Doanh nghiệp vẫn chưa mặn mà với nông nghiệp

Vì còn nhiều cơ chế ràng buộc nên rất ít doanh nghiệp
“ngại” đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp.

Nông nghiệp là ngành có lợi thế của Việt Nam trong hội nhập, với nhiều sản phẩm xuất khẩu giá trị cao như: gạo, cà phê, thủy sản, lâm sản… Tuy nhiên, theo thống kê hiện nay, số DN tham gia đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp rất hạn chế; nguồn vốn đầu tư cho nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 6% trên tổng vốn đầu tư của cả xã hội.

Nhiều DN liên quan đến lâm nghiệp, vườn rừng cho rằng, để đầu tư vào nông nghiệp thì yếu tố cơ bản là quỹ đất lớn, sử dụng lâu dài. Đầu tư nông nghiệp hiện nay rất khó vì đất đai manh mún. Đất rộng nằm trong tay các lâm trường đang thua lỗ, nhưng nhiều nông trường lại khoán hết đất cho nông dân, nên DN cũng không dễ tiếp cận quỹ đất này. Theo ông Vũ Văn Tiền - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty cổ phần Nhà máy giấy An Hòa (Tuyên Quang): Hiện nay lượng đất đai lớn và có khả thi nhất phần lớn là của các lâm trường. Nhưng khi chú ý đến, muốn đặt vấn đề liên kết thì phần lớn đã được giao khoán cho các hộ cá nhân. Hiện DN chúng tôi chỉ có 500 ha trồng nguyên liệu.

Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, quan trọng nhất là phải giải quyết vấn đề đất đai. Hiện có cả “rừng luật”, chúng ta phải gỡ từng luật một. Cách tiếp cận thuế đất đai phải thật sự rõ ràng thì lúc đó nông dân muốn “ôm” đất cũng không được. Tuy nhiên, thuế đất cũng phải hướng tới giải quyết vấn đề cho cả nông dân, DN.

Bên cạnh vấn đề đất đai, nhiều doanh nghiệp cho rằng cần tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng.

Về vấn đề này, ông Nguyễn Đình Cung -Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế TƯ cho rằng, để thu hút đầu tư vào nông nghiệp thì thể chế, chính sách là điều cốt lõi. Lực kéo đó nằm trong các văn bản, trong cách hành xử của từng cơ quan quản lý nhà nước từ cấp xã đến Trung ương. Tháo gỡ khó khăn phải đi vào từng điều khoản của các chính sách này.

Theo ông Cung, để gỡ khó chính sách thì phải đi từ thực tiễn “khổ sở” của DN, kết hợp với rà soát lại chính sách, luật lệ, cách thức tổ chức của cơ quan quản lý nhà nước. Rà soát những lĩnh vực ưu tiên, kết hợp với DN đang gặp vướng, bằng chứng ở dưới mới thuyết phục được thay đổi chính sách.

Đồng quan điểm với các chuyên gia và doanh nghiệp, ông Cao Đức Phát - Bộ trưởng Bộ NN&PTNT cho biết, gặp và lắng nghe những khó khăn DN đang gặp phải, từ đó có những biện pháp tháo gỡ cụ thể. Những gì thuộc thẩm quyền của Bộ sẽ chỉ đạo xử lý ngay; những gì vướng mắc của các bộ, ngành khác sẽ liên hệ phối hợp để giải quyết. Đây là trách nhiệm và bổn phận mà Bộ, và các đơn vị trực thuộc Bộ phải thực hiện.