểm tra xe, có quy định xe cơ giới nhập khẩu phải nộp bản chính Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất cấp, hoặc phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng. Quy định này hoàn toàn mới và đang khiến các DN hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh ôtô thực sự choáng váng.

Theo các DN, thông thường, khi nhập khẩu xe nguyên chiếc về cửa khẩu, chúng tôi chỉ cần làm bản kê khai theo mẫu của cơ quan Đăng kiểm và cung cấp bản sao thông số kỹ thuật của xe là đủ. Thế nhưng, nếu theo quy định mới của Bộ GTVT phải nộp thêm Bản chính Giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất, hoặc Phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng, các DN ngành ôtô xin “chào thua” và người tiêu dùng sẽ khó có cơ hội được sử dụng xe chính hãng. Lý do là bởi, loại giấy như Bộ GTVT yêu cầu thì chỉ những nhà phân phối chính thức, hoặc công ty con của nhà sản xuất tại Việt Nam mới có được. Trong khi đó, các DN nhỏ của Việt Nam thường mua xe từ các đại lý thứ cấp, hoặc nước thứ 3 nên hoàn toàn “bó tay” nếu muốn kiếm được loại giấy này. Việc yêu cầu các đại lý thứ cấp lo những giấy tờ này cho DN Việt Nam là vô cùng khó. Chính vì vậy sẽ không thể làm thủ tục nhập khẩu xe vào Việt Nam.

Trong tình cảnh những quy định của Thông tư 20 về việc không cho phép nhập khẩu xe chính hãng khi không có giấy ủy quyền đang khiến cho các DN ngành ôtô choáng váng, thì nay họ lại tiếp tục nhận thêm một gáo nước lạnh, đẩy các DN ngành ôtô vào thế bí.

Cộng đồng DN ôtô cho rằng, quy định của Bộ GTVT không khác gì rào cản gây khó cho họ trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Bởi, thông thường, khi xuất xưởng xe, các nhà sản xuất đã kiểm tra kỹ càng, đầy đủ theo các tiêu chuẩn kỹ thuật tại các nước đó, và xe có lưu hành được hay không cũng đã có cơ quan đăng kiểm kiểm duyệt. Từ trước đến nay vẫn như vậy, đưa ra quy định này là không hợp lý và chỉ làm khó thêm cho DN.

Thủ tục… hành DN là chính

Theo ông Nguyễn Mạnh Hùng- nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ôtô Việt Nam, khi các DN nhập khẩu xe chính hãng là họ đã phải tuân thủ các quy định về yêu cầu kỹ thuật, chất lượng, đảm bảo mọi yếu tố theo tiêu chuẩn, quy định của cơ quan đăng kiểm đưa ra thì mới được nhập khẩu. Vì vậy, nhà quản lý đưa thêm quy định về việc phải có giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất cấp, hoặc phiếu kiểm tra chất lượng xuất xưởng là thừa. Ông Hùng đặt câu hỏi: “Tất cả các ôtô nhập khẩu đều qua Cục Đăng kiểm Việt Nam kiểm định, nếu đạt tiêu chuẩn theo các quy định của ta thì mới được nhập về, tại sao còn phải dựa vào những tiêu chuẩn của nước ngoài?”. Bởi vậy, theo ông Hùng, đưa ra quy định này là không cần thiết, và có biểu hiện gây khó dễ cho cộng đồng DN.

Đối với một số ý kiến cho rằng, quy định này giống như hàng rào kỹ thuật dựng lên để ngăn xe nhập khẩu tràn vào trong nước khi mà thời điểm năm 2018 sắp tới gần, thuế nhập khẩu ôtô nguyên chiếc từ ASEAN về Việt Nam sẽ chỉ còn 0%. Khi đó, giá xe nhập khẩu sẽ rẻ hơn xe trong nước khoảng 20% và xe trong nước khó lòng cạnh tranh, ông Hùng cho rằng, nói đây là rào cản kỹ thuật là sai. Vì, tiêu chuẩn kỹ thuật đưa ra để cho phép xe ôtô lưu hành ở trong nước đã có từ lâu chứ không phải đến bây giờ mới có. “Đây là rào cản về thủ tục hành chính hơn là hàng rào kỹ thuật như ý kiến nào đó nhận định”- ông Hùng khẳng định.

Theo giới chuyên gia, chủ trương của Chính phủ hiện nay là tháo gỡ dần thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng cho cộng đồng DN hoạt động kinh doanh, việc đưa ra những quy định, chính sách kiểu như Thông tư 20 của Bộ Công thương hay quy định đang xây dựng của Bộ GTVT như trên đang trở thành rào cản ngáng đường đi của cộng đồng DN. Như vậy là đi ngược lại với chủ trương của Chính phủ. Và theo ông Nguyễn Mạnh Hùng, nếu các quy định như Thông tư 20 hay dự thảo quy định nói trên của Bộ GTVT mà vẫn được duy trì, ban hành, thì thời gian tới, người tiêu dùng sẽ không có cơ hội mua được xe giá rẻ.