Dồi dào dư địa phát triển du lịch MICE

Động lực tăng trưởng mới

Du lịch MICE đang được nhìn nhận như động lực tăng trưởng mới của ngành công nghiệp không khói, bởi khả năng mang lại nguồn thu lớn và tạo hiệu ứng lan tỏa cho điểm đến. Việc xác định MICE là hướng phát triển quan trọng cho thấy quyết tâm nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Ông Nguyễn Trùng Khánh - Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, từ lâu, du lịch MICE được xem là mũi nhọn chiến lược, bởi du lịch MICE không chỉ thu hút dòng khách chi tiêu cao mà còn tạo hiệu ứng cho các ngành dịch vụ khác phát triển như lưu trú, ăn uống, mua sắm.

Còn Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam Vũ Thế Bình nhận định, lợi thế của Việt Nam là an ninh, chính trị ổn định, thiên nhiên đa dạng, văn hóa đậm đà bản sắc và chi phí cạnh tranh... tạo động lực cho MICE phát triển.

Trên thực tế, trong giai đoạn 2023 - 2025, nhiều địa phương như Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Quảng Ninh, Khánh Hòa... đã đưa MICE vào nhóm sản phẩm chủ lực. Đặc biệt, Hà Nội với vai trò trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hóa, giáo dục và du lịch lớn nhất cả nước đang khẳng định vị thế đầu tàu.

Hà Nội có hạ tầng hiện đại đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, điển hình là Trung tâm Hội nghị Quốc gia với sức chứa 3.000 chỗ ngồi, từng đăng cai Hội nghị cấp cao APEC 2006, Hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều 2019. Trung tâm Triển lãm Việt Nam tại Đông Anh, diện tích hơn 900.000m², là trung tâm triển lãm lớn nhất Đông Nam Á, nằm trong top 10 thế giới, có khả năng tổ chức nhiều sự kiện quy mô lớn, được kỳ vọng đưa Hà Nội trở thành trung tâm MICE khu vực. Bên cạnh đó, nhiều khách sạn 5 sao với hệ thống phòng hội nghị đạt chuẩn quốc tế tạo thêm lợi thế cạnh tranh.

Ngoài hạ tầng, Hà Nội còn sở hữu kho tàng văn hóa, lịch sử phong phú với gần 6.000 di tích, khoảng 1.500 lễ hội truyền thống, cùng hệ thống bảo tàng, nhà hát, làng nghề... là nguồn tài nguyên độc đáo để xây dựng các chương trình MICE kết hợp tham quan, trải nghiệm.

Năm 2025, Hà Nội đón trên 33,7 triệu lượt khách. Trong đó, khách quốc tế đạt trên 7,82 triệu lượt, khách nội địa đạt trên 25,88 triệu lượt. Kết quả này cho thấy sức hấp dẫn đặc biệt của du lịch Thủ đô. Ở phân khúc lưu trú cao cấp tiếp tục ghi nhận bước tăng trưởng rõ nét với 28 khách sạn và khu căn hộ đạt tiêu chuẩn 5 sao đi vào hoạt động, tạo thêm nguồn cung chất lượng cao phục vụ hiệu quả nhu cầu của khách quốc tế, khách MICE và dòng khách nghỉ dưỡng sang trọng.

Hà Nội cũng là một trong những địa phương đã đạt được nhiều giải thưởng du lịch uy tín trên thế giới nhiều năm qua.

Tiềm năng lớn

Theo TS Phạm Hương Trang - giảng viên Trường Đại học RMIT Việt Nam, nước ta có lợi thế lớn trong du lịch MICE nhờ vị trí Đông Nam Á chiến lược, chi phí cạnh tranh và sự kết hợp di sản với hạ tầng hiện đại. Đầu tiên là vị trí địa lý - nằm ngay trung tâm Đông Nam Á, kết nối thuận tiện với các thị trường lớn trong khu vực. Nhưng điều tạo khác biệt thực sự là tỷ lệ giá trị/chi phí. Chúng ta cung cấp cơ sở vật chất và dịch vụ tầm quốc tế nhưng chi phí thấp hơn Singapore hay Hong Kong khoảng 30-40%, chất lượng không hề kém. Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng giờ đây có những trung tâm hội nghị hiện đại đạt chuẩn quốc tế.

“Thành tựu đáng chú ý là chính sách e-visa nới lỏng và mở rộng kết nối hàng không đã giúp lượng khách tăng trong năm 2024 và tục bứt phá trong tháng 2025. Đây là nền tảng quan trọng để MICE phát triển. Sự kết hợp giữa văn hóa đặc sắc với trải nghiệm phong phú tạo nên sự độc đáo riêng. Đại biểu vừa làm việc hiệu quả buổi sáng, chiều có thể khám phá di sản UNESCO, biển đẹp, hay phố cổ. Đây chính là thứ mà các nhà tổ chức MICE hiện đại đang tìm kiếm - kết hợp công việc với trải nghiệm đáng nhớ. Hạ tầng đang được cải thiện đáng kể, và Chính phủ đã xác định MICE là ngành ưu tiên chiến lược với nhiều chính sách hỗ trợ” - bà Trang nói.

Còn từ góc nhìn doanh nghiệp trong hoạt động du lịch, ông Lê Công Năng - Chủ tịch WonderTour nhận định, Việt Nam đang hội tụ tương đối đầy đủ các điều kiện nền tảng để phát triển du lịch MICE thành một trụ cột quan trọng của ngành du lịch. Từ lợi thế về vị trí địa lý đến cơ sở hạ tầng… Cùng với đó, chi phí tổ chức MICE tại Việt Nam được đánh giá là cạnh tranh hơn từ 30-40% so với các điểm đến hàng đầu trong khu vực như Singapore hay Nhật Bản, trong khi chất lượng dịch vụ ngày càng tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế. Yếu tố an ninh, ổn định chính trị và hình ảnh điểm đến an toàn cũng là lợi thế rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động.

Đổi mới để thu hút

Có thể thấy, dù giàu tiềm năng, du lịch MICE tại Việt Nam vẫn gặp nhiều hạn chế. Hạ tầng đã cải thiện nhưng dịch vụ hỗ trợ chưa đồng bộ, khiến sản phẩm thiếu sức bật. Nguồn nhân lực tổ chức sự kiện còn yếu về ngoại ngữ và kỹ năng điều hành, chưa đáp ứng yêu cầu chuyên nghiệp. Cùng với đó, ùn tắc giao thông và hệ thống dịch vụ phụ trợ như mua sắm, giải trí đêm chưa phát triển tương xứng, ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm và mức độ hài lòng của du khách.

Nhìn nhận về vấn đề này, TS Phạm Hương Trang cho rằng, ở loại hình du lịch MICE, chúng ta đã tiến bộ rõ rệt nhưng chưa khai thác hết tiềm năng. Đa số nhà tổ chức quốc tế chưa tự động nghĩ đến Việt Nam khi chọn địa điểm. Chất lượng dịch vụ chênh lệch giữa các vùng. Quan trọng hơn, chúng ta chưa biết đóng gói trải nghiệm tổng thể - kết hợp sự kiện với tour du lịch trước-sau hội nghị vẫn làm chưa tốt.

Chính vì vậy bà Trang cho rằng, cần phải nâng cấp hạ tầng quy mô và liên kết hệ thống chặt chẽ. Song song với đó là chuyên nghiệp hóa có hệ thống. Triển khai chương trình đào tạo chứng chỉ quốc tế chuẩn hóa. Cần đội ngũ thành thạo ngoại ngữ, hiểu quy trình quốc tế. Phải có chiến lược marketing tập trung. Thêm hai điểm quan trọng là đơn giản hóa visa chuyên biệt cho sự kiện như làm nhanh hơn, dễ hơn cho đoàn lớn; và xây dựng nền tảng một cửa liên kết hàng không, khách sạn, địa điểm, DMC để khách nhận gói dịch vụ tổng thể thay vì nhiều báo giá rời.

Còn theo ông Lê Công Năng, để du lịch MICE thực sự trở thành động cơ tăng trưởng, cần xây dựng chiến lược phát triển MICE ở tầm quốc gia, xác định rõ các trung tâm MICE trọng điểm và định vị sản phẩm cho từng địa phương. Không phải địa phương nào cũng phát triển MICE theo cùng một cách, mà cần có sự phân vai rõ ràng. Tăng cường liên kết công - tư thực chất. Doanh nghiệp lữ hành, đặc biệt là các doanh nghiệp lớn, cần được trao vai trò chủ động trong thiết kế sản phẩm, kết nối các chuỗi dịch vụ từ hàng không, lưu trú, sự kiện đến trải nghiệm. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo, hỗ trợ chính sách, xúc tiến và hạ tầng. Thay vì quảng bá dàn trải, Việt Nam nên tập trung vào các thị trường có khả năng chi tiêu cao và nhu cầu MICE rõ rệt, đồng thời xây dựng các gói sản phẩm liên vùng để kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu.