Độc đáo phiên chợ mang rác đổi nông sản ở Hội An

Giữa không gian xanh mát tại khu vực Cẩm Kim cũ, nay phường Hội An, TP Đà Nẵng, một phiên chợ đặc biệt đang thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.

Tại đây, “đồng tiền” dùng để trao đổi không phải tiền mặt hay mã QR mà là những túi rác đã được phân loại đúng cách.

Được tổ chức tại khuôn viên UBND xã Cẩm Kim cũ, Chợ cộng đồng giảm rác diễn ra dưới những tán cây rợp bóng, bên dòng sông thơ mộng của làng nghề Kim Bồng.

Theo đó, các gian hàng bày bán nông sản, đặc sản địa phương, sản phẩm thủ công và hàng hóa thân thiện với môi trường đã nhộn nhịp người tham quan.

Điểm đặc biệt của phiên chợ là người dân, cơ sở kinh doanh và du khách có thể mang rác đã được phân loại đến đổi lấy nhiều sản phẩm hữu ích. Từ rác hữu cơ, dầu ăn đã qua sử dụng hay bã cà phê, các thành viên của Hội An Eco Hub đã tái chế thành phân hữu cơ, nước tẩy rửa sinh học, xà phòng, than sinh học hoặc cây giống.

 Cạnh đó là những sản vật địa phương như, rau sạch, mật mía, đường bát, bánh bèo hay các loại nông sản được sản xuất theo hướng thân thiện với môi trường.

Mang theo túi rác hữu cơ được phân loại từ gia đình, bà Nguyễn Thị Liễu, ở phường Hội An đổi được một chai nước tẩy rửa sinh học. Theo bà Liễu, từ khi tham gia mô hình, các thành viên trong gia đình đã hình thành thói quen phân loại rác ngay tại nguồn, góp phần giảm lượng rác thải sinh hoạt phải xử lý như trước đây.

Chợ cộng đồng giảm rác là một trong những hoạt động do Hoi An Eco Hub-Community Zero Waste Center triển khai nhằm thúc đẩy lối sống xanh và kinh tế tuần hoàn tại địa phương.

Theo chị Vũ Mỹ Hạnh, nhà sáng lập và Giám đốc điều hành Hoi An Eco Hub, mô hình không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là cầu nối giữa người tiêu dùng với các nông hộ, cơ sở sản xuất quy mô nhỏ và các sáng kiến phát triển bền vững.

“Mục tiêu của chúng tôi là giảm thiểu bao bì, rút ngắn khoảng cách giữa người sản xuất và người tiêu dùng, hỗ trợ sinh kế địa phương, đồng thời tạo không gian để mọi người gặp gỡ, học hỏi và cùng lan tỏa lối sống bền vững”, chị Hạnh chia sẻ.

Theo chị Hạnh, người dân Hội An vốn có ý thức bảo vệ môi trường khá cao và sẵn sàng tham gia phân loại rác. Tuy nhiên, địa phương vẫn cần một mô hình vận hành lâu dài để hỗ trợ việc thu gom, xử lý và tái sử dụng nguồn rác thải, đặc biệt là rác hữu cơ phát sinh từ các hộ dân và cơ sở kinh doanh.

Từ năm 2021 đến nay, Hoi An Eco Hub đã trở thành điểm đến của hàng trăm lượt khách trong và ngoài nước đến tìm hiểu, học tập và trải nghiệm mô hình giảm thiểu, phân loại và tuần hoàn rác thải trong cộng đồng.

Đáng chú ý, từ tháng 5/2026, mô hình “Cộng đồng giảm thiểu và tuần hoàn rác thải” được UBND phường Hội An thí điểm triển khai tại khu vực Cẩm Kim với các tổ dân phố Phước Trung, Trung Hà và Đồng Hà.

Hệ thống thu gom rác được tổ chức theo lịch cố định, trong đó rác hữu cơ được thu gom vào thứ ba và thứ bảy, còn rác khó phân hủy được thu gom vào thứ năm và chủ nhật.

Ông Võ Đăng Phong, Phó Chủ tịch UBND phường Hội An cho biết, việc phân loại rác tại nguồn và phát triển các mô hình tuần hoàn tài nguyên đang góp phần giảm lượng rác phải chôn lấp, tăng tỷ lệ tái chế, tái sử dụng và hướng đến mục tiêu xây dựng đô thị xanh, sạch, bền vững.

Ông Phong nói thêm, trong thời gian tới, chính quyền địa phương phối hợp với Hoi An Eco Hub sẽ có thêm nhiều điểm phân loại và tuần hoàn rác tương tự được nhân rộng tại các khu dân cư.

Cùng với đó, chính quyền phường Hội An và Hoi An Eco Hub tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn người dân phân loại rác tại nguồn theo mô hình “2 thùng, 1 túi”. Theo cách làm này, rác hữu cơ được tách riêng với rác khó phân hủy, còn rác tái chế sạch sẽ được đưa đến Chợ cộng đồng giảm rác để trao đổi hoặc tái sử dụng.

"Hiện Hoi An Eco Hub đang hỗ trợ xử lý rác cho khoảng 1.200 hộ dân tại khu vực Cẩm Kim. Mỗi ngày, đơn vị tiếp nhận và xử lý từ 400 đến 500 kg rác hữu cơ, biến nguồn rác thải thành phân bón, dung dịch sinh học hoặc nguyên liệu phục vụ sản xuất", ông Phong nói.