Doanh nghiệp trước TPP: Không thay đổi, khó trụ vững

Ảnh minh họa.

Chăn nuôi không thể “đơn thương độc mã”

Đó là nhận định của hầu hết các chuyên gia, các chủ DN trong lĩnh vực dệt may, chăn nuôi và một số ngành kinh tế khác… khi tham gia tọa đàm “Doanh nghiệp Việt nói gì về TPP” do báo điện tử Đời sống kinh doanh tổ chức ngày 12/10.

Giới chuyên gia kinh tế cho rằng, TPP sẽ có những tác động mạnh mẽ đến nhiều ngành, lĩnh vực kinh tế, sự tác động đó có thể là tích cực, song cũng không loại trừ những tác động tiêu cực. Và một trong những ngành thấy rõ nhất những bất lợi lớn chính là nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi gia cầm.

Trả lời câu hỏi, ngành chăn nuôi nói chung, chăn nuôi gia cầm nói riêng sẽ gặp phải những bất lợi lớn khi hàng loạt các sản phẩm từ những nước có thế mạnh về chăn nuôi tràn vào, ông Đoàn Trọng Lý, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Chăn nuôi chế biến xuất nhập khẩu Aprocimex nêu quan điểm: Khó khăn chắc chắn là sẽ có và các DN không có cách nào khác, ngoài nỗ lực nâng cao chất lượng sản phẩm, năng lực cạnh tranh.

Theo ông Lý, để có thể nâng cao chất lượng cạnh tranh của các DN trong nước, điều mà DN ngành chăn nuôi phải làm là phải lên kế hoạch chiến lược cụ thể về con giống, thức ăn, các điều kiện về chuồng trại, đầu tư máy móc cho chăn nuôi và đào tạo một lực lượng lao động thích ứng với quy mô đặt ra. Tuy nhiên, tất cả các kế hoạch hành động của DN đều phải lưu ý đến mục tiêu tiết kiệm chi phí trong sản xuất, để làm sao có thể hạ giá thành sản phẩm.

Về phía nhà nước, ông Lý đề xuất, nhà quản lý cần thay đổi các cơ chế chính sách để hỗ trợ hữu hiệu cho người chăn nuôi yên tâm đầu tư vào sản xuất, tránh cho người chăn nuôi không bị lỗ, có chính sách hỗ trợ khi người chăn nuôi gặp khó khăn khi bị dịch bệnh, giá thành thị trường dưới giá thành sản xuất…

Bên cạnh đó, vấn đề về vốn lãi suất cũng gây ra những tác động lớn đến ngành chăn nuôi, là một trong những lý do đẩy giá thành sản phẩm chăn nuôi lên cao. Do đó, theo ông Lý, Nhà nước cần có cơ chế giảm các chi phí, lãi suất, tạo điều kiện cho DN chăn nuôi được vay vốn ưu đãi để phát triển sản xuất.

Ở một góc nhìn khác, ông Trần Duy Khanh, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Chăn nuôi gia cầm Việt Nam cho rằng, để nâng cao khả năng cạnh tranh, người chăn nuôi phải liên kết với nhau, tạo thành hợp tác xã. Tạo nên chuỗi sản xuất từ chăn nuôi, giết mổ, thức ăn, giống, đến đưa ra thị trường... mới có thể tồn tại. Còn nếu “đơn thương độc mã” thì sẽ khó sống.

“Tùy từng điều kiện khả năng của doanh nghiệp, mà tham gia vào các chuỗi liên kết chứ không thể sản xuất khép kín được. Mỗi DN tham gia một phân khúc, thì sẽ phát triển” - ông Khanh đánh giá.

Cơ hội lớn cho dệt may

Dệt may là một trong những lĩnh vực được hưởng lợi nhiều khi tham gia TPP. Theo GS Nguyễn Mại - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE), nếu có sự chỉ đạo kịp thời từ Chính phủ, Dệt may sẽ là ngành có nhiều thuận lợi. Theo GS Mại, FDI vào ngành này trong một năm gần đây tăng rất mạnh, khoảng 4 tỷ USD vào dệt nhuộm và may mặc.

“Tuy nhiên, nếu để các DN FDI làm chủ các dự án này sẽ rất thiệt cho các DN trong nước, khi chúng ta phải đánh đổi rất nhiều lợi ích trong đàm phán để tham gia TPP” – GS Mại nêu quan điểm.

Bởi vậy, GS Nguyễn Mại rất đồng tình với kiến nghị của Hiệp hội Dệt may rằng, ngành may mặc nên dành cho các DN trong nước bởi suất đầu tư rất thấp, chỉ cần một vài triệu USD đã có thể hình thành một xí nghiệp, thu hút nhiều lao động, thậm chí có thể tổ chức sản xuất tại nhà. Thu hút FDI vào ngành may mặc cũng phải theo hình thức liên doanh để DN Việt Nam được hưởng lợi ích thỏa đáng.

Ở góc độ một DN trực tiếp tham gia sản xuất, theo ông Phí Ngọc Trịnh, Phó tổng giám đốc CTCP May Hồ Gươm, dù có nhiều ý kiến cho rằng, tham gia TPP, dệt may là ngành hưởng nhiều lợi thế, song, theo ông, thách thức đối với ngành dệt may cũng rất lớn, thậm chí nhiều hơn cơ hội.

Đối với yêu cầu mà TPP đặt ra về quy tắc xuất xứ, nguồn gốc sợi, dệt, ông Trịnh cho rằng, đây thực sự là thách thức với các DN dệt may trong nước do việc đầu tư vào lĩnh vực này đòi hỏi một lượng vốn lớn và công nghệ cao. Ngoài ra, vấn đề xử lý nước thải cũng rất khó khăn vì nếu một DN đầu tư 20 triệu USD vào máy móc, công nghệ dệt sợi thì cũng phải mất một khoản tiền tương đương để xử lý vấn đề môi trường. Mặc dù vậy, ông Trịnh cũng bày tỏ lạc quan khi DN dệt may có thể tận dụng lợi thế sân nhà, cố gắng tập trung chuyên môn hóa sản phẩm… để có thể cạnh tranh được khi bước chân vào TPP.

Có thể khẳng định, TPP là một bước ngoặt lớn đối với cộng đồng DN Việt Nam. Hầu hết các ý kiến đều cho rằng, bước vào TPP, các DN Việt Nam sẽ có cơ hội được tham gia sân chơi toàn cầu, được cọ xát với những đối thủ mạnh đến từ nhiều cường quốc, và đây sẽ là cơ hội để các DN tự thay đổi để có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, vượt qua những thách thức, rào cản mới.