Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 đoạn qua xã Mê Linh (TP Hà Nội): Xem xét toàn diện, đảm bảo quyền lợi người dân

Đồng thuận với chủ trương, trăn trở về quyền lợi

Qua tìm hiểu được biết, tháng 5/2025, UBND huyện Mê Linh cũ có văn bản số: 1215/UBND-NNMT gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) Hà Nội đề nghị hướng dẫn xác định tính pháp lý tài liệu lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 đoạn qua huyện Mê Linh. Đây là dự án trọng điểm quốc gia, đi qua huyện Mê Linh dài 11,2 km. Ở thời điểm tháng 5/2025, UBND huyện đã GPMB 139/141 ha đạt 98,2% diện tích. Trong đó, GPMB 214 thửa đất ở và giao đất ở tái định cư cho 142 hộ.

Tại văn bản này, UBND huyện Mê Linh nhấn mạnh: “Có một nội dung nhân dân kiến nghị gay gắt, nhiều lần đề nghị UBND huyện sử dụng “Số giải thửa” và “Bản đồ Hợp tác xã (HTX) Văn Khê đo đạc năm 1978” chưa được các cấp có thẩm quyền ký và đóng dấu do UBND xã Văn Khê (nay là UBND xã Mê Linh) cung cấp, để xác định và công nhận lại hạn mức đất ở khi Nhà nước thu hồi đất theo quy định tại khoản 6 Điều 141 Luật Đất đai năm 2024 đối với 31 thửa đất ở đã được cấp GCN QSD đất (200m2 đất ở còn lại là đất vườn, ao) trước ngày 1/7/2004”.

Kiến nghị của UBND huyện Mê Linh cũng là mong muốn của hơn 40 hộ dân thôn Khê Ngoại 2, xã Văn Khê. Bởi trước đây xã Văn Khê vẫn còn thuộc tỉnh Vĩnh Phú. Quá trình tính hạn mức đất ở, tỉnh Vĩnh Phú chỉ công nhận hạn mức 200m2 đất/hộ, còn lại là đất vườn.

Cụ thể, trường hợp của gia đình bà Nguyễn Thị Hậu có 1.257m2 đất nhưng chỉ được cấp hạn mức 200m2 đất ở, còn lại là đất vườn. Sau này, hai người con trai của bà Hậu lớn, vợ chồng bà tiến hành tách thửa cho các con. Bất cập ở chỗ, trong quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được UBND huyện Mê Linh và sau này là UBND xã Mê Linh gửi tới bà và hai người con trai thể hiện mỗi hộ được đền bù đất tái định cư 80m2. Phần đất còn lại là đất vườn, ngày 27/8/2025 được áp giá bồi thường 540.000 đồng/m2, tiếp đó, ngày 15/12/2025 được tăng lên thành 900.000 đồng/m2. Như vậy, rất nhiều công trình nhà ở đã xây dựng trên diện tích đất vườn không được đền bù hay hỗ trợ.

Ông Đinh Xuân Ước (người dân thôn Khê Ngoại 2) cùng một số người dân cho biết, trước đây UBND xã Văn Khê vẫn dùng “Số giải thừa” và “Bản đồ HTX Văn Khê đo đạc năm 1978” để quản lý đất đai. Những tài liệu này thể hiện cùng với đất thổ cư thì phần đất vườn cũng được công nhận như là đất thổ cư. Nếu sử dụng các tài liệu này vào dự án Vành đai 4 thì quyền lợi của người dân sẽ được đảm bảo hơn.

Mong muốn của người dân thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh không phải không có căn cứ. Bởi, ngày 18/3/2024, tại văn bản số: 679 /UBND-TNMT được UBND huyện Mê Linh gửi tới UBND TP Hà Nội thể hiện: “UBND huyện Mê Linh đã lập hồ sơ đối với 29 thửa đất được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSD) trước năm 2003 với diện tích 200m2 đất ở, còn lại là đất vườn, ao và đã chia tách thành 47 thửa được cấp GCNQSD đất trước ngày 1/7/2014 hiện có tên trong Bản đồ giải thửa và sổ chi tiết (sổ mục kê) lập năm 1978; bản đồ đo địa chính đo đạc năm 1986 và 2005.

Tuy nhiên, bản đồ giải thửa và số mục kê lập năm 1978 UBND xã Văn Khê cung cấp minh chứng tại hội nghị không có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền nên Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là NNMT) và UBND huyện thống nhất báo cáo và kính đề nghị UBND Thành phố xem xét, chấp thuận cho phép UBND huyện Mê Linh sử dụng Bản đồ giải thửa và số mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê làm căn cứ thực hiện thủ tục xác nhận lại diện tích đất ở đối với 47 thửa đất được cấp GCNQSD đất trước ngày 1/7/2014, vì tài liệu này có đặc điểm, điều kiện sau:

Do HTX Khê Ngoại (không phải tài liệu do tư nhân lập hoặc cung cấp) thực hiện trên nền giấy vẽ ở thời điểm đo đạc và lập sổ mục kê từ năm 1968 đến năm 1978 gồm có 08 tờ bản đồ. Hiện tại UBND xã Văn Khê đang lưu trữ tờ bản đồ số 02 và tờ bản đồ số 05, “SỐ GIẢI THỬA, tờ số 5” gồm 01 quyển kèm theo tờ bản đồ số 05 được đánh số trang từ số 01 đến số 49; trên tờ bản đồ số 05 thể hiện tiêu ngữ, tỉnh Vĩnh Phú, huyện Mê Linh, hợp tác xã Văn Khê; tỷ lệ 1/2000; năm 1978. Bản đồ thể hiện các thửa đất trong khu dân cư (không có đất nông  nghiệp)…;

HTX Văn Khê trước đây và nay do UBND xã Văn Khê quản lý và sử dụng trong công tác quản lý đất đai tại địa phương như kiểm kê đất đai định kỳ, làm căn cứ giải quyết tranh chấp đất đai từ năm 1978 đến nay.

Số liệu diện tích, hình thể thửa đất trên bản đồ còn rõ ràng, không có sửa chữa và sổ kèm theo thống nhất số liệu với bản đồ và đáp ứng các yêu cầu, nguyên tắc của bản đồ giải thửa đất ở với công nghệ tại thời điểm năm 1978; độ chính xác đáp ứng được yêu cầu xem xét xác nhận lại diện tích đất ở đối với 47 thửa đất nêu trên tại thời điểm hiện nay”.

Trước kiến nghị của UBND huyện Mê Linh, ngày 5/7/2024, UBND TP Hà Nội có Thông báo số: 284/ TB-VP: “Thông báo Kết luận của các Phó Chủ tịch UBND Thành phố: Nguyễn Trọng Đông và Dương Đức Tuấn tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ và giải quyết vướng mắc khi thực hiện công tác giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô trên địa bàn thành phố Hà Nội”.

Thông báo có nội dung: “Đối với 31 thửa đất có đất vườn, ao liền kề tại xã Văn Khê đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu trước ngày 01/7/2014…”. Đối với nội dung này, UBND Thành phố đồng ý về chủ trương theo kiến nghị của UBND huyện Mê Linh và Sở Tài nguyên và Môi trường tại cuộc họp về việc sử dụng Bản đồ giải thửa và sổ mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê nêu trên... Giao UBND huyện Mê Linh kiểm tra và chịu trách nhiệm về việc xác định thời điểm lập Bản đồ, số mục kê và xác nhận diện tích đất ở. Giao Sở Tài nguyên và Môi trường (nay là Sở NNMT) hướng dẫn UBND huyện Mê Linh thực hiện nội dung này”.

Cần có buổi đối thoại công khai

Chỉ đạo của lãnh đạo UBND TP Hà Nội thực sự là nút gỡ, giúp UBND huyện cũng như các đơn vị thực hiện dự án tháo gỡ những vướng mắc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Nhưng trái với các văn bản đầy tâm huyết được UBND huyện Mê Linh báo cáo tới UBND TP Hà Nội. Nhưng bất ngờ những ngày về sau UBND huyện Mê Linh, trong văn bản số: 3584/UBND-NNMT, ngày 12/6/2025 do Phó chủ tịch UBND huyện Mê Linh Trần Thanh Hoài ký và tiếp đó là văn bản số: 572/ UBND-KT, ngày 19/8/2025 do Phó chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt ký đều có nội dung: “Sổ giải thửa” tại xã Văn Khê không phải là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất… Do đó, việc các hộ gia đình, cá nhân có đề nghị xác định lại diện tích đất ở đối với các thửa đất đã được cấp GCNQSDĐ khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện dự án Đường Vành đai 4 là không thực hiện được”.

Lý do để UBND huyện Mê Linh cũ và UBND xã Mê Linh hiện tại từ chối giải quyết những kiến nghị của người dân xuất phát từ văn bản số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKĐĐ, ngày 4/6/2025 của Cục Quản lý Đất đai (Bộ NNMT) gửi Sở NNMT Hà Nội. Tại văn bản này, người dân thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh cho rằng việc áp dụng “Sổ giải thửa” vào việc giải quyết các kiến nghị là có căn cứ. Còn UBND huyện Mê Linh cũ và UBND xã Mê Linh (hiện nay) lại có quan điểm ngược lại như viện dẫn ở trên.

Về vụ việc nêu trên, ngày 24/3/2026, UBND TP Hà Nội cho biết, ngày 23/3/2024, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã ban hành Quyết định số: 1256/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của công dân thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh. Tại Quyết định này, UBND TP Hà Nội: “căn cứ quy định Luật Đất đai năm 2024, căn cứ vào thẩm quyền UBND huyện Mê Linh (trước đây) nay là UBND xã Mê Linh đã xác định “Sổ giải thửa” tại xã Văn Khê không phải là Sổ mục kê, không có chữ ký và xác nhận của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, không phải là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137, Luật Đất đai năm 2024”. Điều này cũng đồng nghĩa với việc những mong muốn của công dân thôn Khê Ngoại 2, xã Mê Linh đã không như ý muốn.

Qua nghiên cứu hồ sơ vụ việc, luật sư Nguyễn Văn Thịnh, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho rằng, các văn bản: 679/UBND-TNMT ngày 18/3/2024; số 1680/UBND-TNMT ngày 11/6/2024 và số 262/BC-UBND ngày 27/6/2024, thể hiện nhiều lần UBND huyện Mê Linh kiến nghị tới UBND TP Hà Nội xem xét, chấp thuận cho phép sử dụng Bản đồ giải thửa và số mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê làm căn cứ thực hiện thủ tục xác nhận lại diện tích đất ở đối với 47 thửa đất được cấp GCN QSD đất trước ngày 1/7/2014.

Đến thời điểm này các văn bản vẫn có giá trị pháp lý và cần được UBND TP Hà Nội đánh giá theo hướng làm rõ trách nhiệm của người ra văn bản khi báo cáo tới Thành phố thì khẳng định Bản đồ giải thửa và số mục kê lập năm 1978 tại xã Văn Khê có căn cứ thực hiện thủ tục xác nhận lại diện tích đất ở đối với 47 thửa đất được cấp GCN QSD đất trước ngày 1/7/2014. Nhưng khi trả lời người dân thì hoàn toàn ngược lại.

UBND huyện Mê Linh, UBND xã Văn Khê trước đây và UBND xã Mê Linh hiện tại sẽ giải quyết ra sao khi chính UBND huyện công nhận Bản đồ giải thửa và số mục kê lập năm 1978 từng được các cấp chính quyền dùng làm căn cứ giải quyết tranh chấp đất đai từ năm 1978 đến nay? Các quyết định này liệu có phải rà soát, đánh giá lại tính pháp lý?

Thiết nghĩ, UBND TP Hà Nội, Sở NNMT, UBND xã Mê Linh và Cục Quản lý Đất đai cần tổ chức một buổi đối thoại trực tiếp với người dân. Qua đó, Cục Quản lý Đất đai cần làm rõ việc vận dụng văn bản số: 962/QLĐĐ- ĐĐĐKĐĐ, ngày 4/6/2025 do Cục ban hành vào thực tế các hộ dân và các cấp chính quyền đang có những ý kiến trái chiều.