Đổi thay “ốc đảo” Hồng Ngài

“Ốc đảo” không còn nhà dột nát

Từ trung tâm xã Y Tý men theo con đường bê tông phẳng lì chạy qua Lao Chải, Sín Chải, Sim San… chúng tôi có mặt tại bản khu Hồng Ngài. Hồng Ngài ẩn hiện trong sương, lấp ló dưới tán cây sa mộc thẳng tắp là những ngôi nhà kiên cố, đường bê tông luồn lách vào từng ngõ ngách, khu xóm, xe cộ đi lại tấp nập.

Anh Vàng A Sáo - Bí thư Chi bộ thôn Sim San niềm nở đón chúng tôi trước ngôi nhà gỗ rộng rãi mới dựng ở khu Hồng Ngài. Theo anh Sáo, khoảng chục năm trước, Hồng Ngài chẳng khác gì “ốc đảo” khi đường vào bản chỉ là đường đất, lởm chởm đá. Người dân vào rừng thu hoạch thảo quả, trồng cây, nuôi gia súc muốn mang hàng ra chợ trung tâm phải đi từ sáng sớm, đến khi trở về nhà trời đã nhá nhem. “Khó khăn về đường đi, đặc biệt những khi mưa bão khiến việc vận chuyển hàng hóa rất hạn chế. Do đó, dù người dân chịu thương chịu khó nhưng kinh tế thu về chẳng được là bao, cái đói, cái nghèo bủa vây” - anh Sáo chia sẻ.

Cũng theo anh Sáo, bản Mông Hồng Ngài chỉ thực sự đổi thay khi được Nhà nước quan tâm đầu tư, người dân đồng lòng hiến đất, bỏ công làm đường. Không chỉ con đường trục chính từ trung tâm xã vào được mở rộng, đổ bê tông, đến nay hầu hết các ngõ ngách ở Hồng Ngài đã được cứng hóa giúp việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của người dân được dễ dàng.

Dạo quanh Hồng Ngài, chúng tôi không chỉ ấn tượng bởi những con đường mới mà còn ngỡ ngàng trước diện mạo khang trang, thịnh vượng của bản Mông này. Hơn chục năm trước, chúng tôi từng đến đây, chứng kiến những con đường lởm chởm đá, trơn trượt khiến xe phải chồm lên, hụt xuống. Khi ấy, Hồng Ngài là một bản nghèo xơ xác với những ngôi nhà đất nhỏ bé, xiêu vẹo, nứt nẻ. “Nhờ chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát của Chính phủ và sự hỗ trợ của tỉnh Lào Cai, giờ đây khu Hồng Ngài nói riêng và thôn Sim San nói chung không còn nhà tạm nữa” - anh Sáo phấn khởi nói.

Ấm no nhờ các mô hình kinh tế

Trong khi các khu vực khác ở xã Y Tý nằm ở thung lũng với các ruộng bậc thang hay cánh đồng bằng phẳng, khu Hồng Ngài lại ở trên cao, nằm sát những cánh rừng già. Từ xưa đến nay, người dân nơi đây thường vào rừng thu hoạch thảo quả.

Theo Bí thư Chi bộ thôn Sim San Vàng A Sáo, khu Hồng Ngài có khoảng 70 hộ dân, nhưng họ sở hữu cả nghìn ha thảo quả. Những năm được giá, có nhà thu được hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, một vài năm gần đây, với chủ trương hạn chế phát triển cây thảo quả để bảo vệ rừng, người dân bắt đầu có xu hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi.

Một trong những cây trồng được người dân Hồng Ngài chuyển đổi, mang lại hiệu quả kinh tế cao là sâm đất hoàng sin cô. Nhờ lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, cây sâm đất phát triển tốt, nhanh chóng trở thành “vựa” sâm đất. Hàng năm, Hồng Ngài xuất bán hơn 100 tấn củ sâm đất, đem về cả tỷ đồng. “Từ diện tích trồng ngô không đem lại hiệu quả, tôi chuyển sang trồng sâm đất, thu nhập cao hơn nhiều lần. Mỗi năm, gia đình tôi thu được hơn 50 triệu đồng từ loại cây này” - anh Cấu cho biết.

Ở Hồng Ngài, ngoài gia đình anh Cấu, người dân nơi đây còn mở rộng diện tích trồng chè Shan tuyết. Hiện, nơi đây có hơn 100 ha chè Shan tuyết, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Bên cạnh trồng trọt, người dân Hồng Ngài cũng chú trọng phát triển chăn nuôi, nhất là gia súc lớn. Hiện, nơi đây nuôi hàng trăm con trâu, ngựa.

Cá nước lạnh được người dân Hồng Ngài nói riêng và thôn Sim San nói chung nhân rộng. Người đi đầu trong phong trào này là Bí thư Chi bộ thôn Vàng A Sáo.

Theo anh Sáo, cách đây khoảng 4 năm, thấy mô hình nuôi cá nước lạnh (cá hồi) ở Y Tý hiệu quả, anh đã đi học tập kinh nghiệm rồi đem về Hồng Ngài thực hiện. “Từ 3 ao ban đầu, nay tôi đã nhân rộng lên thành hơn 10 ao. Thấy nuôi cá có hiệu quả, 2 hộ dân trong khu cũng đầu tư làm ao để nuôi” - anh Sáo cho biết.

Theo Bí thư Chi bộ thôn Sim San Vàng A Sáo, với lợi thế thời tiết mát mẻ, phong cảnh đẹp với rừng già, suối, thác nước, cũng như có nhiều đặc sản như thịt ngựa, lợn đen, gà bản, cá hồi, sâm đất, thảo quả, rau rừng, chè cổ thụ… Bây giờ, người dân Hồng Ngài không chỉ tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi mà còn hướng tới phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng. Đây cũng là mô hình hứa hẹn đem lại thu nhập cao cho người dân.