Dòng vốn đầu tư tác động: Cơ hội lớn cho doanh nghiệp Việt Nam

Diễn đàn nằm trong khuôn khổ dự án “Sẵn sàng cho Đầu tư tác động tại Việt Nam” (IIRV) do Chính phủ Canada tài trợ.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Nguyễn Lộc Hà - Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho rằng: “Đây không chỉ là hoạt động kết nối đầu tư thông thường mà còn là dịp để các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực đầu tư có tác động”.

Theo ông Nguyễn Lộc Hà, đầu tư tác động đang trở thành xu hướng được cộng đồng quốc tế quan tâm, hướng tới mục tiêu vừa tạo giá trị kinh tế vừa mang lại lợi ích tích cực, bền vững cho xã hội và môi trường.

Trong lộ trình khẳng định vai trò trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo, TP Hồ Chí Minh luôn chú trọng nâng cao chất lượng dòng vốn đầu tư. Thành phố khuyến khích các sáng kiến hợp tác giữa nhà đầu tư và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

“Thành phố cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo điều kiện để các ý tưởng hợp tác được cụ thể hóa thành các chương trình, dự án và kết quả thiết thực trong thời gian tới”, ông Hà nhấn mạnh.

Ở góc độ thị trường, ông Robert Kraybill, Giám đốc Đầu tư của Quỹ IIX khẳng định, tổng tài sản toàn cầu hiện đạt khoảng 471 nghìn tỷ USD, trong đó thị trường đầu tư tác động đã đạt quy mô 1,6 nghìn tỷ USD.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang nổi lên như một điểm sáng của khu vực. Với mức tăng trưởng GDP đạt 8,02% trong năm 2025, Việt Nam dẫn đầu Đông Nam Á về thu hút vốn đầu tư cho tăng trưởng giai đoạn 2020–2022 với khoảng 2 tỷ USD, chiếm 30% tổng số vốn triển khai toàn khu vực, vượt Indonesia và Thái Lan.

Tuy nhiên, theo ông Kraybill, khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như các doanh nghiệp tạo tác động xã hội tại Việt Nam vẫn đối mặt với khoảng trống tín dụng lớn nhất ASEAN, với mức thiếu hụt lên tới 24 tỷ USD mỗi năm. Khoảng 62% nhu cầu vốn của khu vực này hiện chưa được đáp ứng.

Nguyên nhân chủ yếu là do phần lớn các doanh nghiệp tạo tác động xã hội tại Việt Nam là doanh nghiệp siêu nhỏ và nhỏ, chiếm tới 92,8%, thường thiếu tài sản thế chấp và chưa có các công cụ tài chính phù hợp với dòng tiền đặc thù.

Áp lực này càng gia tăng khi Việt Nam hội nhập sâu với các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) từ các thị trường lớn như Liên minh Châu Âu và Mỹ. Các ngành xuất khẩu chủ lực như thủy sản, dệt may và cà phê đang phải đầu tư mạnh vào công nghệ truy xuất nguồn gốc để đáp ứng các hiệp định thương mại như EVFTA và CPTPP…

Để khơi thông dòng chảy tài chính cho khu vực này, Quỹ IIX khuyến nghị Việt Nam cần phát triển các cơ chế chia sẻ rủi ro thông qua vốn công, đồng thời mở rộng các công cụ tài chính linh hoạt như tài trợ dựa trên doanh thu.

Theo bà Cao Thị Phi Vân - Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP Hồ Chí Minh (ITPC), trung tâm cam kết tiếp tục thúc đẩy môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và góp phần vào sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của TP Hồ Chí Minh. Thông qua hợp tác với các tổ chức quốc tế như IIX và GAC, ITPC đang nỗ lực định vị TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm thu hút vốn đầu tư tác động, kết nối trực tiếp các đơn vị đổi mới sáng tạo trong nước với nguồn lực tài chính toàn cầu