Doanh nghiệp với “luật chơi” mới

Thực tế hoạt động tại các doanh nghiệp (DN) cho thấy, quá trình chuyển đổi này đang diễn ra theo nhiều hướng, từ sử dụng nguyên liệu thân thiện môi trường, tiết giảm tài nguyên đến xây dựng hệ thống thu hồi, tái chế và chuẩn hóa quản trị theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Trong lĩnh vực bao bì công nghiệp và đồ gia dụng, ông Nguyễn Đăng Khoa – đại diện Công ty CP Tân Phú Việt Nam cho hay, DN đang từng bước đưa các nguyên tắc sản xuất xanh vào chuỗi hoạt động. Tân Phú Việt Nam hiện có 4 cơ sở sản xuất với tổng diện tích khoảng 80.000m², công suất gần 40.000 tấn sản phẩm mỗi năm. Để duy trì chuỗi cung ứng cho các tập đoàn đa quốc gia, DN phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu về chất lượng, an toàn sản phẩm, quản trị và trách nhiệm xã hội. Các chứng nhận như tiêu chuẩn toàn cầu về vật liệu đóng gói; tiêu chuẩn quốc tế quy định các yêu cầu đối với hệ thống quản lý chất lượng dành riêng cho các nhà sản xuất bao bì sơ cấp trong ngành dược phẩm và thiết bị y tế; cùng các đánh giá trách nhiệm xã hội đang trở thành một phần trong hệ thống quản trị sản xuất của DN.

Ở lĩnh vực dệt may, yêu cầu xanh hóa cũng đang thúc đẩy các DN thay đổi cách tiếp cận nguyên liệu và công nghệ. Bà Trần Hoàng Phú Xuân - Tổng giám đốc Công ty Faslink Việt Nam cho biết, DN phát triển mô hình cung ứng trọn gói. Đồng thời, nghiên cứu, đưa vào sử dụng các nguyên vật liệu sinh thái và ứng dụng công nghệ tái chế hóa học tiên tiến. Theo bà Xuân, công nghệ này giúp giảm 59% phát thải CO2 và 47% lượng nước tiêu thụ. Faslink cũng chủ động đáp ứng các chứng chỉ quốc tế và từng bước tự chủ quy trình từ sợi đến dệt...

Nếu DN sản xuất là nơi trực tiếp thực hiện quá trình chuyển đổi thì các nhà phân phối quốc tế lại đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải những yêu cầu mới của thị trường xuống chuỗi cung ứng. Ông Fukui Tomoaki - Giám đốc phụ trách ngành hàng Công ty TNHH Aeon Topvalu Việt Nam cho biết, chiến lược phát triển bền vững của đơn vị này là tập trung vào xây dựng xã hội giảm phát thải carbon, bảo tồn đa dạng sinh học và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Đến ngày 30/6, chuỗi đã chuyển đổi 5.004 danh mục hàng hóa sang tiêu chuẩn thân thiện môi trường.

Hệ thống cũng thu gom 9.085 tấn tài nguyên tái chế và hoàn thành tính toán dấu chân carbon đối với các nhóm hàng hóa trọng điểm. Định hướng này cho thấy, yêu cầu về sản phẩm xanh đang ngày càng được cụ thể hóa ngay từ khâu lựa chọn hàng hóa. Nhà cung ứng không những phải bảo đảm sản phẩm đạt chất lượng mà còn cần chứng minh được nguồn nguyên liệu, phương thức sản xuất và mức độ tác động đến môi trường. Theo ông Fukui Tomoaki, xanh hóa chỉ thực sự tạo lợi thế khi được chuyển hóa thành chất lượng, công năng, độ tin cậy và giá trị sử dụng mà thị trường có thể nhận diện.

Ở phạm vi khu vực, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng cũng đang mở ra cơ hội nhưng đồng thời tạo thêm sức ép đối với DN. Ông Ang Yuit - Chủ tịch Hiệp hội DN nhỏ và vừa Singapore nhấn mạnh, DN cần nâng cao năng lực cạnh tranh, chuẩn hóa dữ liệu truy xuất nguồn gốc và chủ động chuẩn bị các giải pháp để vượt qua những hàng rào kiểm định kỹ thuật ngày càng phức tạp. Đây cũng là điểm nghẽn mà nhiều DN Việt Nam phải giải quyết nếu muốn tận dụng tốt hơn mạng lưới FTA. Việc có nhiều hiệp định thương mại tự do chỉ tạo ra lợi thế về mặt thị trường và thuế quan; phần còn lại phụ thuộc vào khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của từng doanh nghiệp.

Giới chuyên gia khuyến cáo, trong sân chơi thương mại quốc tế hiện nay, DN không chỉ bán một sản phẩm mà phải chứng minh cả cách mà sản phẩm đó được tạo ra. Khả năng kiểm soát nguyên liệu, phát thải, nguồn gốc và trách nhiệm xã hội vì thế sẽ ngày càng quyết định giá trị của hàng hóa Việt Nam. Xanh hóa sản xuất không chỉ để đáp ứng một tiêu chuẩn mới của thị trường, mà đang trở thành con đường để DN nâng giá trị hàng hóa và tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.