Báo Đại Đoàn Kết Công nghệ

Doanh số xe điện: Nơi ảm đạm, nơi bùng nổ

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Doanh số xe điện: Nơi ảm đạm, nơi bùng nổ

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Người mua xe tại Mỹ vẫn chưa mặn mà trở lại với xe điện kể từ khi khoản trợ cấp quan trọng của chính phủ liên bang đối với xe điện (EV) hết hạn cách đây một năm, trong khi người tiêu dùng châu Âu lại đổ xô mua loại xe này.

Mẫu xe NIO ET5 và siêu xe thể thao NIO EP9 tại NIO House – phòng trưng bày của NIO Inc., nhà sản xuất xe điện thông minh cao cấp đến từ Trung Quốc – ở Berlin, Đức. Nguồn: Reuters.
Mẫu xe NIO ET5 và siêu xe thể thao NIO EP9 tại NIO House – phòng trưng bày của NIO Inc., nhà sản xuất xe điện thông minh cao cấp đến từ Trung Quốc – ở Berlin, Đức. Nguồn: Reuters.

Người mua Mỹ ngắm tới xe hybrid và xe điện cũ

Theo công ty nghiên cứu Motor Intelligence, doanh số xe điện tại Mỹ đã giảm 30,7% trong giai đoạn từ đầu năm đến hết tháng 9, chỉ chiếm 6% tổng doanh số bán xe. Con số này thấp hơn mức 8,5% cùng kỳ năm ngoái, thời điểm người mua tranh thủ đặt xe trước khi khoản tín dụng thuế liên bang trị giá 7.500 USD hết hạn.

Ngược lại, tại châu Âu, người mua tìm đến xe điện như một giải pháp giảm bớt gánh nặng chi phí nhiên liệu tăng cao do ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Iran. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu, xe điện chiếm 23,2% thị trường ô tô châu Âu trong giai đoạn từ đầu năm đến hết tháng 9, tăng so với mức 17,7% của cùng kỳ năm trước.

Sự khác biệt giữa hai thị trường này một phần bắt nguồn từ những chính sách khác nhau giữa hai khu vực. Tại châu Âu, các nhà sản xuất ô tô liên tục tung ra các mẫu xe điện mới để đáp ứng những quy định nghiêm ngặt về khí thải, đồng thời các hãng xe Trung Quốc cũng ồ ạt thâm nhập thị trường này với hàng loạt mẫu xe điện nhập khẩu.

Tại Mỹ, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phối hợp với Quốc hội để loại bỏ các biện pháp hỗ trợ xe điện và nới lỏng các quy định về hiệu suất nhiên liệu. Các mức thuế quan cao cùng lệnh cấm sử dụng phần mềm xe do Trung Quốc sản xuất đã thực sự ngăn cản các thương hiệu xe hơi Trung Quốc tiếp cận thị trường này.

Trong khi đó, theo Transport & Environment (​​một tổ chức vận động vì môi trường có trụ sở tại Brussels), đã có hơn 150 mẫu xe điện được bán ra tại châu Âu trong nửa đầu năm 2026, tăng so với khoảng 100 mẫu vào năm 2024. Nhiều mẫu xe có giá dưới 25.000 euro (27.995 USD), và nhiều quốc gia áp dụng các chính sách ưu đãi thuế nhằm giảm chi phí thực tế mà người tiêu dùng phải bỏ ra.

Kể từ khi khoản tín dụng thuế liên bang trị giá 7.500 USD hết hạn cách đây một năm, nhiều nhà sản xuất ô tô tại Mỹ đã ngừng bán các mẫu xe điện hoặc hủy bỏ kế hoạch ra mắt các mẫu xe mới. Một số hãng đã loại bỏ các gói cho thuê xe giá rẻ vốn từng góp phần thúc đẩy nhu cầu.

Thay vào đó, người mua đang tìm kiếm các mẫu xe hybrid (dòng xe sử dụng kết hợp động cơ đốt trong (thường là máy xăng) và mô-tơ điện) và xe điện đã qua sử dụng. Doanh số xe hybrid đã tăng 23% trong ba quý đầu năm so với cùng kỳ năm ngoái, chiếm 15,6% tổng doanh số bán xe trong giai đoạn này.

"Nhu cầu đối với xe điện vẫn còn đó, nhưng sự quan tâm và xu hướng của số đông người tiêu dùng chắc chắn đang chuyển dịch sang công nghệ hybrid", ông Thad Szott, một đại lý tại khu vực Detroit chuyên phân phối xe của Ford, Stellantis và Toyota, cho biết.

Một số nhà sản xuất ô tô đang bổ sung các mẫu xe hybrid vào danh mục sản phẩm tại showroom của họ. Chẳng hạn, Nissan đã đẩy sớm thời điểm ra mắt hệ thống hybrid mới trên dòng xe SUV Rogue ăn khách của mình thêm vài tháng.

Ông Tiago Castro, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách tiếp thị và bán hàng của Nissan tại Mỹ, nhận định xe hybrid là "lựa chọn an toàn hơn" đối với những người tiêu dùng lo ngại về phạm vi di chuyển,  

Tuy nhiên, thị trường xe điện đã qua sử dụng lại đang rất sôi động; đây là dấu hiệu cho thấy những người mua có ngân sách hạn hẹp hơn đang tìm kiếm giải pháp để giảm bớt gánh nặng từ giá nhiên liệu cao. Theo trang nghiên cứu CarGurus, doanh số xe điện đã qua sử dụng đã tăng 19% trong giai đoạn từ đầu năm đến hết tháng 9 so với cùng kỳ năm ngoái.

Các xe điện đang sạc tại bãi đậu xe của nhà máy Ultium Cells ở Lordstown, Ohio, Hoa Kỳ. Nguồn: Reuters.
Các xe điện đang sạc tại bãi đậu xe của nhà máy Ultium Cells ở Lordstown, Ohio, Hoa Kỳ. Nguồn: Reuters.

Các thương hiệu xe thuần điện khởi sắc

Các thương hiệu chỉ sản xuất xe điện đạt kết quả kinh doanh khả quan hơn so với mảng xe điện của các nhà sản xuất ô tô truyền thống. Theo ước tính của Motor Intelligence, doanh số bán hàng tại Mỹ của Tesla chỉ giảm 14% trong ba quý đầu năm – mức giảm nhẹ hơn so với đà sụt giảm chung của toàn thị trường xe điện. Trong khi đó, doanh số của Rivian tại Mỹ lại tăng 29%, nhờ vào việc ra mắt mẫu SUV mới mang tên R2. Ngược lại, doanh số xe điện của Ford đã giảm 68% trong năm nay tính đến hết tháng 9, trong khi đối thủ cùng ngành là General Motors cũng ghi nhận mức giảm 43%.

Honda đã quyết định ngừng sản xuất xe điện sau năm nay, đồng thời lên kế hoạch mở rộng doanh số xe hybrid. Ông Lance Woelfer, Phó Chủ tịch phụ trách kinh doanh ô tô tại Mỹ của Honda, cho biết khi mức ưu đãi 7.500 USD bị cắt giảm, mọi chuyện đã trở nên rõ rang rằng thị phần xe điện sẽ sụt giảm.

Tuy nhiên, theo ông Randy Parker - Giám đốc điều hành của Hyundai Motor Bắc Mỹ, Hyundai đã chứng kiến ​​sự phục hồi nhất định về doanh số xe điện kể từ khi giá xăng bắt đầu tăng vào cuối mùa đông năm ngoái và các đại lý hiện đang có nhu cầu đặt hàng dòng xe này. "Chúng tôi hoàn toàn không có ý định từ bỏ xe điện", ông Parker khẳng định.

Tại Việt Nam trong 9 tháng đầu năm 2026, thị trường xe điện và xe điện hóa tiếp tục ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ, dẫn dắt bởi thương hiệu VinFast, khi thương hiệu này giao tới 154.073 ô tô điện kể từ đầu năm 2026 (trong đó chỉ riêng tháng 8 đạt 20.161 xe). Trước đó, báo cáo bán hàng tổng hợp từ Hiệp hội các Nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), Tập đoàn Thành Công (Hyundai Thành Công) và VinFast được dẫn trên Thanh Niên cho thấy tổng doanh số tích lũy 7 tháng đầu năm của toàn ngành ô tô Việt đã lập kỷ lục mới.

Hà Anh